Μυτιλήνη: Το πρόβειο μαλλί αποκτά νέα χρήση ως υποπροϊόν της κτηνοτροφίας

Η κτηνοτροφία της Λέσβου βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα απαιτητική συγκυρία, καθώς αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις του αφθώδους πυρετού που επηρεάζουν σημαντικά τον κλάδο. Σε αυτό το πλαίσιο, το πρόβειο μαλλί, μια παραδοσιακή πρώτη ύλη που μέχρι σήμερα παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητη, επανέρχεται στο προσκήνιο ως πιθανή διέξοδος για την οικονομική ενίσχυση των κτηνοτρόφων. Παρότι για πολλούς το μαλλί έχει καταστεί βάρος, υπάρχουν δυνατότητες να αποκτήσει νέα αξία μέσα από τη μεταποίηση, την καινοτομία και τη συνεργασία.

Το ζήτημα αυτό θα βρεθεί στο επίκεντρο της διήμερης εκδήλωσης με τίτλο «Δίνοντας αξία στο μαλλί: Εμπειρίες από την Ευρώπη και την Ελλάδα – Προοπτικές για το Βόρειο Αιγαίο», που θα πραγματοποιηθεί στη Μυτιλήνη και τον Μεσότοπο Δυτικής Λέσβου στις 26 και 27 Οκτωβρίου 2026. Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν ειδικοί από την Ευρώπη, παραγωγοί και εκπρόσωποι επιτυχημένων πρωτοβουλιών αξιοποίησης του μαλλιού.

Η διοργάνωση γίνεται από το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη φύση και τον άνθρωπο - MedINA και την ΑΜΚΕ «Νήματα Αιγαίου», στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου RIBES. Το έργο RIBES στοχεύει στη μετάβαση δέκα ευρωπαϊκών περιοχών σε κυκλικά οικονομικά μοντέλα βιοοικονομίας, με έμφαση στην κοινωνική καινοτομία, και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Οι διοργανωτές επισημαίνουν ότι το μαλλί αποτελεί φυσική πρώτη ύλη με βαθιές ρίζες στην ελληνική παράδοση και την ύπαιθρο, ωστόσο η παραγωγή του συχνά δεν προσφέρει τα προσδοκώμενα οικονομικά οφέλη. Το γεγονός ότι η πώληση του μαλλιού δεν καλύπτει ούτε το κόστος κουράς αναδεικνύει την ανάγκη για νέες προσεγγίσεις στον κλάδο.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, θα παρουσιαστεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα η έκθεση του Ευρωπαϊκού Δικτύου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής για την αλυσίδα αξίας του μαλλιού, που δημοσιεύτηκε τον Σεπτέμβριο του 2026. Η παρουσίαση θα γίνει στο Συνεδριακό Κέντρο «Ιωάννης Παυλακέλλης» του Επιμελητηρίου Λέσβου στη Μυτιλήνη, με δυνατότητα διαδικτυακής παρακολούθησης. Η έκθεση, με τίτλο «Καινοτόμοι και βιώσιμοι τρόποι ενίσχυσης του ρόλου των αγροτών για την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής αλυσίδας αξίας του μαλλιού», προσφέρει μια ολοκληρωμένη εικόνα του κλάδου στην Ευρώπη, καταγράφοντας παραγωγή, μεταποίηση, εμπόδια και λύσεις για τη βελτίωση της ποιότητας και της συνεργασίας σε όλη την αλυσίδα.

Στην εκδήλωση θα συμμετάσχουν δύο μέλη της ομάδας που συνέταξε την έκθεση: η Marie-Thérèse Chaupin από το ATELIER-Lainesd’Europe (Wools of Europe) και η JulieLoi από τη Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ. Το ATELIER-Lainesd’Europe αποτελεί δίκτυο με έδρα τη Γαλλία, το οποίο προωθεί την ανάδειξη και αξιοποίηση του ευρωπαϊκού μαλλιού, αριθμώντας 280 μέλη σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες, τις ΗΠΑ και τον Καναδά. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης θα παρουσιαστούν επίσης παραδείγματα και καλές πρακτικές αξιοποίησης του μαλλιού από την Ευρώπη και την Ελλάδα.

Ξεχωριστή θέση θα έχει η παρουσίαση της εμπειρίας από την Ήπειρο από τη Λένα Γεροθανάση του The Pokari Project, της μοναδικής καθετοποιημένης επιχείρησης στην Ελλάδα που αξιοποιεί τοπικό μαλλί. Η παρουσίαση θα εστιάσει στη μέχρι σήμερα πορεία του εγχειρήματος για την αποκατάσταση της αξίας αυτής της πρώτης ύλης.

Η δεύτερη ημέρα της εκδήλωσης, την Τρίτη 27 Οκτωβρίου, θα πραγματοποιηθεί στο Πολιτιστικό Κέντρο Μεσοτόπου στη Δυτική Λέσβο και θα είναι αφιερωμένη στην πρακτική ανταλλαγή γνώσεων και τεχνικών γύρω από το μαλλί. Θα διεξαχθεί εργαστήριο από το The Pokari Project και τη Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ για τον κύκλο του μαλλιού και την τεχνική της υγρής τσόχας (wetfelting), όπου οι ίνες μετατρέπονται σε συμπαγή αντικείμενα.

Παράλληλα, σε όλους τους χώρους της εκδήλωσης θα λειτουργεί έκθεση προϊόντων από ντόπιο μαλλί, όπως χαλιά από την Epirus Carpets, νήματα και φλοκάτες από το The Pokari Project, υφαντά κιμονό από τη LEBADES ΑΜΚΕ και αντικείμενα από τσόχα/κετσέ από τη Νήματα Αιγαίου ΑΜΚΕ.

Σύμφωνα με τους διοργανωτές, η εκδήλωση είναι ανοιχτή στο κοινό και απευθύνεται ιδιαίτερα σε κτηνοτρόφους, επαγγελματίες και συλλογικότητες που δραστηριοποιούνται στη συλλογή, επεξεργασία και μεταποίηση του μαλλιού, φορείς της κοινωνίας των πολιτών, την ακαδημαϊκή κοινότητα, συμβούλους γεωργικών επιχειρήσεων, καθώς και τοπικούς και περιφερειακούς θεσμικούς φορείς.