Προάγγελο πιθανών αυξήσεων στα «πράσινα» τιμολόγια ρεύματος του Αυγούστου αποτελεί το «άλμα» άνω του 20% που έχει καταγράψει η χονδρική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας σε σχέση με τον Ιούνιο.
Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η άνοδος των τιμών το τελευταίο διάστημα δεν οφείλεται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε έναν συνδυασμό εξελίξεων που επηρεάζουν τη λειτουργία της αγοράς.
Η αυξημένη ζήτηση για κλιματισμό λόγω του καύσωνα, η μειωμένη συνεισφορά των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και η ανάγκη ενεργοποίησης ακριβότερων μονάδων φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με την έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, διαμορφώνουν ένα σκηνικό αυξημένης αβεβαιότητας.
Οι καταναλωτές αναμένουν πλέον με ενδιαφέρον τις κινήσεις των παρόχων για τον επόμενο μήνα, ειδικά μετά τη συγκράτηση των τιμών που καταγράφηκε το προηγούμενο διάστημα.
Σχεδόν 22% πάνω η χονδρική σε σχέση με Ιούνιο, 60% πάνω σε 2 μέρες
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας, η μέση Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς Επόμενης Ημέρας από την 1η έως και τις 20 Ιουλίου διαμορφώνεται στα 113,29 ευρώ/MWh, σημειώνοντας άνοδο 21,91% σε σύγκριση με τα 92,93 ευρώ/MWh του Ιουνίου.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι πως τη Δευτέρα η χονδρική τιμή διαμορφώθηκε στα 124,88 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 44,69% σε σχέση με την Κυριακή.
Σήμερα, Τρίτη, η χονδρική τιμή συνεχίζει την ανοδική της πορεία, φτάνοντας τα 142,21 ευρώ/MWh, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 14% σε σχέση με χθες.
Έντονες είναι και οι ενδοημερήσιες διακυμάνσεις, καθώς η τιμή αναμένεται να υποχωρήσει στα 38,56 ευρώ/MWh λίγο μετά τις 15:00, όταν η παραγωγή από ΑΠΕ ενισχύεται, ενώ μετά τις 20:00 εκτιμάται ότι θα εκτοξευθεί έως τα 223,64 ευρώ/MWh, λόγω της αυξημένης ζήτησης.
Σε επίπεδο παραγωγικού μείγματος, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας καλύπτουν το 39,34% της ηλεκτροπαραγωγής, το φυσικό αέριο το 35,24%, οι εισαγωγές το 12,09%, τα υδροηλεκτρικά το 6,46% και ο λιγνίτης το 4,95%.
Η αυξημένη ζήτηση λόγω καύσωνα η βασικότερη αιτία
Ο βασικός παράγοντας πίσω από την άνοδο της χονδρικής τιμής είναι η μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, που παραδοσιακά σημειώνεται αυτήν την περίοδο.
Οι υψηλές θερμοκρασίες οδηγούν σε εκτεταμένη χρήση κλιματιστικών τόσο από νοικοκυριά όσο και από επιχειρήσεις, αυξάνοντας σημαντικά τα φορτία του συστήματος.
Παράλληλα, η αυξημένη τουριστική κίνηση επιβαρύνει περαιτέρω τη ζήτηση, καθώς ξενοδοχεία, καταστήματα, εστιατόρια και υποδομές λειτουργούν σε υψηλές ενεργειακές απαιτήσεις.
Όταν η ζήτηση αυξάνεται σε τόσο μεγάλο βαθμό, το σύστημα χρειάζεται να ενεργοποιήσει περισσότερες μονάδες παραγωγής για να καλύψει τις ανάγκες, οδηγώντας σε αύξηση της τελικής χονδρικής τιμής.
Επιπλέον, σε τέτοιες περιπτώσεις οι χώρες χρειάζονται συχνά περισσότερες εισαγωγές ή προσφεύγουν στη spot αγορά για να καλύψουν τις επιπλέον ανάγκες. Η συγκεκριμένη αγορά είναι συνήθως ακριβότερη, γεγονός που οδηγεί σε συνολική αύξηση των τιμών.
Γιατί η Ελλάδα επηρεάζεται περισσότερο από άλλες χώρες
Η χώρα μας εμφανίζει μεγαλύτερη ευαισθησία στις αυξήσεις της ζήτησης λόγω θερμοκρασίας σε σχέση με αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ο βασικός λόγος είναι η μεγάλη διάδοση των κλιματιστικών συστημάτων στα ελληνικά νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες η χρήση κλιματισμού δεν είναι τόσο εκτεταμένη, με αποτέλεσμα η αύξηση της θερμοκρασίας να μην μεταφράζεται σε αντίστοιχα μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας.
Αντίθετα, στην Ελλάδα η ανάγκη για ψύξη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που αυξάνουν τη ζήτηση κατά τους θερινούς μήνες.
Μειωμένη η συμμετοχή των ΑΠΕ
Και ενώ η ζήτηση για ενέργεια βρίσκεται στο peak της, και παρότι η διείσδυση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα της χώρας ξεπερνά πλέον το 50%, η ασθενής ένταση των ανέμων καθ' όλη τη διάρκεια του μήνα, έχει οδηγήσει σε μειωμένη παραγωγή αιολικής ενέργειας, αυξάνοντας την ανάγκη λειτουργίας των μονάδων φυσικού αερίου.
