Ξεκίνησαν οι ακροάσεις φορέων στη διακομματική κοινοβουλευτική επιτροπή για την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης στον πρωτογενή τομέα της χώρας, στο πλαίσιο μελέτης των προβλημάτων και διαμόρφωσης προτάσεων ενίσχυσής του, με βάση τις σύγχρονες προκλήσεις και τις διεθνείς εξελίξεις.
Κοινό σημείο όλων των εισηγήσεων αποτέλεσε η ανάγκη χάραξης μιας εθνικής στρατηγικής για τον πρωτογενή τομέα, μακριά από πολιτικές αντιπαραθέσεις. Οι εκπρόσωποι των φορέων υπογράμμισαν την ανάγκη ενίσχυσης του συνεργατισμού στη γεωργία και την κτηνοτροφία, ώστε να αντιμετωπιστούν τα διαχρονικά προβλήματα του κλάδου.
Η θέση του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. για τον σχεδιασμό και τις προτεραιότητες
Ο πρόεδρος του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.) Μενέλαος Γαρδικιώτης τόνισε ότι η πρωτοβουλία αυτή ήταν διαχρονικό αίτημα του επιστημονικού κλάδου, καθώς «τα περισσότερα ζητήματα που έχει η ελληνική γεωργία ενώνουν τον πολιτικό κόσμο». Επισήμανε την ανάγκη για μακροπρόθεσμη στρατηγική που δεν θα αλλάζει με την εναλλαγή κυβερνήσεων και για πολιτικές που υπερβαίνουν τις θητείες των υπουργών.
Αναφέρθηκε στα βασικά προβλήματα του τομέα, όπως το υψηλό κόστος παραγωγής και οι χαμηλές τιμές διάθεσης, λόγω έλλειψης ισχυρών brand name στα ελληνικά προϊόντα. Παράλληλα, υπογράμμισε τη σημασία αξιοποίησης του πλούτου των ελληνικών ποικιλιών και της δημιουργίας εθνικής στρατηγικής για τη σποροπαραγωγή.
Για την κλιματική κρίση, ο κ. Γαρδικιώτης σημείωσε ότι από το 2017 το ΓΕΩΤ.Ε.Ε. έχει προτείνει τη σύσταση επιτροπής ειδικών, ενώ τόνισε την ανάγκη για αναδιάρθρωση καλλιεργειών και αλλαγές που απαιτούν «γενναιότητα και μελέτη». Ειδική αναφορά έκανε στην κτηνοτροφία, επισημαίνοντας την απουσία Τράπεζας Γενετικού Υλικού Παραγωγικών Ζώων, γεγονός που επηρεάζει την προστασία του προϊόντος ΠΟΠ φέτα.
Τέλος, στάθηκε στις μεγάλες απώλειες των υδάτινων πόρων, προτείνοντας μικρότερα και πιο στοχευμένα έργα υποδομών, καθώς και αξιοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων για ενεργειακή εξοικονόμηση.
Οι προτάσεις της ΕΘΕΑΣ για βιώσιμη ανάπτυξη
Ο πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), Παύλος Σατολιάς, ζήτησε τη διαμόρφωση ενός ενιαίου εθνικού σχεδίου για τον πρωτογενή τομέα, με τη συμμετοχή όλων των κομμάτων. Παρουσίασε 14 προτάσεις της ΕΘΕΑΣ, με έμφαση στη μείωση του κόστους παραγωγής, την ενίσχυση του συνεργατισμού, τη σύνδεση των επιδοτήσεων με επενδύσεις και την αναβάθμιση του ΕΛΓΑ.
Ο κ. Σατολιάς αναφέρθηκε στην ανάγκη στήριξης της κτηνοτροφίας ως κοινωνικού ιστού και στην ενίσχυση της εξωστρέφειας, σημειώνοντας ότι οι εξαγωγές φέτας ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ ετησίως. Επεσήμανε επίσης την ανάγκη για φορολογικά κίνητρα, εκπαίδευση νέων αγροτών και αξιοποίηση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Οι προκλήσεις για την κτηνοτροφία
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, Δημήτριος Μόσχος, προειδοποίησε για τη γήρανση του κτηνοτροφικού πληθυσμού, καθώς έως και το 50% των κτηνοτρόφων αναμένεται να συνταξιοδοτηθεί την επόμενη δεκαετία. Ζήτησε να εξεταστεί η ανάπτυξη του τομέα σε περιφερειακό επίπεδο και να υπάρξει σαφής εθνική στρατηγική.
Ο κ. Μόσχος υπογράμμισε την ανάγκη αξιόπιστων δεδομένων για τον σχεδιασμό, καταγγέλλοντας στρεβλώσεις στα στοιχεία παραγωγής. Επισήμανε τα προβλήματα με τις επιδοτήσεις και τις ελληνοποιήσεις, ενώ ζήτησε επιδοτούμενους εργαζόμενους για τις κτηνοτροφικές μονάδες και νομοθετική κατοχύρωση του επαγγέλματος του κτηνοτρόφου.
Η θέση της ΣΑΣΟΕΕ για τον θεσμικό εκσυγχρονισμό
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΑΣΟΕΕ), Γεώργιος Κατσούλης, τόνισε ότι η συζήτηση για τον πρωτογενή τομέα πρέπει να είναι ολοκληρωμένη, καθώς βρισκόμαστε σε περίοδο πολλαπλών μεταβάσεων. Επισήμανε ότι ο τομέας συμβάλλει στο 4% του ΑΕΠ, ενώ η ευρύτερη διατροφική αλυσίδα ξεπερνά το 10% της προστιθέμενης αξίας.
Ο κ. Κατσούλης ζήτησε θεσμική ενίσχυση της ανεξαρτησίας του ΟΠΕΚΕΠΕ, ριζική αναβάθμιση του ΕΛΓΑ και δημιουργία νέας Αγροτικής Τράπεζας. Τόνισε την ανάγκη συλλογικών σχημάτων, εκπαίδευσης στελεχών συνεταιρισμών και διασύνδεσης παραγωγών με τις αγορές, ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα και η ανθεκτικότητα του τομέα.
Ακαδημαϊκές παρεμβάσεις και δεδομένα
Ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Ευστάθιος Κλωνάρης παρουσίασε στοιχεία που δείχνουν τη σημασία του αγροτικού τομέα για την ελληνική οικονομία, με συμμετοχή 4% στο ΑΕΠ και 11% στην απασχόληση. Εντόπισε μείωση του αγροτικού εισοδήματος κατά 12,5% και ανισορροπία μεταξύ φυτικής και ζωικής παραγωγής, ενώ πρότεινε ενίσχυση της μεταποίησης μέσω συνεταιριστικών σχημάτων.
Ο καθηγητής Γεώργιος Παπαδομιχελάκης αναφέρθηκε στην πτώση του ζωικού κεφαλαίου και στην ανάγκη αναδιάρθρωσης της κτηνοτροφίας με έμφαση στην εκπαίδευση, την τεχνολογία και την κυκλική οικονομία. Τόνισε ότι η βιωσιμότητα του κλάδου προϋποθέτει καινοτομία, αυστηρά πρότυπα ασφάλειας και αύξηση των συνεργατικών σχημάτων.
Ο πρόεδρος της επιτροπής Γιάννης Οικονόμου κάλεσε τους φορείς να καταθέσουν υπομνήματα και μελέτες, επισημαίνοντας ότι η επιτροπή θα παραμείνει «ανοικτή» στη συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.