Επιχειρηματική ιστορία Θεσσαλονίκης: Νέα βιβλιοθήκη ΕΒΕΘ με 2.695 τίτλους

Μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες της επιχειρηματικής ιστορίας της Θεσσαλονίκης αναδεικνύεται μέσα από το ιστορικό αρχείο 110 ετών του Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης (ΕΒΕΘ). Σύμφωνα με το αρχείο, στις 4 Μαρτίου 1943, διαγράφηκαν αιφνιδίως από τα μητρώα του ΕΒΕΘ συνολικά 1.088 εβραϊκές επιχειρήσεις, σε μια περίοδο όπου ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος άλλαζε ριζικά το οικονομικό τοπίο της πόλης. Οι επιχειρήσεις αυτές πέρασαν σε διαχειριστές και μεσεγγυούχους, ενώ λίγες ημέρες αργότερα ξεκίνησαν οι εκτοπισμοί προς το 'Αουσβιτς.

Το πολύτιμο αυτό αρχείο του ΕΒΕΘ, μέρος του οποίου θα διατεθεί μέσω της νέας ψηφιακής πλατφόρμας «ΕΒΕΘ ΓΝΩΣΗ» (gnosi.ebeth.gr), θα είναι σύντομα προσβάσιμο σε ερευνητές αλλά και στο ευρύ κοινό. Η πρωτοβουλία αυτή δίνει τη δυνατότητα να μελετηθεί σε βάθος η επιχειρηματική δραστηριότητα της Θεσσαλονίκης, καθώς και οι κοινωνικές και οικονομικές μεταβολές που διαμόρφωσαν την πόλη.

Κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ, ο ιστορικός και εκπαιδευτικός Νίκος Τσιλικίδης παρουσίασε τον πυλώνα της πλατφόρμας που αφορά το ιστορικό αρχείο. Όπως ανέφερε, χάρη στην πλήρη τεκμηρίωση και ταυτοποίηση των ονομάτων, είναι πλέον εφικτό να γνωρίζουμε ποιες επιχειρήσεις ανήκαν σε Εβραίους επιχειρηματίες, ποιες έκλεισαν, ποιες μεταβιβάστηκαν, επέστρεψαν στους ιδιοκτήτες τους ή χάθηκαν οριστικά.

Το αρχείο του ΕΒΕΘ περιλαμβάνει καταγραφές σημαντικών επιχειρήσεων, όπως η «ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΙ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ (Παλαιοί Μύλοι & Κεραμοποιείον Αλλατίνι)», που ιδρύθηκε το 1897 και εγγράφηκε το 1919. Στις σελίδες του αποτυπώνεται επίσης η δραστηριότητα τραπεζικών ιδρυμάτων, όπως η Αυτοκρατορική Οθωμανική Τράπεζα, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος και η Τράπεζα Ανατολής, καθώς και επιχειρήσεις με έδρα σε βαλκανικές χώρες που διατηρούσαν υποκαταστήματα στη Θεσσαλονίκη.

Το αρχείο χωρίζεται σε τρεις περιόδους: 1923-1935, 1935-1970 και 1970-1991, με χιλιάδες εγγραφές που αφορούν την επιχειρηματική ζωή της πόλης. Φυλάσσεται σε εγκαταστάσεις του ΕΒΕΘ στην Τσιμισκή και τη Μοριχόβου, ενώ μεγάλο μέρος του έχει ήδη συντηρηθεί και ψηφιοποιηθεί.

Η συμβολή του ΕΒΕΘ στην ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης

Η ιστορία του ΕΒΕΘ είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πορεία της Θεσσαλονίκης και των θεσμών της. Όπως ανέφερε ο δημοσιογράφος Δημήτρης Διαμαντίδης, το Επιμελητήριο συμμετείχε ενεργά στην ίδρυση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης και στήριξε οικονομικά τις πρώτες διοργανώσεις της, καλύπτοντας σημαντικό μέρος των εξόδων για τη μεταφορά ξένων επισκεπτών και τη διοργάνωση εκδηλώσεων.

Η νέα πλατφόρμα «ΕΒΕΘ ΓΝΩΣΗ», που αναπτύχθηκε από την ομάδα του ΕΒΕΘ με τη χρήση ανοιχτού λογισμικού και Τεχνητής Νοημοσύνης, προσφέρει πρόσβαση στον κατάλογο της δανειστικής βιβλιοθήκης του Επιμελητηρίου με 2.695 τίτλους. Παράλληλα, περιλαμβάνει δεδομένα για έρευνες, στατιστικά στοιχεία, δείκτες και επίκαιρη αρθρογραφία για την οικονομία και την επιχειρηματικότητα.

Ο δεύτερος αντιπρόεδρος του ΕΒΕΘ, Παναγιώτης Μενεξόπουλος, τόνισε τη σημασία της πρωτοβουλίας αυτής ως εργαλείου επικοινωνίας και γνώσης για την επιχειρηματική κοινότητα και το ευρύ κοινό.