Η ελληνική βιομηχανία βρίσκεται στην πιο παραγωγική φάση της τελευταίας δεκαετίας, σύμφωνα με οικονομική ανάλυση της Alpha Bank, διεκδικώντας πρωταγωνιστικό ρόλο στην ανάπτυξη της οικονομίας. Την ίδια στιγμή, η γεωπολιτική αναταραχή απειλεί να βυθίσει την Ευρώπη σε νέο κύκλο στασιμοπληθωρισμού, δημιουργώντας προκλήσεις για τον ενεργειακό τομέα και την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων.
Η θετική αυτή πορεία της βιομηχανίας δοκιμάζεται από τις επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή, που επηρεάζει άμεσα το κόστος ενέργειας. Όπως σημειώνεται στην ανάλυση, η ανάγκη για παρεμβάσεις που θα διασφαλίσουν ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος είναι σήμερα πιο επιτακτική από ποτέ, ώστε η ανάπτυξη να αποκτήσει μόνιμα χαρακτηριστικά.
Ο ενεργειακός παράγοντας και οι επιπτώσεις της σύγκρουσης
Ένα μήνα μετά την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, η έλλειψη σαφών ενδείξεων αποκλιμάκωσης αναδεικνύει τον ενεργειακό παράγοντα ως βασικό καταλύτη των μακροοικονομικών εξελίξεων. Τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές και η παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας από τα Στενά του Ορμούζ έχουν εντείνει τις ανησυχίες για επιστροφή σε συνθήκες στασιμοπληθωρισμού στις ευρωπαϊκές οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγόμενη ενέργεια.
Οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά 49% και 75% αντίστοιχα από την έναρξη της σύγκρουσης. Παράλληλα, η αρχική αντίδραση των αγορών είναι πιο έντονη σε σχέση με την περίοδο μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Εξετάζονται παρεμβάσεις σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο για τη στήριξη των επιχειρήσεων, καθώς οι πρόσφατες κυβερνητικές πρωτοβουλίες εστιάζουν κυρίως στα νοικοκυριά και τον πρωτογενή τομέα.
Σε περίπτωση παρατεταμένης σύρραξης, η βιομηχανία –ως ενεργοβόρος τομέας– αναμένεται να δεχθεί μεγαλύτερη πίεση συγκριτικά με τις υπηρεσίες, όπου κυριαρχούν οι κλάδοι έντασης εργασίας.
Παραγωγικότητα και επενδύσεις στη βιομηχανία
Πέρα από τη συγκυρία, η ελληνική βιομηχανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις, κυρίως λόγω του υψηλότερου ενεργειακού κόστους σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ακόμη και με άμεσο τερματισμό του πολέμου, η πλήρης ομαλοποίηση θα απαιτούσε μήνες, καθώς η αποκατάσταση παραγωγής και μεταφορών χρειάζεται χρόνο, διατηρώντας τις αγορές ενέργειας υπο-εφοδιασμένες.
Η νέα γεωπολιτική κρίση βρίσκει τη βιομηχανία με ενισχυμένο ρόλο στη συνολική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία (ΑΠΑ) της οικονομίας. Την τελευταία διετία, η πραγματική ΑΠΑ της βιομηχανίας αυξήθηκε ταχύτερα από τη συνολική ΑΠΑ, με το μερίδιό της να ανεβαίνει από 14,8% το 2023 σε 15,2% το 2025, αν και παραμένει χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (19,2%). Αντίστοιχα ισχυρές ήταν και οι επιδόσεις της μεταποίησης, που αντιστοιχεί περίπου στο 70% της βιομηχανικής ΑΠΑ.
Η ανοδική δυναμική επιβεβαιώνεται από δείκτες όπως η βιομηχανική παραγωγή, ο κύκλος εργασιών, οι νέες εγγραφές επιχειρήσεων, η απασχόληση και η παραγωγικότητα της εργασίας. Στη διετία 2024-25, η παραγωγικότητα στη βιομηχανία αυξήθηκε κατά 12% βάσει απασχολουμένων και 13% βάσει ωρών εργασίας, ενώ στη μεταποίηση τα ποσοστά διαμορφώθηκαν σε 10% και 12% αντίστοιχα.
Οι βιομηχανικές επενδύσεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 19% των συνολικών επενδύσεων, ενώ οι εξαγωγές του κλάδου καλύπτουν το 70% των συνολικών εξαγωγών αγαθών, συμβάλλοντας στη μείωση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών μαζί με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις.
Θετικές προοπτικές παρά τις προκλήσεις
Πριν από την έναρξη της σύγκρουσης, οι προοπτικές για τη βιομηχανία ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκές. Ο δείκτης επιχειρηματικών προσδοκιών διαμορφώθηκε στις 108,9 μονάδες το 2025, πάνω από τον μακροχρόνιο μέσο όρο, ενώ τον Φεβρουάριο του 2026 ανήλθε στις 110,7 μονάδες. Παράλληλα, ο δείκτης PMI στη μεταποίηση έφτασε τις 54,4 μονάδες, την υψηλότερη μέτρηση μεταξύ των οκτώ κρατών-μελών της Ευρωζώνης που συμμετέχουν στην έρευνα, παραμένοντας για τρία χρόνια πάνω από το όριο των 50 μονάδων που σηματοδοτεί επέκταση του κλάδου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
