Στην τελική ευθεία φαίνεται να μπαίνει η ένταξη των πρώτων μπαταριών στο σύστημα, με την πρόσφατη ψήφιση τροπολογίας που επιτρέπει την εγγραφή των σταθμών αποθήκευσης στα μητρώα των Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ) να θεωρείται ως το κρίσιμο βήμα που ξεκλειδώνει τη διαδικασία.
Ωστόσο, τα 250 MW που αναμένεται να συνδεθούν έως το Πάσχα φαντάζουν για την αγορά σταγόνα στον ωκεανό.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι επενδυτές, οι οποίοι βλέπουν τον εξοπλισμό τους να παραμένει ανενεργός, και από την άλλη οι παραγωγοί ΑΠΕ που υφίστανται ολοένα αυξανόμενες περικοπές παραγωγής και έρχονται αντιμέτωποι με μηδενικές ή ακόμη και αρνητικές τιμές, με αποτέλεσμα απώλειες εκατομμυρίων ευρώ.
Μάλιστα, παράγοντες της αγοράς τονίζουν ότι για να αντιμετωπιστεί ουσιαστικά το πρόβλημα θα απαιτηθεί εγκατάσταση μονάδων αποθήκευσης συνολικής ισχύος έως και 7 GW μέσα στα επόμενα χρόνια.
Οι εκκρεμότητες για τη σύνδεση των πρώτων μπαταριών
Με τη δημοσίευση της ρύθμισης στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, οι επενδυτές θα πρέπει να υποβάλουν αίτηση στη ΡΑΑΕΥ για την εγγραφή των σταθμών στο μητρώο ΦοΣΕ αποθήκευσης, κίνηση που ουσιαστικά θα ενεργοποιήσει τον μηχανισμό συμμετοχής των μονάδων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Στη συνέχεια, οι επενδυτές οφείλουν να καταθέσουν νέο φάκελο στον ΑΔΜΗΕ, συνοδευόμενο από τα απαραίτητα τεχνικά και διοικητικά δικαιολογητικά, προκειμένου να λάβουν έγκριση ηλέκτρισης των έργων τους.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι ορισμένοι επενδυτές είχαν ήδη καταθέσει αιτήματα ηλέκτρισης το προηγούμενο διάστημα, ωστόσο, λόγω της αδυναμίας εγγραφής σε μητρώο ΦοΣΕ, τα αιτήματα αυτά δεν είχαν λάβει αριθμό πρωτοκόλλου και παρέμεναν ουσιαστικά σε εκκρεμότητα.
Η ολοκλήρωση της διαδικασίας εγγραφής αναμένεται να επιτρέψει την επανεκκίνηση της διαδικασίας, με τις εταιρείες να επικαιροποιούν τους φακέλους τους και να αναμένουν την αξιολόγηση από τον Διαχειριστή του Συστήματος Μεταφοράς.
250 MW έως το Πάσχα, 700 MW μέχρι τον Ιούνιο
Το πρώτο κύμα έργων που βρίσκεται σε αναμονή για ηλέκτριση αφορά 6-7 μονάδες αποθήκευσης 250 MW, που έχουν προκύψει από τους δύο πρώτους διαγωνισμούς αλλά και από εμπορικά projects που έχουν υλοποιηθεί χωρίς κρατική ενίσχυση.
Παρότι τα έργα έχουν ολοκληρωθεί κατασκευαστικά εδώ και αρκετό διάστημα, δεν έχουν μέχρι σήμερα καταφέρει να συνδεθούν στο δίκτυο λόγω των ρυθμιστικών καθυστερήσεων. Για τους επενδυτές αυτό έχει σημαντικό οικονομικό κόστος, καθώς ο εξοπλισμός των μπαταριών υφίσταται σταδιακή φθορά χωρίς να παράγει έσοδα.
Το αισιόδοξο σενάριο προβλέπει ότι το πρώτο έργο θα μπορούσε να ηλεκτριστεί ακόμη και μέσα στον Μάρτιο, ωστόσο, το πιο ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα τοποθετεί την ένταξη των πρώτων μονάδων στο σύστημα μέχρι το Πάσχα.
Από την πλευρά του, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εμφανίζεται αισιόδοξο ότι το 2026 θα αποτελέσει έτος καμπής για την ανάπτυξη της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, μέχρι τον Ιούνιο του 2026 αναμένεται να ολοκληρωθούν έργα αποθήκευσης συνολικής ισχύος περίπου 700 MW, που έχουν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
«Ματώνει» η αγορά ΑΠΕ, απώλειες εσόδων και 2.200 έργα άλλαξαν χέρια
Σύμφωνα με όσα είχε αναφέρει λίγες ημέρες πριν ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Φωτοβολταϊκών Παραγωγών (ΠΟΣΠΗΕΦ), Γιάννης Παναγής, κατά την ετήσια εκδήλωση της Ομοσπονδίας, οι παραγωγοί φωτοβολταϊκών βρίσκονται αντιμέτωποι με όλο και μεγαλύτερες περικοπές άρα και απώλεια εσόδων, καθώς ως και αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ούτε 1 kw στην αποθήκευση ενέργειας.
