Μια νέα κουλτούρα διακυβέρνησης που βασίζεται στα ψηφιακά δεδομένα και την Τεχνητή Νοημοσύνη παρουσίασε ο Χρήστος Ταραντίλης, Καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Εταίρος της EY (Ernst & Young), στο πλαίσιο της έκθεσης τεχνολογίας Beyond 2026.
Κατά τη διάρκεια της ενότητας «Beyond digital: Building smarter public services together», ο κ. Ταραντίλης ανέδειξε τον τρόπο με τον οποίο η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) και τα Μεγάλα Δεδομένα μετασχηματίζουν τη δημόσια διοίκηση, επιτρέποντας στο κράτος να προβλέπει τις προκλήσεις αντί να αντιδρά εκ των υστέρων.
Όπως σημείωσε, το οικονομικό όφελος της πρόληψης είναι σημαντικό. Η διαχείριση κρίσεων εκ των υστέρων συνεπάγεται σπατάλη πόρων, κοστίζοντας έως και τέσσερις φορές περισσότερο από την προληπτική δράση. Κράτη που αξιοποιούν ήδη την ΤΝ στην πρόβλεψη κινδύνων επιτυγχάνουν μείωση δαπανών έως και 50%, ενισχύοντας παράλληλα την ασφάλεια και την υγεία των πολιτών.
Η δύναμη των προγνωστικών μοντέλων
Αναλύοντας τη λειτουργία των προγνωστικών μοντέλων, ο κ. Ταραντίλης επεσήμανε ότι ο συνδυασμός Μεγάλων Δεδομένων και ΤΝ μετατοπίζει την εστίαση από το «τι συνέβη» στο «τι πρόκειται να συμβεί». Μέσω της επεξεργασίας τεράστιου όγκου ιστορικών στοιχείων —από δημογραφικά και περιβαλλοντικά δεδομένα έως την κατάσταση των υποδομών— η ΤΝ εντοπίζει μοτίβα που ο ανθρώπινος νους αδυνατεί να διακρίνει.
«Όταν το σύστημα αναγνωρίζει ότι ο συνδυασμός μιας συγκεκριμένης ποσότητας υδάτων με την παλαιότητα ενός δικτύου δίνει υψηλή πιθανότητα πλημμύρας, η διοίκηση κερδίζει τον πολύτιμο χρόνο που χρειάζεται για να παρέμβει προληπτικά», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από τα όρια του ανθρώπου στις δυνατότητες της ΤΝ
Απαντώντας σε ερώτηση για τους περιορισμούς του ανθρώπινου παράγοντα στην ανάλυση δεδομένων, ο κ. Ταραντίλης στάθηκε στα όρια της ανθρώπινης γνωστικής ικανότητας ως προς την ταυτόχρονη επεξεργασία πολλαπλών μεταβλητών. Αντίθετα, η ΤΝ μπορεί να αναλύει και να συσχετίζει εκατομμύρια συνδυασμούς δεδομένων – από τις κλίσεις του εδάφους και τις μετεωρολογικές συνθήκες έως την παλαιότητα των υποδομών – που μεταβάλλονται δυναμικά.
«Χιλιάδες αισθητήρες μεταδίδουν δεδομένα σε 24ωρη βάση. Εκεί που ο ανθρώπινος παράγοντας προσεγγίζει τα όριά του, η ΤΝ διασταυρώνει και αξιολογεί εκατομμύρια συνδυασμούς στοιχείων σε πραγματικό χρόνο», σημείωσε.
Η μετάβαση στις Πολιτικές Πραγματικού Χρόνου
Ολοκληρώνοντας την εισήγησή του, ο κ. Ταραντίλης προσδιόρισε ως θεμελιώδη παράμετρο της νέας εποχής τη μετάβαση στις Πολιτικές Πραγματικού Χρόνου (Real-time Policies). Το 2026, όπως εξήγησε, σηματοδοτεί την απομάκρυνση από τα στατικά μοντέλα πολιτικής που απαιτούν μακροχρόνιους κύκλους σχεδιασμού και αξιολόγησης.
Αντί αυτών, εισάγεται η μεθοδολογία της συνεχούς παρακολούθησης μέσω συστημάτων δυναμικής απεικόνισης δεδομένων (live dashboards) και της ταχείας προσαρμογής των παρεμβάσεων. «Εάν μια παρέμβαση κρίνεται αναποτελεσματική, οφείλουμε να διαθέτουμε την επιχειρησιακή ετοιμότητα για την αναθεώρησή της εντός δύο εβδομάδων και όχι μετά την παρέλευση δύο χρόνων», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η υιοθέτηση των πολιτικών πραγματικού χρόνου μειώνει τον χρόνο απόκρισης σε κρίσεις κατά 67%.
Από την πυροσβεστική στη διακυβέρνηση της πρόληψης
Για τον κ. Ταραντίλη, το μήνυμα «Beyond Digital» είναι σαφές: η τεχνολογία ενσωματώνεται πλήρως στη διακυβέρνηση, μεταβάλλοντας τη θεσμική κουλτούρα από την πυροσβεστική διαχείριση προς τη διακυβέρνηση της πρόληψης και των πρωτοβουλιών.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αποτελεί πλέον απλό εργαλείο ψηφιοποίησης παρωχημένων διαδικασιών, αλλά τη βασική προϋπόθεση για τη δημιουργία ευφυών, προσαρμοστικών πολιτικών που εξυπηρετούν τον πολίτη σε πραγματικό χρόνο.