ΓΔ: 1452.28 0.44% Τζίρος: 85.04 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:25:03 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
budget
Πηγή: Shutterstock

Γραφείο Προϋπολογισμού: Δύο προϋποθέσεις για δημοσιονομική σταθερότητα

Τα κόστη των καταστροφών θα πρέπει να καλυφθούν κυρίως από ευρωπαϊκούς πόρους και οι αποζημιώσεις να κατανεμηθούν σε περισσότερα από ένα έτη για να μην χρειασθεί να αναζητηθούν πρόσθετα έσοδα.

Δύο προϋποθέσεις θέτει το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή για να μην τεθεί σε κίνδυνο η επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων λόγω του υψηλού κόστους από τις καταστροφικές πλημμύρες και πυρκαγιές, ενώ εκφράζει αμφιβολίες για τη δυνατότητα των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιρειών να καλύψουν στο σύνολό τους καταστροφές τέτοιας κλίμακας.

Όπως σημειώνει στην τριμηνιαία του έκθεση το ΓΠΚΒ, θα πρέπει το μεγαλύτερο μέρος του κόστους αποκατάστασης των καταστροφών να καλυφθεί από ευρωπαϊκούς πόρους και να κατανεμηθεί χρονικά η καταβολή αποζημιώσεων σε περισσότερα από ένα έτη. «Διαφορετικά, θα πρέπει να αναζητηθούν πρόσθετες πηγές εσόδων, τακτικές ή έκτακτες, ώστε να καλυφθεί το σχετικό κόστος χωρίς απόκλιση από τον δημοσιονομικό στόχο και επιβάρυνση του δημόσιου χρέους», τονίζεται στην έκθεση.

Το Γραφείο τονίζει ότι η ανάπτυξη κινείται σύμφωνα με τις προβλέψεις, καταγράφει τη σημαντική βελτίωση του δημοσιονομική αποτελέσματος και επισημαίνει τη θετική εξέλιξη της αναβάθμισης του αξιόχρεου της χώρας, αν και τονίζει ότι δεν θα υπάρξει όφελος από μείωση του κόστους δανεισμού, αφού η αναβάθμιση είχε ήδη προεξοφληθεί από την αγορά ομολόγων.

Ειδικότερα, όπως αναφέρει το ΓΠΚΒ:

Ο ρυθμός μεγέθυνσης του ελληνικού ΑΕΠ κατά το δεύτερο τρίμηνο ήταν 2,7%, διαμορφώνοντας έναν μέσο ετήσιο ρυθμό στην περιοχή 2,3%-2,4% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2023. Η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις και οι εξαγωγές υπηρεσιών ήταν οι βασικές συνιστώσες της ανάπτυξης. Λαμβάνοντας υπόψη και την έως τώρα πορεία των βραχυχρόνιων δεικτών και προσδοκιών, η πορεία της οικονομίας είναι συμβατή με τις προβλέψεις που διατύπωσε το Γραφείο Προϋπολογισμού στην έκθεσή του για το πρώτο τρίμηνο του 2023.

Ο εναρμονισμένος πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 3,5% τον Αύγουστο, αισθητά μειωμένος σε σχέση με τον Αύγουστο του 2022 (11,2%) ενώ ο πυρήνας του (χωρίς ενέργεια και μη επεξεργασμένα τρόφιμα) μειώθηκε στο 6% (από 7,2% πέρυσι). Σημαντική είναι και η μείωση των τιμών παραγωγού και εισαγωγών στη βιομηχανία.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών έχει συρρικνωθεί στα 7 δις (από 10,6 δις πέρυσι και 7,2 δις το 2021). Η ανεργία διαμορφώθηκε σε 10,8% τον Ιούλιο του 2023 έναντι 12,5% τον ίδιο μήνα του προηγούμενου έτους καθώς η απασχόληση αυξήθηκε κατά 2,6% και ο δείκτης μισθολογικού κόστους κατέγραψε ετήσια ονομαστική αύξηση κατά 4,3% το δεύτερο τρίμηνο.