Την ίδια στιγμή, συνεχίζουν να συνδέονται ασταμάτητα στο σύστημα φωτοβολταϊκοί σταθμοί (1,9 GW το 2025), ενώ η χώρα έχει ήδη ξεπεράσει κατά πολύ τους στόχους του ΕΣΕΚ για το 2030, δηλαδή το στόχο για 27 GW, έχοντας υλοποιημένα και αδειοδοτημένα 36,5 GW.
Σύμφωνα με τον ίδιο, δεδομένου πως οι περικοπές στη λειτουργία των φωτοβολταϊκών σταθμών έχουν διπλασιαστεί (στα 1.867 GWh το 2025), δείχνοντας ότι θα ξεπεράσουν τις 3.350 GWh το 2026, οι παραγωγοί θα έχουν απώλειες εσόδων άνω του 40%.
Ήδη πολλοί μικροί επενδυτές έχουν τραπεί σε άτακτη φυγή και αναγκάζονται να πουλήσουν τα πάρκα τους σε μεγάλους καθετοποιημένους παίκτες της αγοράς. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι τα τελευταία 2 έτη πάνω από 2.200 επενδύσεις άλλαξαν χέρια.
Τρία είναι τα μεγάλα ζητήματα που απασχολούν τους επενδυτές στην αγορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και ειδικότερα, τους μικρομεσαίους φωτοβολταϊκούς παραγωγούς:
- Η αποθήκευση ενέργειας σαν εργαλείο μείωσης των περικοπών
- H ευελιξία του ηλεκτρικού δικτύου για την καλύτερη διαχείριση της μεταβλητότητας της παραγόμενης ενέργειας άρα και της χωρητικότητας και
- Η εξασφάλιση χρηματοδότησης καθώς οι Τράπεζες, δίχως κρατικές εγγυήσεις πολύ δύσκολα δανειοδοτούν επενδύσεις με πολλούς αστάθμητους παράγοντες, άρα και υψηλού ρίσκου.
Εκτιμήσεις για περικοπές 3,7 TWh φέτος
Θυμίζουμε πως η Ομοσπονδία είχε εισηγηθεί το 2022 την αναστολή κατασκευής φωτοβολταϊκών σταθμών, μέχρι να υλοποιηθούν μονάδες αποθήκευσης 4 GW.
Σύμφωνα και με τις εκτιμήσεις του συμβούλου της Ομοσπονδίας, καθηγητή ΑΠΘ Δρ. Παντελή Μπίσκα, με την αδιάπτωτη όμως ένταξη νέων έργων στο σύστημα, για να μη πετιέται φθηνή πράσινη ενέργεια και να μην οδηγούνται σε οικονομικό αδιέξοδο οι παραγωγοί, απαιτείται αποθήκευση ισχύος 7 GW, από μονάδες standalone και behind the meter.
«Σύμφωνα με μελέτες του ΑΠΘ, το 2030 θα περικόπτονται 9,3TWh, δηλαδή πάνω από το 20% της παραγωγής. Όμως αυτή η κατάσταση θα πλήττει και τον τελικό καταναλωτή, καθώς θα ζημιώνει 0,17 ευρώ για κάθε 1 Mwh που πετιέται στα σκουπίδια», τόνισε ο κ. Παναγής.
Όσον αφορά τη φετινή χρονιά, ο Δρ. Παντελής Μπίσκας υποστήριξε ότι οι περικοπές θα κυμανθούν μεταξύ 3,3-3,7 TWh, αυξημένες δηλαδή κατά περίπου 75% σε σχέση με τις 2TWh του 2025.
Αγωγή κατά του Δημοσίου
Η ένταση στον κλάδο αποτυπώνεται και στις πρόσφατες πρωτοβουλίες των παραγωγών. Ενδεικτικά, ο Σύνδεσμος Φωτοβολταϊκών Ελλάδας (ΣΥ.ΦΩ.ΕΛ), που εκπροσωπεί κυρίως μικρομεσαίους παραγωγούς ενέργειας, ανακοίνωσε πρόσφατα ότι προχωρά σε αγωγή κατά του Ελληνικού Δημοσίου, επικαλούμενος σοβαρές οικονομικές ζημίες που έχουν προκύψει από τις περικοπές παραγωγής και τις χαμηλές τιμές ενέργειας.
Σύμφωνα με τα μέλη του Δ.Σ. του συνδέσμου, η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στον κλάδο με τις συνεχείς περικοπές παραγωγής και τις μηδενικές τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έχει δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας για τα φωτοβολταϊκά πάρκα.
Βάσει του σχεδιασμού του ΣΥΦΩΕΛ, στην αγωγή θα αποτυπωθεί συνολικά η οικονομική ζημία που έχουν υποστεί τα μέλη του, συμπεριλαμβανομένου και του κόστους της τηλεποπτείας που επιβαρύνει τους παραγωγούς.
Μάλιστα, η διαδικασία θα υποστηριχθεί και από πραγματογνώμονα, ώστε να τεκμηριωθεί πλήρως το ύψος των απωλειών που έχουν καταγραφεί στον κλάδο.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
