Ο γενικός εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Ευριπίδης Στυλιανίδης, αναπτύσσοντας τους λόγους για τους οποίους το κόμμα του προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, ανέφερε ότι η «εμμονική ιδεοληπτική αντίδραση κάποιων πολιτικών δυνάμεων» και τα συμφέροντα μέρους του καθηγητικού κατεστημένου διατήρησαν για δεκαετίες το κρατικό μονοπώλιο στην Ανώτατη Εκπαίδευση.
Σύμφωνα με τον κ. Στυλιανίδη, αυτή η εμμονή εμπόδισε κάθε προσπάθεια συνταγματικής αλλαγής του άρθρου 16 στις αναθεωρητικές απόπειρες του 2001, 2007 και 2019, κρατώντας «αιχμάλωτη» τη δημόσια ανώτατη εκπαίδευση και καθιστώντας την Ελλάδα «διεθνή νησίδα εκπαιδευτικού απομονωτισμού». Το αποτέλεσμα, όπως είπε, ήταν να περιοριστεί η ελευθερία των νέων στην εκπαιδευτική επιλογή και να οδηγηθούν πολλοί Έλληνες επιστήμονες και φοιτητές στο εξωτερικό.
Ο εισηγητής της ΝΔ σημείωσε ότι περισσότεροι από 51.000 νέοι Έλληνες σπουδάζουν σήμερα εκτός Ελλάδας, ενώ χιλιάδες ερευνητές και καθηγητές δεν επέστρεψαν ποτέ, στερώντας από τη χώρα πολύτιμη τεχνογνωσία. Ενδεικτικά, ανέφερε ότι 3.300 Έλληνες φοιτούν στις ΗΠΑ, 7.500 στη Μ. Βρετανία, 7.000 στη Γερμανία, 2.000 στη Γαλλία και 20.546 στην Κύπρο.
Το νομικό πλαίσιο και η ευρωπαϊκή διάσταση
Αναφερόμενος στο ενωσιακό δίκαιο και τη σχετική νομολογία, ο κ. Στυλιανίδης υπογράμμισε ότι ο ν. 5094/24 για τη δημιουργία Παραρτημάτων Ξένων Πανεπιστημίων στην Ελλάδα αποτέλεσε τομή, καθώς εισήγαγε μια πιο ανοιχτή ερμηνεία του άρθρου 16, λαμβάνοντας υπόψη το ευρωπαϊκό περιβάλλον. Όπως είπε, «το δίλημμα, αν ο πάροχος εκπαιδευτικών υπηρεσιών πρέπει να είναι δημόσιος ή ιδιωτικός, είναι πλέον διεθνώς παρωχημένο».
Τόνισε ότι οι διεθνείς, ευρωπαϊκές και εθνικές εξελίξεις από το 1975 έως σήμερα έχουν δημιουργήσει ένα νέο νομικό περιβάλλον, στο οποίο συνυπάρχουν τρεις έννομες τάξεις – διεθνής, ευρωπαϊκή και εθνική – με τις δύο πρώτες να επηρεάζουν πλέον καθοριστικά την εσωτερική συνταγματική τάξη.
Η πρόταση για νέα πανεπιστημιακά νομικά πρόσωπα
Ο κ. Στυλιανίδης διευκρίνισε ότι η μεταβολή στην ανώτατη εκπαίδευση δεν θίγει τη συνταγματική επιταγή για δημόσια δωρεάν παιδεία, που αφορά μόνο τους επιτυχόντες των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Τα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων, όπως είπε, εποπτεύονται πλέον τόσο από τα μητρικά ιδρύματα όσο και από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης, η οποία ασκεί ουσιαστικό έλεγχο ποιότητας.
Η δημιουργία ενός νέου τύπου φορέα, του Νομικού Προσώπου Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης, διευρύνει, σύμφωνα με τον εισηγητή, την ελευθερία επιλογής των νέων. Παράλληλα, επεσήμανε ότι η πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Παιδείας δεν εξάλειψε πλήρως τις στρεβλώσεις του κρατικού μονοπωλίου, ωστόσο αποτελεί βήμα προς τον εκσυγχρονισμό του συστήματος.
Τα αναμενόμενα οφέλη από την αναθεώρηση του άρθρου 16
Η Νέα Δημοκρατία, όπως είπε, προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 16 ώστε να επιτραπεί η συνύπαρξη Δημοσίων και Μη Κρατικών Μη Κερδοσκοπικών Πανεπιστημίων. Ο κ. Στυλιανίδης εκτίμησε ότι η απελευθέρωση της αγοράς ανώτατης εκπαίδευσης θα ενισχύσει την επιστημονική παραγωγή, θα διευκολύνει τον επαναπατρισμό νέων επιστημόνων και θα προσφέρει σημαντική ώθηση στην ελληνική οικονομία.
Παράλληλα, η προσέλκυση ξένων φοιτητών θα μπορούσε να αποτελέσει νέα πηγή εσόδων για το ΑΕΠ, ενώ η πανεπιστημιακή έρευνα θα ενίσχυε την ανταγωνιστικότητα της αγοράς. Επιπλέον, μέσα από τους αποφοίτους των ελληνικών πανεπιστημίων θα μπορούσε να ενισχυθεί ένα διεθνές δίκτυο φιλελληνισμού, προωθώντας την εξωστρέφεια και τα εθνικά συμφέροντα της χώρας.
Η προστασία της σημαίας και της ελληνικής γλώσσας
Αναφερόμενος στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για την κατοχύρωση της εθνικής σημαίας και της ελληνικής γλώσσας στο Σύνταγμα, ο κ. Στυλιανίδης τόνισε ότι «η εθνική σημαία αποτελεί σύμβολο της κυριαρχίας και της ενότητας της πατρίδας μας» και ότι η συνταγματική της προστασία έχει ύψιστη συμβολική σημασία.
Για τη γλώσσα, σημείωσε ότι «η συνταγματική της κατοχύρωση αναδεικνύει τη σημασία της και αναβαθμίζει την προστασία της στο ανώτατο επίπεδο», υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική γλώσσα είναι «εργαλείο μελέτης της ιστορικής ρίζας του πολιτισμού μας» και «ζωντανός δεσμός με τον οικουμενικό Ελληνισμό».