Μία σειρά παρεμβάσεων που στοχεύουν στην ενίσχυση της διαθεσιμότητας κατοικιών και τη συγκράτηση των ενοικίων υλοποιεί άμεσα η κυβέρνηση, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση. Οι αλλαγές περιλαμβάνουν ανακαινίσεις κλειστών κατοικιών, φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις και περιορισμούς στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις σε κορεσμένες περιοχές.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει επίσης το νέο στεγαστικό πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» που προγραμματίζεται για τον Ιανουάριο του 2027, καθώς και την αύξηση των κοινωνικών κατοικιών ώστε να διευκολυνθεί η απόκτηση στέγης από περισσότερα νοικοκυριά.
Παράλληλα, διευρύνεται η επιστροφή ενοικίου που θα καταβληθεί σε χιλιάδες δικαιούχους στα τέλη Νοεμβρίου, ενώ νέες παρεμβάσεις και φορολογικές ρυθμίσεις ενσωματώνονται στο πολυνομοσχέδιο της ΔΕΘ, το οποίο προωθείται προς ψήφιση στη Βουλή τον Νοέμβριο.
Οι ενοικιαστές και οι ιδιοκτήτες καλούνται να παρακολουθούν προσεκτικά τις διαδοχικές αλλαγές, αξιολογώντας κάθε νέο μέτρο ως προς το αν τους εξυπηρετεί.
Τα βασικά μέτρα που τίθενται σε ισχύ περιλαμβάνουν:
1. Ανακαίνιση παλαιών κατοικιών με επιχορήγηση 70% έως 95%. Μέσω προγράμματος του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επιδοτείται ο συνδυασμός εργασιών ανακαίνισης και ενεργειακών παρεμβάσεων. Ο Οδηγός Εφαρμογής της δράσης «Ανακαίνιση Κατοικίας» δημοσιεύθηκε στις 20 Οκτωβρίου, με ενίσχυση έως 36.000 ευρώ για τις εργασίες και δυνατότητα πρόσθετης χρηματοδότησης 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Τα ποσοστά επιχορήγησης διαμορφώνονται ανάλογα με το εισόδημα, φτάνοντας έως 95% με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις. Η πλατφόρμα αιτήσεων θα ανοίξει πρώτα για κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια για κύριες κατοικίες, σε ημερομηνίες που θα ανακοινωθούν.
Έχουν ήδη εκδοθεί 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας, εκ των οποίων 14.000 αφορούν κλειστές κατοικίες και 80.000 ιδιοκατοικούμενα ακίνητα. Η βεβαίωση δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση χρηματοδότησης. Μετά την ανακαίνιση, τα κλειστά σπίτια μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως κύρια κατοικία ή να διατεθούν για μακροχρόνια μίσθωση, καλύπτοντας στεγαστικές ανάγκες και μειώνοντας τις πιέσεις στην αγορά.
2. Φορολογικά κίνητρα για κλειστά σπίτια που μισθώνονται μακροχρόνια. Παρατείνεται έως 31 Δεκεμβρίου 2027 η απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για τα μισθώματα των πρώτων 36 μηνών. Το μέτρο αφορά κατοικίες έως 120 τ.μ., με προσαύξηση 20 τ.μ. για κάθε εξαρτώμενο παιδί πάνω από τα δύο, και απαιτεί μισθώσεις τουλάχιστον τριών ετών.
Το ακίνητο πρέπει να ήταν κενό ή να μην είχε χρησιμοποιηθεί ως κατοικία τα τρία προηγούμενα φορολογικά έτη, ή να είχε διατεθεί για βραχυχρόνια μίσθωση το προηγούμενο έτος. Προβλέπονται και ειδικές ρυθμίσεις για μισθώσεις σε γιατρούς, νοσηλευτές του Δημοσίου, εκπαιδευτικούς και ένστολους. Η παράταση εντάσσεται στο πολυνομοσχέδιο της ΔΕΘ.
