Η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση (ΕΦΘ) αποτελεί μία από τις συχνότερες και συχνά υποδιαγνωσκόμενες παθήσεις στην καθημερινή χειρουργική και ορθοπαιδική πρακτική. Πρόκειται για μια «σιωπηλή» αλλά δυνητικά θανατηφόρο νόσο, η οποία μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί. Η ΕΦΘ καταγράφεται ως η τρίτη συχνότερη αιτία θρομβοεμβολικής νόσου, μετά την καρδιακή ανεπάρκεια και το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Ο κίνδυνος εμφάνισης ΕΦΘ αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία, καθώς είναι τριπλάσιος στα άτομα άνω των 70 ετών σε σύγκριση με τις ηλικίες 45-69, ενώ φτάνει έως και εννέα φορές υψηλότερος σε σχέση με τις ηλικίες 20-44. Ένα μεγάλο ποσοστό των περιστατικών εξελίσσεται χωρίς εμφανή συμπτώματα, γεγονός που συχνά καθυστερεί τη διάγνωση και αυξάνει τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών, όπως η πνευμονική εμβολή.
Σε εκδήλωση του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου ThrombUS+, που πραγματοποιήθηκε στο Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, αναδείχθηκε η σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης και διάγνωσης της ΕΦΘ, καθώς και οι δυνατότητες που προσφέρει μια νέα φορετή τεχνολογία για τη συνεχή παρακολούθηση ασθενών υψηλού κινδύνου.
Ο καθηγητής Ορθοπαιδικής του ΑΠΘ Μιχαήλ Ποτούπνης ανέφερε ότι τα ετήσια περιστατικά ΕΦΘ στην Ευρώπη κυμαίνονται μεταξύ 500.000 και 1 εκατομμυρίου, ενώ πάνω από το ένα τρίτο των περιπτώσεων σχετίζεται με πρόσφατη νοσηλεία. Σημαντικός αριθμός περιστατικών εμφανίζεται μετά το εξιτήριο, ενώ σε ποσοστό 25%-40% δεν εντοπίζεται αναγνωρίσιμος παράγοντας κινδύνου.
Μεταξύ των βασικών παραγόντων κινδύνου συγκαταλέγονται η χειρουργική επέμβαση, η ακινησία και ο καρκίνος, με ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο σε ασθενείς με κατάγματα των μακρών οστών των κάτω άκρων. Μελέτες έχουν καταγράψει προεγχειρητική συχνότητα ΕΦΘ περίπου 24% σε αυτή την ομάδα.
Η έγκαιρη διάγνωση της εν τω βάθει φλεβικής θρόμβωσης είναι κρίσιμης σημασίας, καθώς μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών και υποτροπής, βελτιώνει τα θεραπευτικά αποτελέσματα και περιορίζει το κόστος υγειονομικής περίθαλψης, σύμφωνα με τον κ. Ποτούπνη. Τόνισε επίσης την ανάγκη ανάπτυξης νέων μεθόδων συνεχούς παρακολούθησης και διάγνωσης, ειδικά για ασθενείς υψηλού κινδύνου.
Καινοτόμα φορετή συσκευή για την πρόληψη της ΕΦΘ
Στο πλαίσιο του έργου ThrombUS+, αναπτύσσεται ένα φορετό σύστημα που θα επιτρέπει τη συνεχή και αυτόνομη παρακολούθηση, εκτίμηση κινδύνου και πρόληψη της ΕΦΘ, χωρίς την ανάγκη συνεχιζόμενης παρέμβασης από ιατρικό προσωπικό. Η συσκευή διαθέτει υπερηχογραφική κεφαλή και εξειδικευμένο αισθητήρα υπερήχων, αναπαράγοντας τεχνολογικά την κλασική ιατρική εξέταση με υπέρηχο, αλλά με αυτοματοποιημένο και συνεχή τρόπο.
Η εφαρμογή της συσκευής απευθύνεται σε κατακεκλιμένους ή ακινητοποιημένους ασθενείς, σε όσους βρίσκονται στην άμεση μετεγχειρητική περίοδο, σε ογκολογικούς και αιματολογικούς ασθενείς, αλλά και σε γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη και λοχεία.
Η καθηγήτρια Ιατρικής Φυσικής-Ιατρικής Πληροφορικής του ΔΠΘ και συντονίστρια του έργου, Ελένη Καλδούδη, ανέφερε ότι το ThrombUS+ στοχεύει στη δημιουργία μίας έξυπνης φορετής συσκευής, η οποία θα ανιχνεύει αυτόνομα και έγκαιρα την ΕΦΘ ακόμη και σε ασυμπτωματικούς ασθενείς. Αν και ο υπέρηχος συμπίεσης παραμένει η μέθοδος επιλογής για τη διάγνωση, τα δύο τρίτα των περιστατικών είναι ασυμπτωματικά και η πνευμονική εμβολή μπορεί να οδηγήσει αιφνίδια σε θάνατο πριν την έναρξη της θεραπείας.
Η νέα συσκευή συνδυάζει υπέρηχο συμπίεσης με πληθυσμογραφία ηλεκτρικής εμπέδησης και πληθυσμογραφία ανάκλασης φωτός. Τα δεδομένα αξιοποιούνται με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης, ώστε η συσκευή να λειτουργεί αυτόνομα, υποστηρίζοντας παράλληλα θεραπευτική άσκηση μέσω αισθητήρων κίνησης, «σοβαρών παιχνιδιών» και εφαρμογών εικονικής πραγματικότητας, για την πρόληψη δημιουργίας θρόμβων.
Το ThrombUS+ χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με συνολικό προϋπολογισμό 9,5 εκατ. ευρώ και διάρκεια 42 μηνών, από τον Ιανουάριο 2024 έως τον Ιούνιο 2027. Συμμετέχουν 19 φορείς από οκτώ χώρες, ανάμεσά τους ερευνητικοί οργανισμοί, εταιρείες και νοσοκομεία. Το Νοσοκομείο Παπαγεωργίου συμμετέχει σε όλες τις κλινικές μελέτες του έργου, έχοντας ολοκληρώσει τη δική του φάση συλλογής δεδομένων.
Στην πρώτη φάση της κλινικής μελέτης στο Παπαγεωργίου εξετάστηκαν 564 ασθενείς, ενώ στη δεύτερη φάση είχαν συμπεριληφθεί 40 περιστατικά. Συνολικά, από τα πέντε νοσοκομεία του έργου προβλέπεται να συλλεχθούν 15.000 βίντεο υπερήχων από περίπου 3.000 ασθενείς, με κάθε ασθενή να υποβάλλεται σε πέντε εξετάσεις υπερήχου συμπίεσης και μία εξέταση Doppler. Μέχρι την παρουσίαση είχαν συγκεντρωθεί δεδομένα από περίπου 3.000 ασθενείς.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
