Το δημογραφικό πρόβλημα, οι μεταβαλλόμενες τάσεις στην εργασία, η έλλειψη προσωπικού σε κρίσιμους τομείς και το μεταναστευτικό αποτελούν βασικές προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί άμεσα η Ελλάδα. Αυτά τα ζητήματα αναδεικνύονται από τον ΟΟΣΑ, σύμφωνα με τον Άρη Αλεξόπουλο, επικεφαλής του Κέντρου Κρήτης ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, ο οποίος επισημαίνει πως «δεν πρέπει να είμαστε φοβικοί στις εξελίξεις, ούτε απαισιόδοξοι και αδρανείς».
Ο ρόλος του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης είναι συμβουλευτικός προς τις κυβερνήσεις, ώστε να διαμορφώνουν αποτελεσματικές πολιτικές. Όπως ανέφερε ο κ. Αλεξόπουλος, αρκετές προτάσεις του ΟΟΣΑ έχουν υιοθετηθεί από την Ελλάδα και έχουν συμβάλει σε σημαντικές αλλαγές, όπως στη Δημόσια Διοίκηση, την οργάνωση του κράτους και την αγορά εργασίας.
Το δημογραφικό ζήτημα, που πολλοί αντιμετωπίζουν ως απειλή για το μέλλον της χώρας, θα πρέπει να ιδωθεί ως «παράθυρο ευκαιρίας» και όχι ως αιτία φόβου. Η σωστή αξιοποίηση αυτής της συγκυρίας μπορεί να οδηγήσει σε θετικές εξελίξεις, εφόσον υπάρξει επίγνωση της κατάστασης και σχεδιασμός για την αντιμετώπισή της.
Όσον αφορά την αγορά εργασίας του 2050, ο επικεφαλής του Κέντρου Κρήτης ΟΟΣΑ υπογραμμίζει ότι τα προβλήματα είναι διαχειρίσιμα, αν και υπάρχει καθυστέρηση στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Η τεχνολογική πρόοδος, η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική δημιουργούν νέες συνθήκες και επαγγέλματα, ενώ απαιτούνται νέες πολιτικές για τη διαρκή εκπαίδευση και την ένταξη περισσοτέρων κατηγοριών πληθυσμού στην εργασία.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη προσαρμογής του εκπαιδευτικού συστήματος στις ανάγκες της αγοράς εργασίας. Σύμφωνα με μελέτες του ΟΟΣΑ, το στοίχημα της τεχνικής εκπαίδευσης έχει χαθεί, με αποτέλεσμα να υπάρχει έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού σε τεχνικά επαγγέλματα και στον πρωτογενή τομέα. Η ανεργία των νέων στην Ελλάδα παραμένει υψηλή, γεγονός που εντείνει το πρόβλημα του αποκλεισμού τους από την αγορά εργασίας.
Επανεκπαίδευση και δια βίου μάθηση
Η ανάγκη για επανεκπαίδευση και δια βίου μάθηση αφορά και μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς οι αλλαγές στην αγορά εργασίας απαιτούν συνεχή προσαρμογή. Το παραδοσιακό μοντέλο εκπαίδευσης και απασχόλησης καθίσταται πλέον ανεπαρκές, καθώς οι εργαζόμενοι καλούνται να αλλάξουν καριέρα περισσότερες από μία φορές κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου.
Το δικαίωμα στην εργασία και η ενεργός συμμετοχή στην κοινωνία δεν περιορίζονται πλέον μόνο στους νέους. Παράλληλα, η συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας παραμένει χαμηλή, με τη γυναικεία ανεργία να είναι διπλάσια από αυτή των ανδρών. Απαιτούνται στοχευμένα προγράμματα για την ενίσχυση της απασχόλησης γυναικών και μεσήλικων εργαζομένων.
Η διατήρηση ηλικιακών και φυλετικών διακρίσεων στις προσλήψεις αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού. Η εμπειρία των μεγαλύτερων εργαζομένων μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων, ενώ η ενεργή ένταξή τους στην αγορά εργασίας μπορεί να αποτρέψει τη μείωση του εισοδήματος και του βιοτικού επιπέδου στη χώρα.
Μεταναστευτική πολιτική και αγορά εργασίας
Η σωστή διαχείριση του μεταναστευτικού ζητήματος είναι κρίσιμη για την κάλυψη των αναγκών σε εργατικό δυναμικό. Σύμφωνα με τον κ. Αλεξόπουλο, απαιτείται οργανωμένος προγραμματισμός, στοχευμένη πρόσκληση και εκπαίδευση μεταναστών, ώστε να καλύπτονται συγκεκριμένες ειδικότητες που λείπουν από την εγχώρια αγορά.
Όταν η μετανάστευση λειτουργεί συμπληρωματικά προς το υπάρχον εργατικό δυναμικό, τα οφέλη είναι πολλαπλά: αυξάνονται οι μισθοί και ενισχύεται η απασχόληση των ντόπιων. Η στοχευμένη μεταναστευτική πολιτική αποτελεί, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, βασικό μοχλό για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Τέλος, ο κ. Αλεξόπουλος εκφράζει αισιοδοξία για το μέλλον, σημειώνοντας ότι οι πληθυσμιακές μεταβολές είναι διαχρονικές και όταν οι κυβερνήσεις λαμβάνουν τα σωστά μέτρα, οι χώρες συνεχίζουν να αναπτύσσονται.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
