Φώτο: Shutterstock

«Καύσιμο» για την ανάκαμψη οι αυξημένες καταθέσεις

Άλμα στο 21% έκανε την περίοδο της πανδημίας ο ρυθμός αύξησης των ιδιωτικών καταθέσεων. Μπορούν, υπό προϋποθέεις, να στηρίξουν την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Τι εκτιμά η Eurobank.

Στο 21% επιταχύνθηκε ο ρυθμός αύξησης των ιδιωτικών καταθέσεων κατά το πρώτο εξάμηνο της πανδημίας (Μάρτιος - Αύγουστος) και αυτά τα αυξημένα κεφάλαια που συγκεντρώνονται στις τράπεζες μπορούν να αποτελέσου το «καύσιμο» για την οικονομική ανάκαμψη, χρηματοδοτώντας αυξημένη κατανάλωση και επενδύσεις, όπως τονίζουν οι αναλυτές της Eurobank.

Στην περίπτωση που η τρέχουσα αβεβαιότητα, λόγω της υγειονομικής κρίσης, αρθεί σχετικά γρήγορα και σχηματιστούν προσδοκίες δυναμικής ανόδου του πραγματικού ΑΕΠ, τότε τα ενισχυμένα κεφάλαια θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν ένα μέρος της πρώτης φάσης ανάκαμψης των δαπανών κατανάλωσης και επένδυσης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων αντίστοιχα. Ωστόσο, η επιστροφή στο μονοπάτι της δημοσιονομικής πειθαρχίας-σταθερότητας, αναγκαία συνθήκη για την εύρωστη πορεία της οικονομίας μακροπρόθεσμα, αναμένεται να διαδραματίσει επιβραδυντικό ρόλο στην προαναφερθείσα διαδικασία, τονίζουν οι αναλυτές της τράπεζας.

Κατά τη διάρκεια της ελληνικής κρίσης χρέους, σημειώνουν, τα υπόλοιπα των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα, ήτοι των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, στα εγχώρια νομισματικά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (ΝΧΙ) μειώθηκαν πάνω από €100 δις σε 6 χρόνια. Αναλυτικά, από τα €237,8 δις τον Σεπτέμβριο 2009 συρρικνώθηκαν στα €120,8 δις τον Ιούλιο 2015 (βλέπε Σχήμα 1). Η μείωση της χρηματοδότησης, η συρρίκνωση της εγχώριας οικονομικής δραστηριότητας και η αβεβαιότητα που επανερχόταν σποραδικά στο προσκήνιο εκείνη την περίοδο αναφορικά με τη θέση της Ελλάδας στην Ευρωζώνη (αποθησαυρισμός και μεταφορά κεφαλαίων στην αλλοδαπή) εξηγούν σε έναν βαθμό αυτό το αποτέλεσμα.   

Οι καταθέσεις του ιδιωτικού τομέα στην Ελλάδα, έπειτα από την τεχνική πτώση που κατέγραψαν τον Δεκέμβριο 2016 λόγω μεθοδολογικών αναταξινομήσεων, στη συνέχεια ακολούθησαν ένα μονοπάτι ανοδικής τάσης. Συγκεκριμένα, από τα €119,0 δις τον Απρίλιο 2017 αυξήθηκαν στα €151,9 δις τον Αύγουστο 2020 (+€32,9 δις ή +27,6%). Η προαναφερθείσα μεταβολή προήλθε κατά €20,7 δις από τα νοικοκυριά και κατά €12,2 δις από τις επιχειρήσεις. Η σταδιακή ανάκτηση της εμπιστοσύνης στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας εντός Ευρωζώνης και η αύξηση της χρήσης ηλεκτρονικών καρτών και του διαδικτύου για την πραγματοποίηση συναλλαγών (αρχικά λόγω της επιβολής των κεφαλαιακών ελέγχων) οδήγησαν στη μείωση των κινήτρων για αποθησαυρισμό και ως εκ τούτου στην ενίσχυση των καταθέσεων. Επιπρόσθετα, με δεδομένο ότι η ζήτηση χρήματος είναι θετική συνάρτηση του εισοδήματος της οικονομίας, η άνοδος του ονομαστικού ΑΕΠ από το 1ο τρίμηνο 2017 και έπειτα άσκησε θετική επίδραση στο υπόλοιπο των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα στα εγχώρια ΝΧΙ.

