Οικονομική αβεβαιότητα και οι επιπτώσεις της στις επιχειρηματικές αποφάσεις για επενδύσεις και απασχόληση αναδεικνύονται στη νέα μελέτη του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ). Σύμφωνα με τη μελέτη «Ο ρόλος της οικονομικής αβεβαιότητας στο κενό επενδύσεων και απασχόλησης της ελληνικής οικονομίας», που δημοσιεύθηκε σήμερα με την υποστήριξη της Τράπεζας της Ελλάδος και μέρος της φιλοξενήθηκε στο τεύχος 63 του Οικονομικού Δελτίου της Τράπεζας της Ελλάδος, η αύξηση της αβεβαιότητας επηρεάζει αρνητικά τις επενδύσεις και την απασχόληση, με επιπτώσεις που διαρκούν πέραν του έτους.
Ενδεικτικά, εκτιμάται ότι έως το 40% της μείωσης της απασχόλησης την περίοδο 2010-2013, καθώς και το ένα τρίτο του επενδυτικού κενού έναντι της ΕΕ την περίοδο 2009-2015, μπορούν να αποδοθούν στην αβεβαιότητα. Η οικονομική αβεβαιότητα λειτουργεί ως σημαντικός ανασχετικός παράγοντας στις επιχειρηματικές επενδύσεις και την κατανάλωση, επηρεάζοντας αρνητικά την απασχόληση, τα εισοδήματα και την ευημερία.
Η ανάλυση της έντασης της αβεβαιότητας είναι κρίσιμη για τη λήψη αποφάσεων από φορείς της αγοράς και για την προσαρμογή των προτεραιοτήτων οικονομικής πολιτικής, με στόχο τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους.
Η μελέτη επικεντρώνεται σε τρεις νέους δείκτες αβεβαιότητας που βασίζονται στα στοιχεία της Έρευνας Οικονομικής Συγκυρίας. Ο πρώτος δείκτης (EXAFD) υπολογίζεται από τη διασπορά των επιχειρηματικών προσδοκιών, ο δεύτερος (EXPFE και MEXPFE) στηρίζεται στα σφάλματα πρόβλεψης των επιχειρήσεων για τη μελλοντική τους δραστηριότητα και ο τρίτος βασίζεται στις απαντήσεις για τον βαθμό δυσκολίας πρόβλεψης της μελλοντικής ανάπτυξης κάθε επιχείρησης.
Η ελληνική οικονομία έχει αντιμετωπίσει διαδοχικές φάσεις υψηλής αβεβαιότητας, οι οποίες συνδέονται με οικονομικά, χρηματοπιστωτικά, πολιτικά και γεωπολιτικά γεγονότα. Ιδιαίτερα, οι πολύ μικρές επιχειρήσεις εμφανίζουν συστηματικά υψηλότερα επίπεδα αβεβαιότητας σε σύγκριση με τις μικρομεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις.
Επιπτώσεις της αβεβαιότητας σε επενδύσεις και απασχόληση
Η αύξηση της αβεβαιότητας έχει σημαντικές αρνητικές επιδράσεις στις επενδύσεις και την απασχόληση, με διάρκεια που ξεπερνά το έτος. Μια απρόσμενη αύξηση της αβεβαιότητας κατά μία τυπική απόκλιση εκτιμάται ότι οδηγεί σε μείωση των επενδύσεων κατά περίπου 200 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα που διαρκεί για δύο έτη.
Για την περίοδο 2009-2015, η αυξημένη αβεβαιότητα συνέβαλε περίπου στο 1/3 του ετήσιου επενδυτικού κενού μεταξύ Ελλάδας και ΕΕ27. Αντίστοιχα, η απασχόληση παρουσιάζει έντονη αρνητική απόκριση, με την επίδραση να κορυφώνεται τρία τρίμηνα μετά τη διαταραχή. Για το διάστημα 2010-2013, έως το 40% της μείωσης της απασχόλησης αποδίδεται στην αβεβαιότητα.
Κλάδοι όπως οι Υπηρεσίες και η Βιομηχανία επηρεάζονται ιδιαίτερα από διακυμάνσεις στην αβεβαιότητα. Η όξυνση της αβεβαιότητας το 2009-2010 εξηγεί πτώση των επενδύσεων στη Βιομηχανία κατά 0,5 δισ. ευρώ σε διάστημα δύο ετών, ποσοστό που αντιστοιχεί σε περίπου 1/4 της συνολικής μείωσης στον κλάδο εκείνη την περίοδο.
Αβεβαιότητα, προσδοκίες και μέγεθος επιχείρησης
Οι επιδράσεις της αβεβαιότητας στις επιχειρηματικές αποφάσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τις προσδοκίες και το μέγεθος της επιχείρησης. Η αρνητική επίδραση της αβεβαιότητας στις επενδύσεις είναι εμφανής όταν οι προσδοκίες είναι απαισιόδοξες ή ουδέτερες, ενώ δεν είναι σημαντική όταν οι προσδοκίες είναι αισιόδοξες.
Παρόμοια, η ένταση της αρνητικής επίδρασης στην απασχόληση είναι μεγαλύτερη σε περιβάλλον απαισιόδοξων προσδοκιών. Όσον αφορά το μέγεθος, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις επηρεάζονται περισσότερο από την αβεβαιότητα σε σχέση με τις μεγάλες, τόσο στις επενδύσεις όσο και στην απασχόληση. Οι μεγάλες επιχειρήσεις φαίνεται να διατηρούν περισσότερο εργατικό δυναμικό λόγω μεγαλύτερης ανθεκτικότητας στις διακυμάνσεις του οικονομικού κύκλου.
Συμπεράσματα και προοπτικές
Η αξιοποίηση νέων δεικτών μέτρησης της αβεβαιότητας ενισχύει την κατανόηση των αρνητικών συνεπειών της στην επιχειρηματική δραστηριότητα και την αγορά εργασίας. Η συστηματική παρακολούθηση της αβεβαιότητας επιτρέπει την έγκαιρη αναγνώριση προκλήσεων για τις επιχειρήσεις και την τεκμηρίωση μέτρων πολιτικής που στοχεύουν στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της οικονομίας στα επόμενα χρόνια.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
