Σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη επαναπροσδιορίζει τις προτεραιότητές της στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας και της τεχνολογικής αυτονομίας, η Ελλάδα επιχειρεί να καλύψει χαμένο έδαφος, επενδύοντας στη γνώση, την έρευνα και το ανθρώπινο δυναμικό. Στο πλαίσιο αυτό, το DefencEduNet αναδεικνύεται σε θεσμικά οργανωμένο εγχείρημα που στοχεύει να εντάξει τη χώρα στα ευρωπαϊκά συνεργατικά οικοσυστήματα, γεφυρώνοντας την άμυνα, τα πανεπιστήμια και την καινοτομία.
Ένα χρόνο μετά την έναρξη της λειτουργίας του, ο εθνικός αυτός κόμβος αποκτά σαφή ταυτότητα και μετρήσιμα αποτελέσματα, κινητοποιώντας την ακαδημαϊκή και ερευνητική κοινότητα, συνεργαζόμενος με τη βιομηχανία και συμμετέχοντας σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Χωρίς στρατιωτικό ή επιχειρησιακό ρόλο, αλλά με προσανατολισμό στη διττή χρήση και την καινοτομία, το DefencEduNet στοχεύει να μετατρέψει τη γνώση σε στρατηγικό πλεονέκτημα για τη χώρα.
Ίδρυση και αποστολή
Το DefencEduNet ιδρύθηκε ως αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία (ΑΜΚΕ) με πρωτοβουλία πανεπιστημίων, ερευνητικών φορέων και επιχειρήσεων της ελληνικής αμυντικής και τεχνολογικής βιομηχανίας. Επιδίωξή του είναι να καλύψει το θεσμικό κενό που υπήρχε στη σύνδεση της ανώτατης εκπαίδευσης και έρευνας με την παραγωγή τεχνολογίας και τις ανάγκες της αμυντικής βιομηχανίας, σύμφωνα με τις εθνικές και ευρωπαϊκές πολιτικές.
Στον πυρήνα του DefencEduNet συμμετέχουν τέσσερα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα – το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης – καθώς και το ΕΚΕΤΑ και το ThessINTEC. Ο ΣΕΚΠΥ διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο ως θεσμικός συνδετικός κρίκος με την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, ενώ συνεργαζόμενα μέλη είναι το Ινστιτούτο Βιομηχανικών Συστημάτων (ΙΝ.ΒΙ.Σ.) του Ερευνητικού Κέντρου «ΑΘΗΝΑ» και το παράρτημα του Πανεπιστημίου Λευκωσίας στην Αθήνα.
Ρόλος και δραστηριότητες
Το DefencEduNet δεν έχει στρατιωτικό ή επιχειρησιακό χαρακτήρα και δεν εμπλέκεται σε εξοπλιστικά προγράμματα ή στρατηγικές αποφάσεις. Η αποστολή του είναι εκπαιδευτική, ερευνητική και τεχνολογική, με έμφαση στις τεχνολογίες διττής χρήσης που εφαρμόζονται τόσο σε πολιτικό όσο και σε αμυντικό περιβάλλον.
Απευθύνεται σε επιχειρήσεις της ελληνικής αμυντικής και τεχνολογικής βιομηχανίας, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα που επιδιώκουν συμμετοχή σε εθνικά και ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα. Ήδη, μέσα στον πρώτο χρόνο λειτουργίας του, συμμετείχε σε δύο προγράμματα του European Defence Fund (EDF) και υπέβαλε προτάσεις για νέες δράσεις.
Συνεργασίες και αναγνώριση
Η δυναμική του DefencEduNet αποτυπώθηκε στην εκδήλωση της 6ης Φεβρουαρίου στην Κοζάνη, στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας, όπου απονεμήθηκε τιμητική διάκριση στη Lockheed Martin για τη δωρεά της προς το cluster, παρουσία του Γενικού Προξένου των ΗΠΑ στη Θεσσαλονίκη, Jerry Ismail. Μέσω της δωρεάς χρηματοδοτούνται έντεκα μεταπτυχιακά προγράμματα για το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026, ενισχύοντας την εξειδικευμένη εκπαίδευση σε κρίσιμους τομείς.
Ο Executive Director SE Europe της Lockheed Martin, Κώστας Παπαδόπουλος, τόνισε τη σημασία της επένδυσης στην ποιοτική εκπαίδευση στους τομείς STEM. Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του DefencEduNet, Σταύρος Μπάνος, αντιναύαρχος ε.α., υπογράμμισε τη σημασία τέτοιων συνεργασιών σε μια περίοδο υψηλού επιπέδου ελληνοαμερικανικών σχέσεων.
Ο πρόεδρος του ΣΕΚΠΥ, Τάσος Ροζολής, ανέδειξε την ανάγκη ενός ανοιχτού, δυναμικού οικοσυστήματος, όπου συνυπάρχουν εταιρείες με εμπειρία και νέοι φορείς με καινοτόμες τεχνολογίες. Το DefencEduNet, όπως είπε, μπορεί να αποτελέσει μόνιμο μηχανισμό μεταφοράς γνώσης και ανάπτυξης ανθρώπινου δυναμικού.
Ευρωπαϊκή διάσταση και προοπτικές
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στρέφεται πλέον προς συνεργατικά οικοσυστήματα και διακρατικές συμπράξεις, όπως προβλέπουν το European Defence Fund και τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία ενίσχυσης της αμυντικής βιομηχανίας. Σε αυτό το περιβάλλον, το DefencEduNet λειτουργεί ως καταλύτης, διευκολύνοντας τη συμμετοχή ελληνικών φορέων σε σύνθετα ευρωπαϊκά σχήματα.
Η επιλογή του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας ως αναπληρωματικής έδρας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η περιοχή βρίσκεται σε μεταλιγνιτική μετάβαση. Η φιλοδοξία είναι η άμυνα, η ασφάλεια και οι ψηφιακές τεχνολογίες να αποτελέσουν νέους πυλώνες ανάπτυξης.
Κομβικό στοιχείο της ταυτότητας του DefencEduNet είναι η θεσμική του υπαγωγή στο Υπουργείο Παιδείας και όχι στο Υπουργείο Άμυνας. Ως φορέας εκπαίδευσης, έρευνας και καινοτομίας, ευθυγραμμίζεται με την ευρωπαϊκή πρακτική, ενώ το Υπουργείο Άμυνας παραμένει στρατηγικός ωφελούμενος. Το DefencEduNet δύναται να λειτουργήσει συμπληρωματικά με το ΕΛΚΑΚ, ενισχύοντας το ελληνικό οικοσύστημα αμυντικής καινοτομίας.