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές εξελίξεις, το πρωτογενές αποτέλεσμα του πρώτου επταμήνου του τρέχοντος έτους είναι βελτιωμένο κατά περίπου 1,3 δις σε σχέση με πέρυσι ενώ οι αποδόσεις των δεκαετών τίτλων του ελληνικού δημοσίου παρουσιάζουν σχετική σταθεροποίηση μειώνοντας τις διαφορές (spread) από τους αντίστοιχους τίτλους άλλων χωρών της Ευρωζώνης.

Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερα θετική εξέλιξη ήταν η ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας του ελληνικού δημόσιου χρέους από τον οίκο αξιολόγησης DBRS Morningstar που κατέστησε τα ελληνικά ομόλογα επιλέξιμα για τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ χωρίς την ανάγκη της εξαίρεσης (waiver) και ταυτόχρονα αυξάνει την ρευστότητα που μπορούν να αντλήσουν οι ελληνικές τράπεζες χρησιμοποιώντας ως ενέχυρο τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου.

Η αναβάθμιση αποτελεί αναγνώριση της ανθεκτικότητας και των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας που ενισχύθηκε περαιτέρω από τις θετικές αξιολογήσεις που ακολούθησαν (R&I, Scope και Moody’s). Ως συνέπεια της αναβάθμισης αναμένεται να διευρυνθεί η βάση των αγοραστών των ελληνικών κρατικών ομολόγων ενώ, μεσοπρόθεσμα, θα μειωθεί το πριμ κινδύνου των ιδιωτικών επενδύσεων στην ελληνική οικονομία. Σημειώνουμε, ωστόσο, πως δεν αναμένεται κάποια σημαντική επίδραση στα επιτόκια δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου καθώς φαίνεται πως η αναβάθμιση είχε ήδη προεξοφληθεί στις αγορές κρατικών ομολόγων.

Αβεβαιότητα μετά τις πλημμύρες και τις πυρκαγιές

Παρόλα αυτά, οι οικονομικές εξελίξεις χαρακτηρίζονται από αβεβαιότητα, λαμβάνοντας υπόψη τις καταστροφικές επιπτώσεις των καλοκαιρινών πυρκαγιών και των ακραίων βροχοπτώσεων στην Θεσσαλία που ανέδειξαν αδυναμίες του κρατικού μηχανισμού να ανταπεξέλθει σε σοβαρές προκλήσεις.

Στην τελική αποτίμηση των επιπτώσεων για την οικονομία, πέρα από τις αποζημιώσεις και τα μέτρα στήριξης για τις πληγείσες περιοχές που περιλαμβάνονται στον συμπληρωματικό προϋπολογισμό, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το ευρύτερο κόστος σε όρους καταστροφής παραγωγικών συντελεστών, το οποίο σε συνδυασμό με το ενδεχόμενο εγκατάλειψης ορισμένων περιοχών θα προκαλέσει μακροχρόνιες απώλειες παραγωγικής δυναμικότητας.

Από δημοσιονομική άποψη, οι δύο κρίσιμες προϋποθέσεις ώστε να μην υπονομευτεί η δημοσιονομική σταθερότητα είναι αφενός η μέγιστη δυνατή κάλυψη της ανοικοδόμησης από ευρωπαϊκούς πόρους και αφετέρου η χρονική κατανομή των αποζημιώσεων ώστε να μην συγκεντρωθούν εξολοκλήρου σε ένα μόνο έτος. Διαφορετικά, θα πρέπει να αναζητηθούν πρόσθετες πηγές εσόδων, τακτικές ή έκτακτες, ώστε να καλυφθεί το σχετικό κόστος χωρίς απόκλιση από τον δημοσιονομικό στόχο και επιβάρυνση του δημόσιου χρέους.

Οι δημοσιονομικές και ευρύτερες οικονομικές προκλήσεις των φυσικών καταστροφών αποτελούν επιμέρους πλευρές της ευρύτερης υπαρξιακής πρόκλησης που θέτει η κλιματική κρίση. Η αναμενόμενη αυξημένη ένταση και συχνότητα ακραίων καιρικών φαινομένων απαιτεί ενίσχυση του ρόλου του κράτους καθώς η προστασία της ζωής και της περιουσίας των πολιτών είναι θεμελιώδης υποχρέωσή του.