Άλλωστε, όπως εξηγούν στελέχη του κλάδου, η εικόνα των τιμών δεν αποτυπώνεται μόνο από το ύψος της ημερήσιας τιμής, αλλά και από το πόσες ώρες μέσα στην ημέρα η αγορά καταγράφει πολύ χαμηλές ή ακόμη και μηδενικές τιμές λόγω της μεγάλης παραγωγής από ΑΠΕ.
Όσο αυξάνεται η ζήτηση, μειώνονται οι ώρες κατά τις οποίες η παραγωγή από ΑΠΕ επαρκεί για να καλύψει τις ανάγκες της αγοράς, με αποτέλεσμα οι μηδενικές τιμές να έχουν μικρότερη συμμετοχή στον τελικό μέσο όρο.
«Το βασικό στοιχείο της τιμής είναι πόσες ώρες της ημέρας η τιμή είναι μηδέν λόγω των ΑΠΕ και πόσες δεν είναι», αναφέρουν χαρακτηριστικά παράγοντες της αγοράς, επισημαίνοντας ότι η αύξηση της ζήτησης αποτελεί τον κύριο μοχλό της μεταβολής.
Ο ρόλος του φυσικού αερίου στη διαμόρφωση της τιμής
Συν τοις άλλοις, η έλλειψη επαρκούς αποθήκευσης, όπως μεγάλες μπαταρίες ή συστήματα αντλησιοταμίευσης, περιορίζει τη δυνατότητα αποθήκευσης της πλεονάζουσας «πράσινης» ενέργειας, που παράγεται σε αφθονία το μεσημέρι, ώστε να χρησιμοποιηθεί τις ώρες αιχμής.
Έτσι, για να καλυφθεί η υψηλή ζήτηση, κυρίως τις βραδινές ώρες, επιστρατεύονται οι μονάδες φυσικού αερίου, ανεβάζοντας αισθητά το κόστος.
Άλλωστε, το μοντέλο λειτουργίας της αγοράς βασίζεται στην αρχή ότι η τελική τιμή καθορίζεται από την ακριβότερη μονάδα παραγωγής που απαιτείται για να καλυφθεί η ζήτηση.
Έτσι, ακόμη και αν ένα μεγάλο μέρος της ενέργειας προέρχεται από φθηνότερες πηγές, όπως τα φωτοβολταϊκά, η ανάγκη ενεργοποίησης ακριβότερων μονάδων φυσικού αερίου μπορεί να αυξήσει σημαντικά τη συνολική τιμή.
Όχι τόσο σημαντική η συμβολή της Μ. Ανατολής
Όλα τα παραπάνω συνδυαστικά με την αβεβαιότητα που προκαλεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, η οποία εξακολουθεί να κρατά την τιμή του φυσικού αερίου υψηλά, εντείνει το πρόβλημα.
Χθες, ο δείκτης TTF κινούταν σταθερά λίγο πάνω από τα 59 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αυξημένος κατά 15% σε σχέση με μία εβδομάδα πριν και πάνω από 40% σε σχέση με ένα μήνα πριν.
Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί πως παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι δεν αποτελεί τον βασικό λόγο για τις πρόσφατες αυξήσεις στη χονδρική.
Όπως σημειώνουν, οι διαφορές της τάξης των 2-3 ευρώ στις τιμές δεν μπορούν να αποδοθούν αποκλειστικά σε έναν πόλεμο ή σε μια συγκεκριμένη γεωπολιτική κρίση.
Ναι μεν, δηλαδή, η αγορά ενέργειας επηρεάζεται από τις διεθνείς εξελίξεις, ωστόσο οι επιπτώσεις από τη Μέση Ανατολή θεωρούνται περισσότερο ένας γενικότερος παράγοντας που υπάρχει εδώ και μήνες και όχι μια νέα αιτία που εξηγεί τη σημερινή εικόνα.
Η επίδραση στην τσέπη των καταναλωτών
Στα κυμαινόμενα τιμολόγια, όπως είναι τα «πράσινα» όπου η τιμή συνδέεται άμεσα με την πορεία της χονδρικής αγοράς, η ανοδική τάση συνήθως περνά στους καταναλωτές με χρονική υστέρηση ενός μήνα.
Έτσι, η εικόνα της αγοράς τον Ιούλιο αποτελεί σημαντική ένδειξη για το επίπεδο των τιμολογίων που θα ανακοινωθούν τον Αύγουστο.
Δεδομένου μάλιστα ότι για τον Ιούλιο οι περισσότεροι πάροχοι απορρόφησαν την αύξηση της χονδρικής τιμής του Ιουνίου, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις ανακοινώσεις των επόμενων ημερών για τα τιμολόγια Αυγούστου, καθώς η νέα άνοδος στη χονδρεμπορική αγορά ενδέχεται να οδηγήσει σε αναπροσαρμογές των τελικών τιμών για τους καταναλωτές.
Βέβαια, η αύξηση της χονδρικής τιμής δεν μεταφράζεται αυτόματα σε ισόποση αύξηση στους λογαριασμούς, καθώς κάθε πάροχος έχει διαφορετική εμπορική πολιτική, κόστος αντιστάθμισης κινδύνου και στρατηγική τιμολόγησης, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο την τιμή αγοράς της ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και τις εκτιμήσεις τους για την κατανάλωση και τις χρηματοροές τους.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
