Ισχυρή ελληνική παρουσία σε ενεργειακές συμφωνίες ΗΠΑ-Ελλάδας για LNG

Σημαντικό αποτύπωμα για την Ελλάδα άφησε η «Διατλαντική Σύνοδος για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου», που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον με πρωτοβουλία του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας του Λευκού Οίκου.

Από τις έξι ενεργειακές συμφωνίες που ανακοινώθηκαν, οι πέντε συνδέονται άμεσα με ελληνικά συμφέροντα και τον Κάθετο Ενεργειακό Διάδρομο. Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τον ρόλο της χώρας ως κόμβου LNG στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η σύνοδος, που φιλοξενήθηκε στο Ινστιτούτο Ντόναλντ Τραμπ για την Ειρήνη, είχε στόχο την εμβάθυνση της διατλαντικής συνεργασίας στο υγροποιημένο φυσικό αέριο και την επιτάχυνση υποδομών για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της περιοχής.

Όπως επισήμαναν συμμετέχοντες, μετά τη συνάντηση του Νοεμβρίου στην Αθήνα, η διαδικασία στην Ουάσιγκτον θεωρείται το επόμενο πρακτικό βήμα εφαρμογής, με έμφαση σε εμπορικές συμφωνίες και τεχνική ωρίμανση του σχεδίου.

Νέες συμφωνίες LNG με ελληνική συμμετοχή

Κεντρική εξέλιξη αποτέλεσε η υπογραφή νέων μακροχρόνιων συμφωνιών πώλησης αμερικανικού LNG από την Atlantic SEE LNG Trade, εταιρεία στην οποία ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%.

Οι συμφωνίες αφορούν τέσσερις χώρες του Κάθετου Διαδρόμου και εκτιμάται ότι ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας ως βασικής πύλης εισόδου και διανομής αερίου προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Παράλληλα, συμφωνία υπέγραψε και η εταιρεία METLEN, ενισχύοντας τις μακροχρόνιες ροές αμερικανικού LNG προς την περιοχή.

Στο επίκεντρο το ρωσικό αέριο

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η συζήτηση για τις συνεχιζόμενες ροές ρωσικού φυσικού αερίου προς την Ευρώπη, κυρίως μέσω Τουρκίας, που εκτιμώνται στα 17 έως 18 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως. Το ζήτημα αναδείχθηκε ως βασικό εμπόδιο στην εμπορική ανάπτυξη του Κάθετου Διαδρόμου.

Το θέμα έχει απασχολήσει και τον πρόεδρο Τραμπ, ο οποίος είχε επισημάνει ότι οι Ευρωπαίοι «πληρώνουν δισεκατομμύρια στη Ρωσία για ενέργεια ενώ εμείς τους προστατεύουμε μέσω του ΝΑΤΟ».

Κοινός στρατηγικός στόχος ΗΠΑ και Ευρώπης

Παρά τις πολιτικές αποκλίσεις, η σύνοδος ανέδειξε σύγκλιση Ουάσιγκτον και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων γύρω από τον στόχο της ενεργειακής απεξάρτησης από τη Ρωσία.

Για τις ΗΠΑ, η στρατηγική αυτή συνδέεται με τη γεωπολιτική σταθερότητα σε μια περιοχή ευάλωτη στη ρωσική επιρροή. Για την Ευρώπη και ειδικότερα για την Ελλάδα, η ανάπτυξη νέων διασυνδέσεων και εμπορικών ροών αποτελεί εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης και περιφερειακής συνοχής, με προεκτάσεις σε έργα όπως ο IMEC.

Ρυθμιστικά εμπόδια και αβεβαιότητα

Παρά την πολιτική βούληση, παραμένουν σημαντικά τεχνικά και ρυθμιστικά εμπόδια. Στο επίκεντρο βρέθηκαν ζητήματα που αφορούν τον κανονισμό «Capacity Allocation Mechanism Code» και το «Tariff Network Code», τα οποία θεωρείται ότι δεν ανταποκρίνονται πλέον στις ανάγκες της αγοράς.

Η έλλειψη σαφούς ρυθμιστικού και εμπορικού πλαισίου λειτουργεί αποτρεπτικά για χώρες που καλούνται να υπογράψουν μακροχρόνια συμβόλαια LNG, παρά το γεγονός ότι η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο αναμένεται σε λιγότερο από δύο χρόνια.

Για τον λόγο αυτό, την Τετάρτη θα πραγματοποιηθεί τεχνική συνάντηση στο αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας, με τη συμμετοχή διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς, εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και υπουργείων Ενέργειας, με στόχο την επιτάχυνση των αλλαγών που θα εξασφαλίσουν σταθερό πλαίσιο.

Πολιτικές επαφές του Σταύρου Παπασταύρου

Στο πλαίσιο της επίσκεψής του στην Ουάσιγκτον, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου θα έχει τριμερή συνάντηση με τον υπουργό Εσωτερικών των ΗΠΑ και επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας Νταγκ Μπέργκαμ, καθώς και με τον υπουργό Ενέργειας Κρις Ράιτ.

Παράλληλα, θα πραγματοποιήσει επαφές στο Καπιτώλιο με τον πρόεδρο της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας Τζιμ Ρις και τους βουλευτές Τσακ Φλάισμαν και Ράντι Βέμπερ, οι οποίοι διατηρούν ενεργό ενδιαφέρον για τη συνεργασία με την Ελλάδα σε θέματα ενέργειας.