Μια νέα ευκαιρία για τα ελληνικά νοικοκυριά που επιθυμούν να αποκτήσουν την πρώτη τους κατοικία γεννιέται με το νέο πρόγραμμα χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων «Σπίτι μου 3», το οποίο ωστόσο εκτός από ελπίδες προκαλεί και ανησυχίες στην αγορά.
Η ζήτηση για κατοικίες που εμπίπτουν στα κριτήρια του προγράμματος είναι ήδη μεγάλη και το πρόγραμμα αναμένεται να την επιταχύνει, παράλληλα όμως η προσφορά επιλέξιμων κατοικιών παραμένει περιορισμένη, γεγονός που αναμένεται να πιέσει τις τιμές των κατοικιών προς τα πάνω, όπως έχουμε δει να συμβαίνει στους προηγούμενους κύκλους του προγράμματος.
Συγκεκριμένα, η κατηγορία ακινήτων που αναζητούν οι δικαιούχοι του «Σπίτι μου 3», δηλαδή σπίτια κατασκευασμένα έως το 2007, μεγέθους έως 150 τ.μ. και τιμής έως 300.000 ευρώ (από 250.000 ευρώ που ήταν στο παρελθόν) είναι περίπου οι ίδιες κατοικίες που αναζητούν και οι «παραδοσιακοί» αγοράστες, καθώς η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων τοποθετείται ούτως ή άλλως κοντά στις 250.000 ευρώ, εξηγεί στο Business Daily ο Δημήτρης Πυλωνίτης, Γενικός Διευθυντής της Union Properties.
Αυτό σημαίνει πως τα συγκεκριμένα σπίτια δεν συγκεντρώνουν μόνο το ενδιαφέρον των περίπου 16.000 νέων ωφελούμενων, αλλά και ενός μεγάλου τμήματος όσον ενδιαφέρονται να αγοράσουν σπίτι.
Την ίδια στιγμή όμως, το απόθεμα τέτοιων κατοικιών είναι περιορισμένο, όχι επειδή δεν υπάρχουν σπίτια, αλλά επειδή μεγάλο μέρος τους μένει «κλειστό» ή «μπλοκαρισμένο». Ο κ. Πυλωνίτης τονίζει πως τα κυβερνητικά μέτρα πρέπει να εστιάσουν σε αυτού του είδους τα ακίνητα, ώστε μαζί με τη ζητήση να αυξηθεί και η προσφορά και να μην υπάρξουν περαιτέρω στρεβλώσεις στην αγορά.
Όσον αφορά στη συμπεριφορά των πωλητών, το παρελθόν έχει δείξει πως το ανώτατο όριο των 250.000 ευρώ που ίσχυε στα προγράμματα «Σπίτι μου» και «Σπίτι μου 2» οδήγησε τους ιδιοκτήτες να «σπρώχνουν» προς τα πάνω τις τιμές των κατοικιών προς πώληση, εκμεταλλευόμενοι την έντονη αύξηση της ζήτησης, με αποτέλεσμα το όφελος της επιδότησης τελικά να καταναλώνεται στην αυξημένη τιμή του ακινήτου.
Με την επανεκκίνηση του «Σπίτι μου 3» υπάρχει ο φόβος πως αυτό θα ξανασυμβεί, αλλά και ο αντίλογος πως η αγορά έχει ωριμάσει και πως όσοι δεν κατάφεραν να πουλήσουν το ακίνητό τους με αυτές τις μεθόδους έως σήμερα δεν θα προχωρήσουν σε περαιτέρω αυξήσεις.
Πάντως, αξίζει να αναφερθεί πως μέσα από τα προγράμματα «Σπίτι μου» και «Σπίτι μου 2», περίπου 24.000 ελληνικά νοικοκυριά απέκτησαν την πρώτη τους κατοικία με μειωμένο κόστος δανεισμού.
Τα διευρυμένα κριτήρια του «Σπίτι μου 3»
Το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», που υποστηρίζει την αγορά πρώτης κατοικίας μέσω χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων, αναμένεται να ανοίξει στις αρχές του 2027, με συνολικό προϋπολογισμό ύψος 2 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 500 εκατ. θα προέλθουν από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, 500 εκατ. ευρώ από τα ταμειακά διαθέσιμα που διαθέτει η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και το υπόλοιπο 1 δισ. θα συμπληρωθεί από τις τράπεζες.
Ανάμεσα στις αλλαγές που προβλέπονται βρίσκεται η αύξηση του ανώτατου ορίου ηλικίας στα 55 έτη, από 50 που ήταν έως σήμερα, διότι η δημιουργία οικογένειας και η δυνατότητα αγοράς κατοικίας έρχεται πλέον αργότερα.
Επιπλέον, η ανώτατη εμπορική αξία του ακινήτου αυξάνεται στις 300.000 ευρώ, από 250.000 που ήταν στο «Σπίτι μου 2», ενώ το μέγιστο ποσό του δανείου αυξάνεται από 190.000 σε 230.000 ευρώ, με το μέγιστο ποσοστό επιδότησης να διατηρείται στο 90%.
Παράλληλα, αυξάνονται τα εισοδηματικά όρια για οικογένειες με παιδιά, από 35.000 ευρώ το ζευγάρι πλέον 5.000 ευρώ κάθε παιδί, σε 7.000 ευρώ το κάθε παιδί, ενώ για μονογονεϊκές οικογένειες τα νέα όρια είναι 39.000 ευρώ πλέον 7.000 ευρώ ανά παιδί πέραν του πρώτου.
Αντιστοίχως αυξάνονται τα όρια των τετραγωνικών μέτρων των επιλέξιμων κατοικιών για οικογένειες με πολλά παιδιά, σε σχέση με το όριο των 150 τ.μ. που ισχύει, με επιπλέον 10 τ.μ. για κάθε τέκνο άνω των τεσσάρων.
Κατά τα άλλα, το όριο παλαιότητας των ακινήτων παραμένει το ίδιο, δηλαδή επιλέξιμες κατοικίες είναι όσες έχουν κατασκευαστεί έως το 2007.