Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) εξέτασε το σύνολο του νομοθετικού πλαισίου που εκκινεί από τον παλαιό Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό (ΓΟΚ), περιλαμβάνει την έκδοση του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ, νόμος 4067/2012) και σχετικές αποφάσεις του ΣτΕ.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι τροποποιήσεις που εισήχθησαν με το άρθρο 132 του νόμου 5106/2024, το άρθρο 41 του νόμου 5167/2024 και τα άρθρα 66-71 του νόμου 5197/2025, καθώς και το Προεδρικό Διάταγμα 94/2025. Το εν λόγω διάταγμα αφορά «τον καθορισμό διαδικασίας έγκρισης Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων» για την αντιστάθμιση της χρήσης κινήτρων του ΝΟΚ και άλλες λεπτομέρειες υλοποίησης οικοδομικών αδειών, εκδοθέν μετά τις αποφάσεις 146-149/2025 της Ολομέλειας.
Κατά την ακροαματική διαδικασία, υπό την προεδρία του Μιχάλη Πικραμένου και με εισηγητές τους συμβούλους Επικρατείας Δημήτρη Βασιλειάδη και Κωνσταντίνο Καραλέκα, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ζήτησε αναβολή της συζήτησης, αίτημα που απορρίφθηκε.
Οι προσφεύγοντες, εκπροσωπούμενοι από έξι δικηγόρους, υποστήριξαν ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο παραβιάζει συνταγματικές διατάξεις και το δικαίωμα στην ιδιοκτησία, όπως κατοχυρώνεται στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Παράλληλα, έκαναν λόγο για παραβίαση της ευρωπαϊκής οδηγίας 2001/42/ΕΚ, επικαλούμενοι την απουσία Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων πριν από την έκδοση του διατάγματος.
Επιπλέον, τόνισαν ότι το Προεδρικό Διάταγμα αντίκειται στα άρθρα 2, 4, 24, 25 και 106 του Συντάγματος, καθώς «δεν επιδιώκει πράγματι δημόσιο σκοπό, αλλά προεχόντως τη θεραπεία ιδιωτικών συμφερόντων εις βάρος του οικιστικού περιβάλλοντος και του δικαιώματος δικαστικής προστασίας».
Από την πλευρά του, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας απέρριψε τους ισχυρισμούς, χαρακτηρίζοντας τους λόγους ακύρωσης απαράδεκτους και χωρίς έννομο συμφέρον. Υποστήριξε ότι δεν προσβάλλεται ο συνταγματικά προστατευόμενος πυρήνας του δικαιώματος ιδιοκτησίας, ούτε παραβιάζεται η αρχή της αναλογικότητας.
Το υπουργείο υπογράμμισε ότι το Προεδρικό Διάταγμα δεν αντίκειται στο άρθρο 24 του Συντάγματος, καθώς «δεν θεσπίζει νέους όρους δόμησης, δεν μεταβάλλει συντελεστές, δεν καθορίζει χρήσεις γης, ούτε εγκρίνει σχέδιο πόλεως». Αντίθετα, κινείται εντός της νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 69 του νόμου 5197/2025, εξειδικεύοντας τον μηχανισμό του περιβαλλοντικού ισοδυνάμου ως χρηματοδοτικό και αντισταθμιστικό εργαλείο περιβαλλοντικής αναβάθμισης και βελτίωσης της αστικής βιωσιμότητας.
Στο ΣτΕ έχουν προσφύγει οι Δήμοι Αλίμου, Κηφισιάς, Φιλοθέης-Ψυχικού, Αμαρουσίου και Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, καθώς και πολιτιστικοί και περιβαλλοντικοί σύλλογοι και δεκάδες πολίτες της Αττικής. Παρέμβαση υπέρ των προσφευγόντων άσκησαν το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος και τεχνική εταιρεία.
Το δικαστήριο επιφυλάχθηκε να εκδώσει τις αποφάσεις του.