Οι κωδικοί - παγίδα της ΑΑΔΕ που μπορεί να φέρουν πρόστιμο 22%

Τις δαπάνες των κωδικών 049-050 όπου αναγράφονται οι δαπάνες για αγορές με ηλεκτρονικά τραπεζικά μέσα πληρωμής τσεκάρει ειδικό πρόγραμμα της ΑΑΔΕ, με συνέπεια να επιβάλλεται το πρόστιμο του 22% ή να καλούνται οι φορολογούμενοι να προσκομίσουν τις αποδείξεις.

Εξηγείται έτσι, εν μέρει, γιατί πολλά εκκαθαριστικά έχουν περισσότερο φόρο από εκείνο που υπολόγιζε ο φορολογούμενος ή γιατί η επιστροφή φόρου δεν ήταν η αναμενόμενη.

Οι φορολογούμενοι υποχρεούνται, να πραγματοποιούν ηλεκτρονικές πληρωμές (e-banking, κάρτες κ.λπ.) για συνολικό ποσό ίσο με το 30% του εισοδήματός τους, ή μέχρι το 20% εάν εξυπηρετούν δάνεια ή ρυθμίσεις οφειλών προς την εφορία. 

Το ανώτατο όριο του ποσού των δαπανών που πρέπει να έχουν εξοφληθεί εντός του έτους ανέρχεται σε 20.000 ευρώ, ή σε 5.000 ευρώ για όσους έχουν κατασχεμένους τραπεζικούς λογαριασμούς.

Ακόμη προβλέπεται ότι οι ηλεκτρονικές πληρωμές σε 20 επαγγέλματα (γιατρούς, δικηγόρους κ.λπ) μετρούν διπλά, δηλαδή μια απόδειξη 200 ευρώ «μετρά» για 400 ευρώ.

Σε όσους δεν καλύπτουν το όριο των ηλεκτρονικών αγορών που υποχρεούνται (30% του εισοδήματος), επιβάλλεται φόρος 22% επί της διαφοράς του ποσού που συγκέντρωσαν και εκείνου που όφειλαν να συγκεντρώσουν μέσω ηλεκτρονικών αγορών βάσει του νόμου.

Παράδειγμα,ο φορολογούμενος με εισόδημα 15.000 ευρώ υποχρεούται να έχει πραγματοποιήσει το 2025, ηλεκτρονικές πληρωμές ύψους 4.500 ευρώ. Αν οι ηλεκτρονικές πληρωμές του είναι 3.500 ευρώ, τότε του επιβάλλεται πρόστιμο 22% στη διαφορά των 1.000 ευρώ, ήτοι 220 ευρώ.

Μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος που ελλοχεύει για τους φορολογούμενους που οι δαπάνες τους είναι υψηλότερες από το δηλωθέν εισόδημά τους, καθώς καλούνται για εξηγήσεις με την κατηγορία της φοροδιαφυγής.

Οι επισημάνσεις της ΑΑΔΕ

Από το «χτίσιμο» του 30% με ηλεκτρονικές πληρωμές εξαιρούνται οι πληρωμές για ενοίκια, δάνεια, φόρους και τέλη υπέρ του δημοσίου, καθώς και οι δαπάνες για αγορές ακινήτων, αυτοκινήτων, δικύκλων (πλην ποδηλάτων), σκαφών, αεροπλάνων, αεροσκαφών, αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων (μετοχών, ομολόγων κ.λπ.).
Τα ποσά αυτά, ο φορολογούμενος θα πρέπει να τα αφαιρέσει από το ποσό που έχουν στείλει στην ΑΑΔΕ οι τράπεζες και η ΑΑΔΕ τα προσυμπλήρωσε στους κωδικούς 049-050.

Όπως διευκρινίζει η φορολογική Αρχή, οι κωδικοί 049-050 προσυμπληρώνονται προς διευκόλυνση των φορολογουμένων από την ΑΑΔΕ, με δυνατότητα μεταβολής από τους φορολογούμενους.

H ΑΑΔΕ αναρτά την ηλεκτρονική πληροφόρηση που έχει στη διάθεσή της με βάση τα δεδομένα των παρόχων υπηρεσιών πληρωμών και οι φορολογούμενοι, έχοντας οι ίδιοι το βάρος της απόδειξης, αναγράφουν διαφορετικά ποσά εφόσον πληρούν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις ανά κατηγορία δαπανών.