Επιπρόσθετα, είναι αμφίβολο πώς ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, παρά το σημαντικά θετικό τους ρόλο στην κάλυψη και αντιμετώπιση κινδύνων, θα μπορούσαν να καλύψουν στο σύνολό τους καταστροφές τέτοιας κλίμακας. Και το ζήτημα δεν είναι μόνο το ύψος των δαπανών που θα απαιτηθούν για τις απαραίτητες δημόσιες επενδύσεις και υποδομές αλλά και η αποτελεσματική αξιοποίηση, διαχείριση και οργάνωσή τους. Η χώρα μας δεν υστερεί ούτε σε εξοπλισμό, ούτε σε προσωπικό, ούτε και σε εν γένει δαπάνες για την πολιτική προστασία, φαίνεται όμως ότι υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτίωσης της αποτελεσματικότητάς τους.

Σημειώνεται ότι ο ρόλος του κράτους δεν εξαντλείται στις αποζημιώσεις και την αποκατάσταση των δημόσιων υποδομών αλλά αφορά τον ευρύτερο προγραμματισμό και, τελικά, τη χρηματοδότηση ενός προτύπου ανάπτυξης που θα είναι πιο ανθεκτικό στις φυσικές καταστροφές. Συνεπώς, είναι απαραίτητο να ληφθεί πρόνοια ώστε το νέο ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο να προβλέπει ειδική μεταχείριση για τις δημόσιες επενδύσεις, αλλά και συνολικά τις δαπάνες για την αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών και του κόστους μετάβασης εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.

Τέλος, δεδομένου ότι η περιοχή της Μεσογείου βρίσκεται στο επίκεντρο της κλιματικής κρίσης, απαιτούνται πρόσθετοι κοινοί ευρωπαϊκοί πόροι για τη χρηματοδότηση των αναγκαίων δαπανών στις περιοχές που επηρεάζονται περισσότερο.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Oikonomia, Economy, Ellada
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

«Πράσινο» από Δημοσιονομικό Συμβούλιο στους στόχους του Μεσοπρόθεσμου

Θετική εξέλιξη για την ελληνική οικονομία είναι ότι ο ρυθμός ανάπτυξης το 2024 θα ξεπεράσει σημαντικά τον μέσο όρο της ΕΕ ενώ ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει στο 2,6% τη φετινή χρονιά και θα αποκλιμακωθεί στο 2% το 2025.
Ellada, Greece, Oikonomia
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Το ρεκόρ μείωσης του ελληνικού χρέους και η ανάκτηση επενδυτικής βαθμίδας

Για την περίοδο 2019 - 2023, η Ελλάδα εκτιμάται ότι θα έχει τη μεγαλύτερη μείωση χρέους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως τονίζει η Alpha Bank. Πώς η ανάκτηση επενδυτική βαθμίδας εντός του 2023 θα δώσει ισχυρή ώθηση στην οικονομία.
Plithorismos, Inflation, Plythorismos, Times, Trofima
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Σε τροχιά υποχώρησης στο 2% το 2025 έχει μπει ο πληθωρισμός στην Ελλάδα

Μικρές οι πιθανότητες για στασιμοπληθωρισμό, εκτιμά η Alpha Bank. Σε τροχιά αποκλιμάκωσης οι ρυθμοί αύξησης τιμών στις υπηρεσίες και στα τρόφιμα. Ποιες ήταν οι μεγαλύτερες αυξήσεις το πρώτο τρίμηνο 2024.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ανάπτυξη 2% φέτος και 1,9% το 2025 «βλέπει» για την Ελλάδα το ΔΝΤ

Η διεθνής οικονομία έδειξε αξιοσημείωτη αντοχή έναντι των πολλαπλών κινδύνων που αντιμετώπισε το 2023, τονίζει το Ταμείο και ανεβάζει κατά 0,3% την πρόβλεψή του για την αύξηση παγκόσμιου ΑΕΠ φέτος και το 2025.