Τα ξενοδοχεία Ξενία, που για δεκαετίες αποτέλεσαν εμβληματικό κομμάτι της τουριστικής και αρχιτεκτονικής ταυτότητας της Ελλάδας, επανέρχονται στο προσκήνιο ως βασικό στοιχείο της αναπτυξιακής πολιτικής στον τουρισμό. Η νέα στρατηγική αξιοποίησής τους στοχεύει τόσο στην ενεργοποίηση ενός σημαντικού χαρτοφυλακίου ακινήτων όσο και στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, δημιουργώντας πρόσθετη τουριστική και οικονομική αξία σε περιοχές με ιδιαίτερα συγκριτικά πλεονεκτήματα.
Όπως αναφέρει η Ελληνική Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ), οι διαδικασίες ωρίμανσης και αξιοποίησης των ακινήτων επιταχύνονται με ορίζοντα το 2026, μέσα από νέες συμβάσεις και δρομολόγηση διαγωνισμών.
Για χρόνια, το όνομα των Ξενία παρέπεμπε σε εμβληματικά κτίρια του παρελθόντος, μερικά σε λειτουργία και άλλα εγκαταλελειμμένα ή σε αναζήτηση νέας χρήσης. Τα ξενοδοχεία αυτά, που χτίστηκαν ως πρεσβευτές της ελληνικής φιλοξενίας και του μοντέρνου design, αποτελούν τεκμήρια μιας εποχής ανασυγκρότησης και επαναπροσδιορισμού της εθνικής ταυτότητας.
Σήμερα, καθώς ο παγκόσμιος τουρισμός στρέφεται από τη μαζικότητα στην εμπειρία και τη σύνδεση με τον τόπο, η μεταπολεμική φιλοσοφία των Ξενία αναδεικνύεται ξανά. Η προνομιακή τους τοποθεσία και η ενσωμάτωσή τους στο τοπικό ανάγλυφο προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα για την ανάπτυξη τουριστικών προορισμών πέρα από τις κορεσμένες αγορές.
Ανάπτυξη και τοπική οικονομία
Η επανεκκίνηση των Ξενία συνδέεται άμεσα με την τοπική ανάπτυξη και την ενίσχυση της απασχόλησης. Κάθε ακίνητο μπορεί να αποτελέσει κόμβο οικονομικής δραστηριότητας, κινητοποιώντας μικρές επιχειρήσεις γύρω από τον προορισμό και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός πιο ισορροπημένου τουριστικού χάρτη.
Η ΕΤΑΔ διαχειρίζεται σήμερα συνολικά 29 ακίνητα Ξενία, που περιλαμβάνουν πρώην ξενοδοχεία και τουριστικά περίπτερα. Η στρατηγική της εταιρείας εστιάζει στη μετατροπή ενός σύνθετου χαρτοφυλακίου σε συνεκτικό δίκτυο ανάπτυξης. Ήδη, 13 ακίνητα είναι μισθωμένα, τέσσερα βρίσκονται σε φάση υπογραφής συμβάσεων, ενώ άλλα προωθούνται προς αξιοποίηση μέσω διαγωνισμών.
Όπως σημειώνει η Ηρώ Χατζηγεωργίου, Διευθύνουσα Σύμβουλος της ΕΤΑΔ, «τα τελευταία τρία χρόνια έχουμε θέσει σε εφαρμογή τη στρατηγική αναβίωσης των ιστορικών ξενοδοχείων Ξενία με σεβασμό στην αρχιτεκτονική και πολιτιστική αξία τους και με στόχο να αποτελέσουν και πάλι ζωντανό κομμάτι της τοπικής οικονομίας και της τουριστικής ανάπτυξης». Επίσης, «κάθε Ξενία αντιμετωπίζεται ξεχωριστά, ώστε να διαμορφωθεί το βέλτιστο πλαίσιο ανάπτυξής του και να αξιοποιηθεί είτε τουριστικά είτε για να εξυπηρετήσει ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, με απτά αποτελέσματα και υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον».
Η ίδια επισημαίνει ότι «μόνο στο πρώτο εξάμηνο της εφετινής χρονιάς έχουν προχωρήσει συνολικά επτά έργα, με υπογραφές συμβάσεων μίσθωσης και νέους διαγωνισμούς, ενώ μέχρι το τέλος του έτους αναμένονται κι άλλα Ξενία από το χαρτοφυλάκιό μας να μπουν σε τροχιά αξιοποίησης». Η στρατηγική αυτή θα συνεχιστεί και το 2027, με ακίνητα που διαθέτουν σημαντική επενδυτική δυναμική.