Υπογραμμίζει όμως, ότι οι οποίες έχουν μεν εξοφληθεί με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής, αλλά δεν περιλαμβάνονται στην αναρτώμενη πληροφόρηση, συμπεριλαμβάνονται εφόσον πληρούν τις ίδιες προϋποθέσεις και αποδεικνύονται από τον φορολογούμενο με κάθε πρόσφορο μέσο.

Στον εσωτερικό πίνακα των κωδικών 049-050, εμφανίζονται επιπλέον οι καταβολές φόρου εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ που πραγματοποιήθηκαν εντός του 2025 καθώς και οι καταβολές σε δόσεις δανείων, εφόσον υπάρχουν.

Στα αντίστοιχα πεδία, πρέπει να συμπληρωθούν οι καταβολές σε δόσεις δανείων, η πληρωμή ενοικίων καθώς και η καταβολή ποσού διατροφής εφόσον υπάρχουν και έχουν πραγματοποιηθεί με τα οριζόμενα μέσα ηλεκτρονικής πληρωμής εντός του 2025, τονίζει η ΑΑΔΕ.

Η παγίδα

Κάθε χρόνο οι τράπεζες αποστέλλουν στην ΑΑΔΕ τα στοιχεία των ηλεκτρονικών αγορών που πραγματοποίησε κάθε φορολογούμενος και ακολούθως τα ποσά προσυμπληρώνονται στους κωδικούς 049-050 της φορολογικής δήλωσης.

Όμως, τα συγκεκριμένα ποσά είναι μικτά καθώς περιέχουν τόσο δαπάνες που αναγνωρίζονται, όσο και δαπάνες που δεν αναγνωρίζονται, όπως είναι οι πληρωμές, ενοικίων, δανείων, φόρων, εισφορών , αγοράς αυτοκινήτων κ.λπ., εφόσον έγιναν ηλεκτρονικά.

Ο υπόχρεος οφείλει να πραγματοποιήσει τις αφαιρέσεις και στους κωδικούς 049-050 να αναγράψει μόνο τα ποσά των ηλεκτρονικών αγορών που αναγνωρίζονται.

Στις δαπάνες που αποστέλλουν στην εφορία οι τράπεζες, τα ποσά που δεν αναγνωρίζονται είναι διακριτά, αλλά συγχρόνως αναγράφεται και το συνολικό ποσό των δαπανών που εξόφλησε ο υπόχρεος με ηλεκτρονικά μέσα με αποτέλεσμα να δημιουργείται σύγχυση.

Οι έλεγχοι

Η ΑΑΔΕ, φέτος, ανιχνεύει τα ποσά που δεν πρέπει να συμπεριλαμβάνονται στις δαπάνες των κωδικών 049-050 και τα διαγράφει υπολογίζοντας τον φόρο εισοδήματος χωρίς αυτά.

Επίσης στις περιπτώσεις που τα ποσά των κωδικών 049-050 είναι υψηλότερα εκείνων που έχουν αποστείλει οι τράπεζες, επειδή, ενδεχομένως κάποιες δαπάνες που πληρώθηκαν μέσω τραπεζών δεν συμπεριλήφθηκαν στα ποσά που εστάλησαν στο Taxisnet, τότε η εφορία ζητεί την προσκόμιση των αποδείξεων.

Όσοι πάντως έχουν αμφιβολίες για την ορθότητα των εν λόγω ποσών, έχουν περιθώριο έως τις 24 Ιουλίου που λήγει η προθεσμία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, να υποβάλουν τροποποιητική δήλωση και να τα διορθώσουν, χωρίς πρόστιμα και να αποφύγουν την κλήση από την εφορία για εξηγήσεις και την προσκόμιση δικαιολογητικών εν μέσω καλοκαιριού.

Σημείωνεται πως αν η εφορία ζητήσει δικαιολογητικά, αυτά, θα πρέπει να προσκομιστούν εντός 15 ημερών από την ανάρτηση της ειδοποίησης στον λογαριασμό του φορολογούμενου στο Taxisnet.