Τη διαβεβαίωση ότι η Ευρώπη θα στηρίξει την Ελλάδα απέναντι σε κάθε απειλή προς τη χώρα, έδωσε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, μιλώντας στο OT FORUM, στο πλαίσιο της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Ο κ. Γεραπετρίτης ανέφερε ότι η Ελλάδα προχώρησε σε επίσημα διαβήματα προς το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών για θέματα που αφορούν τα θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα και τις αντιδράσεις στα ειδικά χωροταξικά σχέδια που υλοποιεί η χώρα. Παράλληλα, ενημέρωσε σχετικά και τους ομολόγους του στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων στην Ιρλανδία.
Επεσήμανε ότι η στήριξη και η αλληλεγγύη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών-μελών θεωρείται δεδομένη, ενώ τα ζητήματα που εγείρονται από την Τουρκία έχουν ήδη καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου εξέφρασε ξεκάθαρη στήριξη στην Ελλάδα έναντι των μονομερών ενεργειών που πλήττουν κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.
Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε τη σημασία της ουσιαστικής διπλωματίας, τονίζοντας ότι «η αξία της πραγματικής ουσιαστικής διπλωματίας είναι να μπορείς να συζητάς ακόμα κι αν έχεις διαφορές».
Αναφέρθηκε στη λειτουργική σχέση επικοινωνίας με την Τουρκία τα τελευταία τρία χρόνια, που έχει αποφέρει αποτελέσματα ιδίως στο μεταναστευτικό και το εμπορικό ισοζύγιο. Ωστόσο, σημείωσε ότι η περίοδος χαρακτηρίζεται από αυξανόμενη ένταση λόγω μονομερών ενεργειών της Τουρκίας.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη, παραμένει αμετακίνητη στις εθνικές της θέσεις και δεν πρόκειται να υποχωρήσει σε θέματα άμυνας ή διεθνών συμμαχιών. Τόνισε ότι κάθε πρωτοβουλία που αναλαμβάνει η χώρα συνοδεύεται από την προσδοκία αντιδράσεων, επισημαίνοντας πως «η παραμονή σε μία στάσιμη κατάσταση είναι πραγματική οπισθοδρόμηση».
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων η Ελλάδα θέτει ζητήματα όπως ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός, τα δικαιώματα σε έρευνα και εξόρυξη, τα θαλάσσια περιβαλλοντικά πάρκα, οι διεθνείς συμμαχίες και η αμυντική θωράκιση.
Όλες οι ενέργειες της Ελλάδας, όπως ανέφερε, γίνονται με συνέπεια και προσήλωση στους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, με στόχο τη διατήρηση των σχέσεων καλής γειτονίας.
Η γεωπολιτική αστάθεια στην ευρύτερη περιοχή, με δύο πολέμους στη γειτονιά και ένταση στην Υποσαχάρια Αφρική, δημιουργεί προκλήσεις που απαιτούν απορρόφηση κρίσεων.
Το ζήτημα της οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας παραμένει το βασικό θέμα συζήτησης με την Τουρκία, με την Ελλάδα να θεωρεί ότι αποτελεί τη μόνη διαφορά που μπορεί να τεθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας. Η Τουρκία, ωστόσο, συνδέει το θέμα με άλλες διεκδικήσεις, γεγονός που εμποδίζει την έναρξη διαλόγου.
Παρά τις προσπάθειες για σύγκλιση, δεν κατέστη δυνατό να υπάρξει κοινή βάση, με την ελληνική πλευρά να παραμένει σταθερή στη θέση της ότι μόνο η οριοθέτηση ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Οι τρεις πυλώνες διαλόγου –πολιτικός, θετική ατζέντα και Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης– εξακολουθούν να ισχύουν, παρά την ένταση που προκαλείται κυρίως από τη ρητορική της Τουρκίας και τις ενέργειες στα θαλάσσια πάρκα. Η Ελλάδα επιδιώκει τη συνέχιση του δομημένου διαλόγου χωρίς εκπτώσεις στις εθνικές θέσεις.
Αναφερόμενος στη συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών με γειτονικές χώρες, ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι τέτοιες επαφές είναι συχνές και απαραίτητες, ειδικά σε περιόδους αυξημένης έντασης στην ευρύτερη περιοχή.
Η μείωση κατά 80% των παράτυπων μεταναστευτικών ροών από ανατολικά αποδίδεται, σύμφωνα με τον υπουργό, στη βούληση και τη συνεργασία των υπηρεσιών πληροφοριών.
Η Ελλάδα, όπως τόνισε, έχει αποκτήσει δυναμική και ισχύ στην εξωτερική πολιτική, ενώ διατηρεί ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία, επιμένοντας ότι κάθε συζήτηση πρέπει να βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο.
Η χώρα, σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη, βρίσκεται στο ισχυρότερο σημείο διεθνούς επιρροής που είχε ποτέ και σκοπεύει να αξιοποιήσει αυτή τη θέση.
Η αμυντική βιομηχανία αποτελεί πλέον διπλωματικό και γεωπολιτικό όπλο για την Ελλάδα, με σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στον τομέα των εξοπλιστικών προγραμμάτων και της αμυντικής έρευνας.
Η Ελλάδα προμηθεύεται αμυντικά συστήματα από διάφορες σύμμαχες χώρες, διατηρώντας στρατηγικές συμμαχίες τόσο με το Ισραήλ όσο και με χώρες του αραβικού κόσμου.
Οι διπλωματικές σχέσεις με χώρες όπως η Αίγυπτος βρίσκονται σε πολύ καλό επίπεδο, με τακτική επικοινωνία και συνεργασία σε ζητήματα όπως αυτό της Μονής Σινά.
Η Ελλάδα έχει εξελιχθεί σε εξαγωγέα ασφάλειας, προσφέροντας στήριξη σε χώρες του Κόλπου, όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ, με ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία.
Η παρουσία της συστοιχίας Patriot στη Σαουδική Αραβία εξυπηρετεί ειδικούς σκοπούς ασφάλειας, που αντανακλούν και στη σταθερότητα της Ελλάδας.
Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας, καθώς σύντομα αναλαμβάνει την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, αλλά και την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ σε λιγότερο από ένα χρόνο.
Ο ΟΗΕ επιχειρεί να εξελιχθεί θεσμικά, ωστόσο οι παγκόσμιες κρίσεις απαιτούν ενίσχυση της πολυμέρειας και της διεθνούς συνεργασίας.
Η Ελλάδα, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και των ισχυρών διακρατικών σχέσεων, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της διεθνούς πολυμέρειας και του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ.
Η διαφοροποίηση ενεργειακών και αμυντικών πόρων αποτελεί αναγκαιότητα για την Ελλάδα και την Ευρώπη, με τη χώρα να συμμετέχει ενεργά στην ανάπτυξη ενοποιημένων αμυντικών προγραμμάτων ευρωπαϊκής ανθεκτικότητας.
Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, το Ισραήλ, χώρες του αραβικού κόσμου και την Ινδία ενισχύουν τη θέση της Ελλάδας στη διεθνή σκηνή, επιτρέποντάς της να λειτουργεί αυτόνομα και να ενισχύει το διπλωματικό της αποτύπωμα.