Εξελίξεις στα ακίνητα Ξενία
Από τις αρχές του 2026, η ΕΤΑΔ έχει επιταχύνει τις διαδικασίες ωρίμανσης και αξιοποίησης επτά ακινήτων, προκηρύσσοντας διαγωνισμούς για το Ξενία Βυτίνας, το Ξενία Κομοτηνής και το Ξενία Κοζάνης.
Έχουν υπογραφεί συμβάσεις μίσθωσης για το Ξενία Ουρανούπολης, έργο του Περικλή Σακελλάριου, και το Ξενία Καρτερού στο Ηράκλειο Κρήτης, έργο του Άρη Κωνσταντινίδη, με υψηλά τιμήματα που αντανακλούν το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον.
Επιπλέον, υπογράφηκαν συμβάσεις μίσθωσης-παραχώρησης για το Ξενία Άνδρου με τον Δήμο Άνδρου και για το Ξενία Μυτιλήνης με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Μέχρι το τέλος του έτους, προγραμματίζεται διαγωνισμός για το Ξενία Δράμας και τον Ξενώνα Καλεντζίου στην Αχαΐα.
Προσαρμοσμένα μοντέλα αξιοποίησης
Η στρατηγική αξιοποίησης διαμορφώνεται σύμφωνα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου και της τοπικής αγοράς. Σε πολλές περιπτώσεις, τα Ξενία μετατρέπονται σε σύγχρονες ξενοδοχειακές μονάδες υψηλών προδιαγραφών, προσελκύοντας ιδιωτικές επενδύσεις μέσω μακροχρόνιων μισθώσεων.
Το Ξενία Ουρανούπολης, το Ξενία Πορταριάς και το Ξενία Αράχωβας αποτελούν παραδείγματα όπου οι επενδύσεις αναδεικνύουν εκ νέου τα κτίρια, ενισχύοντας τον ρόλο τους ως τοπόσημα. Στην Αράχωβα, οι εργασίες ανακατασκευής βρίσκονται στην τελική ευθεία.
Η αξιοποίηση δεν περιορίζεται μόνο στην ξενοδοχειακή χρήση. Το Ξενία Μυτιλήνης, που παραχωρήθηκε στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου, αποτελεί παράδειγμα δημόσιας περιουσίας με ενεργό ρόλο στην τοπική ζωή. Αντίθετα, η περίπτωση του Ξενία Ηγουμενίτσας ανέδειξε την ανάγκη επανασχεδιασμού της προσέγγισης.
Η νέα κατεύθυνση περιλαμβάνει την ενεργοποίηση των ακινήτων με διαφορετικά μοντέλα, ανάλογα με τις δυνατότητες και τις ανάγκες κάθε περιοχής, ώστε να επιστρέψουν στην οικονομική και κοινωνική ζωή.
Το πρόγραμμα Ξενία και η τουριστική κληρονομιά
Το πρόγραμμα Ξενία αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα εγχειρήματα της μεταπολεμικής Ελλάδας για την οργανωμένη τουριστική πολιτική. Από τις αρχές της δεκαετίας του 1950 έως τα τέλη της δεκαετίας του 1960, ο ΕΟΤ δημιούργησε πάνω από 70 ξενοδοχειακές μονάδες, ενισχύοντας την περιφερειακή ανάπτυξη και καλύπτοντας κενά σε τουριστικές υποδομές.
Τα Ξενία υπερέβησαν τη λειτουργία μιας απλής ξενοδοχειακής υποδομής, εντασσόμενα σε ένα εθνικό σχέδιο που συνέδεσε την οικονομική ανασυγκρότηση με την τουριστική ανάπτυξη και τη διαμόρφωση μιας σύγχρονης εικόνας της Ελλάδας.
Το πρόγραμμα αποτέλεσε επίσης μοναδικό αρχιτεκτονικό εργαστήριο, με τη συμμετοχή κορυφαίων Ελλήνων αρχιτεκτόνων, όπως ο Άρης Κωνσταντινίδης και ο Χαράλαμπος Σφαέλλος, καθώς και πολλών συνεργατών της Υπηρεσίας Μελετών του ΕΟΤ.
Με αρχιτεκτονική που εναρμονίζεται με το φυσικό και ιστορικό περιβάλλον και ενσωματώνει τις αρχές του μοντερνισμού, τα Ξενία διαμόρφωσαν μια ισχυρή αισθητική ταυτότητα, αφήνοντας διαχρονικό αποτύπωμα στην τουριστική και πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
