Από το καλοκαίρι του 2025, η Βουλή ενέκρινε τον νέο νόμο για την ασφάλεια των πανεπιστημίων στην Ελλάδα, καθορίζοντας το πλαίσιο λειτουργίας των ΑΕΙ σε περιπτώσεις βίας, καθώς και για τη διαφύλαξη της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της περιουσίας τους.
Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, είχε ήδη από τη Σύνοδο των Πρυτάνεων επισημάνει τις ενέργειες που όφειλαν να ολοκληρώσουν τα πανεπιστήμια έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Σύμφωνα με τον νόμο, όλα τα ιδρύματα κατέθεσαν σχέδια ασφαλείας, ενώ επόμενη φάση αποτελεί η εκπόνηση κοινού πρότυπου ασφαλείας, βάσει του οποίου θα επικαιροποιηθούν τα υπάρχοντα σχέδια.
Παράλληλα, σε πέντε πανεπιστήμια —το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και το Πάντειο— πραγματοποιείται επιτόπια αξιολόγηση των αναγκών ασφαλείας, με τη συνδρομή του ΚΕΜΕΑ (Κέντρο Μελέτης Ασφάλειας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη).
Πηγές του υπουργείου Παιδείας ανέφεραν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η λειτουργία των πανεπιστημίων διέπεται από το αυτοδιοίκητο, ενώ ο νόμος 5224/2025 παρέχει «όλα τα εργαλεία που είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας και της στιβαρής αντιμετώπισης φαινομένων βίας και ανομίας εντός των χώρων του πανεπιστημίου».
Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου έχει δεσμευθεί για τη χρηματοδότηση της αγοράς και εγκατάστασης της απαραίτητης υλικοτεχνικής υποδομής, αλλά και για την πρόσληψη επιπλέον προσωπικού στις μονάδες Ασφάλειας των πανεπιστημίων όπου αυτό απαιτείται.
«Η προμήθεια της υλικοτεχνικής υποδομής υπόκειται στους κανόνες των δημοσίων συμβάσεων, προκειμένου να εξασφαλιστεί απόλυτη διαφάνεια, γεγονός που επιφέρει σχετικές καθυστερήσεις», σημείωσαν οι ίδιες πηγές.
Αντιδράσεις και εφαρμογή του νόμου σε πρόσφατα περιστατικά
Αναφορικά με τα πρόσφατα επεισόδια στο ΑΠΘ και στο ΕΜΠ, εφαρμόστηκαν οι προβλέψεις του νέου νόμου για τους εμπλεκόμενους.
Στο ΕΜΠ, μετά τα γεγονότα του περασμένου Οκτωβρίου, ο πρύτανης, Γιάννης Χατζηγεωργίου, εφάρμοσε τις διατάξεις του νόμου και, πέρα από τις ποινικές διώξεις, κινήθηκαν και οι προβλεπόμενες πειθαρχικές διαδικασίες εις βάρος των φοιτητών που συμμετείχαν στα επεισόδια.
Στο ΑΠΘ, μετά τον προπηλακισμό του αντιπρύτανη, Ιάκωβου Μιχαηλίδη, υποβλήθηκε μήνυση κατά των υπαιτίων. Η Πρόεδρος Πρωτοδικών ζήτησε κατεπείγουσα προκαταρκτική εξέταση, βάσει των άρθρων 168 και 330 του Ποινικού Κώδικα.
«Μετά την άσκηση της ποινικής δίωξης, οι Πρυτανικές αρχές οφείλουν να ασκήσουν και τις πειθαρχικές, που σαφώς προβλέπει ο νόμος», σχολίασαν οι ίδιες πηγές στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.