Η ιστορία του ξεριζωμού και της εγκατάστασης των κατοίκων της Αφθόνης στα Πυργαδίκια της Χαλκιδικής αναβιώνει μέσα από τις αφηγήσεις του Νόστη, ο οποίος, σε ηλικία μόλις 15 ετών, βίωσε τις δυσκολίες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τις μετακινήσεις πληθυσμών. Το 1915, οι κάτοικοι της Αφθόνης εκδιώχθηκαν και μεταφέρθηκαν στην Απολλωνιάδα της Προύσας, με τον Νόστη να χάνει τη μητέρα του και να ζει μόνος, εργαζόμενος σε τσιφλίκι για να επιβιώσει.
Μετά από τρία χρόνια, το 1918, οι Αφθονιάτες επέστρεψαν στο χωριό τους, επισκεύασαν τα σπίτια τους, όμως η μικρασιατική καταστροφή τους ανάγκασε ξανά σε φυγή. Αυτή τη φορά, ταξίδεψαν με το καράβι Polan και έφτασαν στη Θεσσαλονίκη, όπου έμειναν στην περιοχή της Τούμπας για τρία χρόνια, πριν εγκατασταθούν οριστικά στα Πυργαδίκια, μια περιοχή που τους θύμιζε την πατρίδα τους.
Το ταξίδι αυτό και η ιστορία των προσφύγων καταγράφονται από τον εγγονό του Νόστη, τον εκπαιδευτικό Νίκο Βαλασάκη, ο οποίος εμπνεύστηκε να συγκεντρώσει τις αφηγήσεις των παλαιότερων και να εκδώσει το βιβλίο «Αφθόνη, ένα χωριό, μια ιστορία». Όπως αναφέρει, η ιδέα γεννήθηκε από την αγωνία του παππού του να μη χαθούν οι μνήμες και οι εμπειρίες αυτής της γενιάς.
Ανάμεσα στα λίγα που πήραν μαζί τους οι Αφθονίτες, ξεχωρίζει η εικόνα της Παναγίας της Καστρέλλας. Η εικόνα αυτή, που βρέθηκε σύμφωνα με την παράδοση από ψαρά της Αφθόνης, ακολούθησε τους πρόσφυγες σε όλη τη διαδρομή τους και σήμερα βρίσκεται στην εκκλησία των Πυργαδικίων, αποτελώντας σύμβολο της συνέχειας της κοινότητας.
Οι πρώτες μέρες στα Πυργαδίκια ήταν δύσκολες, με τους κατοίκους να χτίζουν τα σπίτια και την εκκλησία τους από την αρχή, χωρίς σύγχρονα υλικά, αλλά με πείσμα και συνεργασία. Ο Νόστης, χτίστης στο επάγγελμα, συνέβαλε σημαντικά στις εργασίες, ενώ οι περισσότεροι ασχολήθηκαν με την αλιεία και τη γεωργία, όπως και στην πατρίδα τους.
Διατήρηση της ιστορίας και πολιτισμού στα Πυργαδίκια
Η ιστορία του χωριού και οι παραδόσεις διατηρούνται ζωντανές μέσα από τις αφηγήσεις και τη δράση του Εκπολιτιστικού και Μορφωτικού Συλλόγου Πυργαδικίων «Αφθόνη». Στην επετειακή εκδήλωση με τίτλο «100 χρόνια Πυργαδίκια – Από την αλησμόνητη Αφθόνη στη γη του Αριστοτέλη», που διοργανώνει ο Δήμος Αριστοτέλη με τη στήριξη του Συλλόγου, παρουσιάζονται ιστορικά στοιχεία και πραγματοποιείται αφηγηματική και μουσική αναδρομή στην πορεία των προσφύγων.
Χαιρετισμούς απευθύνουν ο δήμαρχος Στέλιος Βαλιάνος και ο πρόεδρος της Κοινότητας Πυργαδικίων Γεώργιος Δεβελέκης, ενώ ο Ιωάννης Παπαχρήστου, διδάκτωρ φιλοσοφίας στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, και ο κ. Βαλασάκης παρουσιάζουν τα ιστορικά δεδομένα. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και συμμετοχή ηθοποιών σε αφήγηση και μουσική αναδρομή.
Την παρουσίαση της εκδήλωσης έχει αναλάβει η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Μέριμνας και Πολιτισμού Μαρία Ενεχηλίδου, η οποία επισημαίνει ότι έξι από τις 16 κοινότητες του Δήμου Αριστοτέλη έχουν προσφυγικές ρίζες. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης παρουσιάζεται το λογότυπο «Εκατό χρόνια Πυργαδίκια», όπου κυριαρχεί το σταφύλι, σύμβολο της αμπελουργίας που χαρακτηρίζει την περιοχή.
Φωτ.: Εκπολιτιστικός και Μορφωτικός Σύλλογος Πυργαδικίων «Αφθόνη» και Δήμος Αριστοτέλη
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
