Σχεδόν μηδενικό ήταν το αποτέλεσμα των σημερινών δημοπρασιών για τη δέσμευση δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο και τη μεταφορά LNG προς την ουκρανική αγορά, επιβεβαιώνοντας ουσιαστικά τις εκτιμήσεις της αγοράς.
Ειδικότερα, δεσμεύτηκαν μόλις 48 MWh από το σύνολο της προσφερόμενης δυναμικότητας των σχεδόν 72 GWh για τον Φεβρουάριο στο «Route 1», το οποίο δίνει τη δυνατότητα μεταφοράς αερίου προς την Ουκρανία μέσω της Ρεβυθούσας και του FSRU Αλεξανδρούπολης.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι πώς η συγκεκριμένη ποσότητα δεσμεύθηκε από δύο συμμετέχοντες, έναν Έλληνα και έναν ξένο παίκτη, γεγονός που αποδίδεται στο ότι πρόκειται για νέους χρήστες του Κάθετου Διαδρόμου και η συμμετοχή τους είχε καθαρά δοκιμαστικό χαρακτήρα.
Αντίθετα, καμία συμμετοχή δεν καταγράφηκε στο «Route 2», που αφορά τη μεταφορά LNG από το FSRU Αλεξανδρούπολης στον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB, ούτε στο «Route 3», το οποίο συνδέει τον αγωγό TAP στην Κομοτηνή, μέσω του οποίου αζέρικο φυσικό αέριο διοχετεύεται επίσης στον IGB.
Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η μη συμμετοχή της ΔΕΠΑ, καθώς η Naftogaz επέλεξε φθηνότερη διαδρομή προμήθειας φυσικού αερίου μέσω Πολωνίας.
Όπως είχαμε γράψει σε πρωινό ρεπορτάζ, πηγές της αγοράς είχαν χαμηλές προσδοκίες για τις σημερινές δημοπρασίες.
Και αυτό γιατί η περιορισμένη διαθεσιμότητα σε συνδυασμό με τις υψηλές ταρίφες σε επιμέρους χώρες της διαδρομής, τον ανταγωνισμό αλλά και το ασταθές ρυθμιστικό περιβάλλον συνθέτουν ένα σκηνικό που δοκιμάζει την αντοχή του εγχειρήματος.
Μάλιστα, η ημερήσια προσφερόμενη δυναμικότητα υπολειπόταν σημαντικά των επιπέδων της δημοπρασίας του τελευταίου μήνα του 2025, η οποία κατέληξε σε μηδενικό ενδιαφέρον (περίπου 26.000 MWh/ημέρα έναντι 51.000 MWh του Δεκέμβρη).
Πηγές του ΥΠΕΝ αποδίδουν το χαμηλό ενδιαφέρον αφενός στη διεθνή γεωπολιτική αναστάτωση και την αβεβαιότητα που αυτή συνεπάγεται αλλά και την αμφίσημη στάση της ΕΕ, η οποία έχει αποφασίσει τη διακοπή εφοδιασμού με ρωσικό φυσικό αέριο χωρίς όμως να έχουν λυθεί οι ρυθμιστικές εκκρεμότητες για την ανάδειξη νέων οδών εφοδιασμού.
«Κλειδί» τα μακροχρόνια προϊόντα
Θυμίζουμε ότι η CEO του ΔΕΣΦΑ, Maria Rita Galli, σε συζήτηση που είχε με εκπροσώπους του Τύπου κατά την τελετή εγκαινίων του Σταθμού Συμπίεσης στα Φάρσαλα, ο οποίος, μεταξύ άλλων, στοχεύει στην ενίσχυση του ρόλου της χώρας μας ο κόμβου μεταφοράς LNG μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, εξέφρασε τη χαμηλή αισιοδοξία της για τις σημερινές δημοπρασίες.
Σύμφωνα με την ίδια, ο βασικός λόγος είναι ότι η Ουκρανία, λόγω των σοβαρών προβλημάτων που αντιμετωπίζει εξαιτίας του πολέμου (κυρίως στις υποδομές της) καλύπτει τις ανάγκες της σε φυσικό αέριο κυρίως μέσω της Πολωνίας.
