Σημαντικά μέτρα οικονομικής ενίσχυσης των δήμων και παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την ομιλία του στο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). Οι εξαγγελίες περιλαμβάνουν χρηματοδοτήσεις για έργα, ρυθμίσεις χρεών και πρωτοβουλίες για την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων.
Ο πρωθυπουργός παρουσίασε έξι άμεσα μέτρα, μεταξύ των οποίων η διάθεση 240 εκατ. ευρώ τον Νοέμβριο για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών των δήμων προς παρόχους ενέργειας και 300 εκατ. ευρώ για έργα ανακύκλωσης. Επιπλέον, προβλέπεται χρηματοδότηση 200 εκατ. ευρώ ετησίως για την αστική οδοποιία τα επόμενα τέσσερα χρόνια, μέσω ειδικού τέλους που θα εφαρμοστεί με την ομαλοποίηση της αγοράς καυσίμων.
Ανακοινώθηκε επίσης ο διπλασιασμός της ετήσιας κρατικής επιχορήγησης για τη συντήρηση σχολικών κτιρίων, αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων από 0,75% σε 1% για όσους δήμους το επιλέξουν, καθώς και πρόσθετη χρηματοδότηση 50 εκατ. ευρώ για μπαταρίες αποθήκευσης ενέργειας από τοπικές ανανεώσιμες πηγές.
Ο κ. Μητσοτάκης εξειδίκευσε ότι τα 300 εκατ. ευρώ για την ανακύκλωση θα διατεθούν άμεσα στους δήμους από το νέο ΕΑΝ, ενώ για τις οφειλές προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας τα 240 εκατ. ευρώ θα δοθούν μέσα στον Νοέμβριο. Η αύξηση του τέλους παρεπιδημούντων στο 1% θα είναι επιλογή των δήμων.
Όσον αφορά τη συντήρηση σχολικών κτιρίων, προανήγγειλε τον διπλασιασμό της επιχορήγησης και υπενθύμισε το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» με 400 εκατ. ευρώ για την επισκευή σχεδόν 2.000 σχολείων σε όλη τη χώρα την επόμενη τετραετία.
Για την αστική οδοποιία, η χρηματοδότηση των 200 εκατ. ευρώ τον χρόνο θα υλοποιηθεί μετά την ομαλοποίηση της αγοράς καυσίμων, ενώ η έναρξη αναμένεται το επόμενο έτος. Επίσης, ανακοίνωσε 50 εκατ. ευρώ για την προμήθεια μπαταριών ώστε οι δήμοι να αξιοποιούν την ενέργεια από τοπικές ανανεώσιμες πηγές.
Ενεργειακό κόστος και ρυθμίσεις χρεών
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε σε δύο πρόσθετες παρεμβάσεις για το ενεργειακό κόστος των δήμων, επιδιώκοντας σε συνεργασία με τη ΔΕΗ τη ρύθμιση χρεών έως 60 εκατ. ευρώ. Ανακοίνωσε επίσης την έναρξη συζητήσεων με τη ΔΕΗ για ειδικό τιμολόγιο ρεύματος για τους δήμους, τονίζοντας ότι η υλοποίηση εξαρτάται από την αποκλιμάκωση της αναταραχής στην ενεργειακή αγορά.
Δεσμεύθηκε να ασχοληθεί προσωπικά με τα ζητήματα του ενεργειακού κόστους, με στόχο τη βέλτιστη λύση.
Αύξηση χρηματοδότησης και νέες προσλήψεις
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι η ετήσια χρηματοδότηση των δήμων αυξήθηκε από λιγότερα από 1,8 δισ. ευρώ το 2019 σε 3 δισ. ευρώ το 2026, σημειώνοντας αύξηση 67%. Υπογράμμισε τη συμβολή της κυβέρνησης στις περίπου 20.000 νέες προσλήψεις και την ικανοποίηση σχεδόν όλων των αιτημάτων για ανταποδοτικές υπηρεσίες.
Έκανε ιδιαίτερη αναφορά στον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, που ενοποιεί και αποσαφηνίζει αρμοδιότητες, και στις επενδύσεις σε σχολικές υποδομές, ύδρευση, άρδευση, οδοποιία, πολιτική προστασία, υγεία, πολιτισμό και ψηφιακό μετασχηματισμό.
Παράδειγμα αποτελεί η νέα μονάδα επεξεργασίας λυματολάσπης στην Καλαμάτα, που επισκέφθηκε πριν την ομιλία του. Μέχρι το 2023 λειτουργούσαν τέσσερις μονάδες, ενώ από τότε κατασκευάστηκαν άλλες 18 με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Δημοσιονομικές προκλήσεις και διαχείριση πόρων
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη διεθνή ενεργειακή κρίση και τις επιπτώσεις της στους δήμους, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα συνεχίζει να στηρίζει τα εισοδήματα και να μειώνει φόρους, χάρη στη δημοσιονομική ισορροπία και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Τόνισε τη σημασία της συνετής διαχείρισης των διαθέσιμων πόρων, καλώντας τους δημάρχους σε αυτοκριτική και διορθωτικές κινήσεις, ειδικά ως προς τις απευθείας αναθέσεις και τις προσλήψεις έκτακτου προσωπικού.
Υπογράμμισε ότι οι πολίτες δεν διαχωρίζουν τις ευθύνες της τοπικής αυτοδιοίκησης από την κεντρική διοίκηση, αναμένοντας αποτελεσματικότητα από το σύνολο της Πολιτείας.
Ευρωπαϊκοί πόροι και περιφερειακή σύγκλιση
Ο κ. Μητσοτάκης μίλησε για τη διαπραγμάτευση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της ΕΕ (2028-2034), με την Ελλάδα να αναμένει σημαντικούς νέους ευρωπαϊκούς πόρους. Τόνισε την ανάγκη προετοιμασίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την αξιοποίησή τους, καθώς οι εκταμιεύσεις θα συνδέονται με μεταρρυθμίσεις και στόχους, όπως στο Ταμείο Ανάκαμψης.
Υπενθύμισε ότι το δεύτερο εξάμηνο του 2027 η Ελλάδα θα ασκήσει την προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση του πλαισίου για τη διάθεση των ευρωπαϊκών πόρων. Επανέλαβε τον στόχο η ελληνική οικονομία να αναπτύσσεται με ρυθμούς τουλάχιστον διπλάσιους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, με ανάπτυξη που θα συνοδεύεται από περιφερειακή σύγκλιση.
Κριτική στην αντιπολίτευση και δέσμευση για συνεργασία
Στην ομιλία του, ο πρωθυπουργός άσκησε κριτική στην αντιπολίτευση για τη στάση της απέναντι στις ρυθμίσεις προστασίας των δανειοληπτών που ψηφίστηκαν στη Βουλή, αναφέροντας ότι αρνήθηκε να στηρίξει διατάξεις για επιτόκιο 3% στους ευάλωτους δανειολήπτες του εξωδικαστικού μηχανισμού και πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ στις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Κλείνοντας, τόνισε ότι η κυβέρνηση θα εξετάσει τις προτάσεις της ΚΕΔΕ και θα υλοποιήσει τα εξαγγελθέντα μέτρα, διαβεβαιώνοντας πως η συνεργασία με τους 332 δήμους της χώρας θα συνεχιστεί ανεξαρτήτως κομματικής προέλευσης των δημάρχων. Υπογράμμισε ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί βασικό εταίρο στην αναπτυξιακή προσπάθεια της χώρας.