Με το ξέσπασμα της πανδημίας τους κορoνοϊού COVID-19, ο ρυθμός αύξησης των καταθέσεων του ιδιωτικού τομέα επιταχύνθηκε. Επί παραδείγματι, στο εξάμηνο Μαρτίου-Αυγούστου 2020 ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής του υπολοίπου των καταθέσεων των επιχειρήσεων ανήλθε στο 21,3% από 7,2% το αμέσως προηγούμενο εξάμηνο (Σεπτεμβρίου-2019 – Φεβρουαρίου-2020).

Δύο παράγοντες δύνανται να ερμηνεύσουν αυτό το αποτέλεσμα:

  1. Τα μέτρα που έλαβαν οι ασκούντες την οικονομική πολιτική για τη στήριξη των επιχειρήσεων οδήγησαν σε αύξηση της χρηματοδότησης. Η ετήσια μεταβολή της χρηματοδότησης των μη χρηματοοικονομικών εταιρειών (μετά τις αναταξινομήσεις και μεταβιβάσεις δανείων/εταιρικών ομολόγων, τις διαγραφές και τις συναλλαγματικές διαφορές) από 1,1% τον Φεβρουάριο 2020 διαμορφώθηκε στο 7,2% τον Αύγουστο 2020. Η υψηλή αβεβαιότητα αναφορικά με την εξέλιξη της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19 και οι ευνοϊκοί όροι χρηματοδότησης ενίσχυσαν τα κίνητρα των επιχειρήσεων για αύξηση και διακράτηση ρευστών διαθεσίμων με σκοπό την ικανοποίηση πιθανών έκτακτων αναγκών στο μέλλον.
  2. Τα μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης, τα μέτρα στήριξης του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών και οι επικρατούσες συνθήκες αβεβαιότητας δημιούργησαν συνθήκες για ακούσια και εκούσια αποταμίευση (τον Μάρτιο και τον Απρίλιο 2020 οι καταθέσεις των νοικοκυριών αυξήθηκαν κατά €1,3 και €1,6 δις αντίστοιχα) από την πλευρά των νοικοκυριών.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Η οικονομία ανακάμπτει αλλά η αβεβαιότητα κρύβει παγίδες

Όσο παραμένει ομιχλώδες το τοπίο για την πανδημία, τα νοικοκυριά θα είναι φειδωλά στην κατανάλωση και οι επιχειρήσεις θα βρίσκονται σε στάση αναμονής για τις επενδύσεις τους, τονίζουν οι αναλυτές της Eurobank.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τρίμηνο... καταστροφής στην οικονομία με πρωτοφανή «βουτιά» του ΑΕΠ

Το β' τρίμηνο του 2020 αναμένεται να καταγραφεί η μεγαλύτερη τριμηνία πτώση του ΑΕΠ που έχει καταγραφεί στατιστικά, σύμφωνα με την Eurobank. Μεγάλες προκλήσεις και στο γ' τρίμηνο, λόγω πτώσης τουρισμού και αυξημένων φόρων.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το σοκ της πανδημίας: Το 2022 θα γυρίσει η Ελλάδα στο ΑΕΠ του 2019

Τη χειρότερη ύφεση στην Ευρώπη το 2020, αλλά και την ταχύτερη ανάκαμψη το 2021, θα έχει η ελληνική οικονομία. Όμως, όπως σημειώνουν οι αναλυτές της Eurobank, το ΑΕΠ του 2021 θα είναι 2,6% χαμηλότερο από το 2019.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Διπλή δέσμη κινήτρων για την ενίσχυση αποταμιεύσεων - επενδύσεων

Το ΙΟΒΕ προτείνει καθιέρωση φοροελαφρύνσεων για την ενίσχυση της κεφαλαιαγοράς και αμιγώς κεφαλαιοποιητικού πυλώνα επικουρικής ασφάλισης. Μικρό το δημοσιονομικό κόστος, μεγάλα τα αναπτυξιακά οφέλη.