Όπως εξήγησε, το βασικό πρόβλημα είναι η μικρή διάρκεια των διαθέσιμων προϊόντων, κάτι που δυσκολεύει τον προγραμματισμό των φορτίων LNG και της εφοδιαστικής αλυσίδας, ενώ τόνισε ότι η αγορά χρειάζεται προϊόντα μεγαλύτερης διάρκειας (π.χ. ετήσια), τα οποία είναι και φθηνότερα λόγω των τιμολογιακών πολιτικών.
Η αύξηση της διάρκειας των προϊόντων συνδέεται άμεσα με την αύξηση της διαθέσιμης χωρητικότητας, η οποία αναμένεται εντός του επόμενου έτους, χάρη σε έργα που ήδη κατασκευάζονται στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία.
Πρόκειται για την κατασκευή αγωγών και για την αναστροφή της ροής σε σταθμούς συμπίεσης, ώστε να λειτουργούν αμφίδρομα. Με την ολοκλήρωσή τους, η χωρητικότητα στα σύνορα Βουλγαρίας–Ρουμανίας θα αυξηθεί σημαντικά, από 5 σε 10 bcm, μειώνοντας τα σημερινά «μποτιλιαρίσματα» και βελτιώνοντας αισθητά την κατάσταση από το φθινόπωρο.
Παράλληλα, σύμφωνα με την κ. Galli, είναι σημαντικό ότι η Κομισιόν πλέον αναγνωρίζει τον Kάθετο Διάδρομο ως ενεργειακή λεωφόρο στρατηγικής σημασίας και οι συζητήσεις μαζί της είναι πιο εποικοδομητικές. Όπως εξήγησε, υπάρχει διάθεση να καταστεί το προϊόν πιο μόνιμο και προβλέψιμο ρυθμιστικά, κάτι που ζητά επίμονα η αγορά.
Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας, η CEO του ΔΕΣΦΑ ανέφερε ότι από πλευράς υποδομών είναι ουσιαστικά έτοιμη και πώς η εξαγωγική δυναμικότητα μέσω των σημείων εξόδου του ΔΕΣΦΑ ανέρχεται σε περίπου 8,5 bcm, χωρίς να υπολογίζεται ο TAP.
Ωστόσο, για να αξιοποιηθεί πλήρως αυτή η δυναμικότητα απαιτούνται επαρκείς εισαγωγές, και ενδεχομένως στο μέλλον πρόσθετες υποδομές, όπως ένα ακόμη FSRU, εφόσον το αποφασίσει η αγορά.
Σε ότι αφορά τις σημερινές δημοπρασίες, στο ίδιο μήκος κύματος, κινούνταν και οι εκτιμήσεις ανθρώπων της αγοράς με γνώση του θέματος, σύμφωνα με τους οποίους «όλο αυτό που έχει δημιουργηθεί είναι δύσκολο να λυθεί αυτό το μήνα, αφού έχει καλλιεργηθεί μία ανασφάλεια που δεν ξεπερνιέται εύκολα, δεδομένου ότι η εβδομάδα που διανύσαμε δεν ήταν μια εβδομάδα συγκλίσεων» και αυτό που ουσιαστικά απαιτείται είναι «να καθίσουν σ’ ένα τραπέζι ΗΠΑ, Ευρώπη και Κομισιόν, καθώς χρειάζεται μία ολιστική προσέγγιση και ένας σοβαρός σχεδιασμός».
Παράλληλα με όλα τα παραπάνω, προβλήματα εντοπίζονται και στο ρυθμιστικό μέτωπο, με την Κομισιόν να εξετάζει τη δομή των προϊόντων δέσμευσης δυναμικότητας του Κάθετου Διαδρόμου, εκφράζοντας επιφυλάξεις για το κατά πόσο ευθυγραμμίζονται πλήρως με το κοινοτικό πλαίσιο ανταγωνισμού.