3. Περιορισμοί στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Συνεχίζεται το «πάγωμα» νέων εγγραφών ακινήτων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας και το 1ο της Θεσσαλονίκης έως το 2027, με στόχο τον περιορισμό της μεταφοράς κατοικιών σε βραχυχρόνια μίσθωση. Η παρέμβαση αφορά μόνο νέες καταχωρίσεις.
Νέες παρεμβάσεις από το 2027
Από τον Ιανουάριο του 2027 αναμένονται επιπλέον μέτρα:
4. Το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», ύψους 2 δισ. ευρώ, θα προσφέρει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Τα όρια αφορούν ηλικία έως 55 έτη, εμπορική αξία ακινήτου έως 300.000 ευρώ και δάνειο έως 230.000 ευρώ (έως 90% της αξίας). Προβλέπονται διευρυμένα εισοδηματικά κριτήρια και δυνατότητα απόκτησης μεγαλύτερων κατοικιών για πολύτεκνες οικογένειες.
5. Δημιουργία νέων κοινωνικών κατοικιών από δημόσια ακίνητα. Προβλέπεται η κατασκευή 2.350 ενεργειακά αποδοτικών κατοικιών σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα (435 εκατ. ευρώ), καθώς και περίπου 450 κατοικίες από ανακαίνιση δημόσιων κτιρίων. Επιπλέον, προωθείται η κοινωνική αντιπαροχή με αξιοποίηση οκτώ δημόσιων ακινήτων.
6. Νέο φορολογικό κίνητρο για κατασκευή κατοικιών προς ενοικίαση (build to rent). Στόχος είναι να προστεθούν εκατοντάδες νέα σπίτια για μακροχρόνια ενοικίαση, με λεπτομέρειες που θα εξειδικευτούν.
Μέτρα υπέρ ενοικιαστών και ιδιοκτητών
Επιπλέον, θεσπίζονται ή διευρύνονται μέτρα που ενισχύουν ενοικιαστές και ιδιοκτήτες:
7. Επιστροφή ενοικίου: Στις 30 Νοεμβρίου θα καταβληθεί η επιδότηση για το φορολογικό έτος 2025, με διπλάσιο ποσό για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στην περιφέρεια.
8. Μείωση φόρου για ιδιοκτήτες στα εισοδήματα από ενοίκια. Για το φορολογικό έτος 2026, προβλέπεται ενδιάμεσος συντελεστής 25% για εισοδήματα από ακίνητα μεταξύ 12.000 και 24.000 ευρώ, προσφέροντας ελάφρυνση στους ιδιοκτήτες και πιθανή μετακύλιση της μείωσης στους ενοικιαστές.
9. Απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ σε περισσότερους μικρούς οικισμούς από το 2027. Η διεύρυνση αφορά κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους (2.200 στη Δυτική Μακεδονία, εκτός Αττικής πλην Περιφερειακής Ενότητας Νήσων) για φυσικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα και αξία πλήρους κυριότητας έως 400.000 ευρώ.
10. Φορολογικές παρατάσεις για ανακαινίσεις και οικοδομές. Παρατείνεται έως το τέλος του 2027 η μείωση φόρου για επιλέξιμες δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, η αναστολή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και η αναστολή φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις. Για όσο διαρκεί η αναστολή ΦΠΑ, στις μεταβιβάσεις επιβάλλεται φόρος 3% αντί ΦΠΑ.
11. Αύξηση φόρου μεταβίβασης για αγοραστές από το εξωτερικό. Από 1η Ιουλίου 2027, ο συντελεστής αυξάνεται από 3% σε 15% για αγορές κατοικιών από φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι ΕΕ και ΕΟΧ, με στόχο τον περιορισμό των μαζικών αγορών από επενδυτές εκτός Ευρώπης. Το κριτήριο είναι η φορολογική κατοικία του αγοραστή.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
