Η τεχνητή νοημοσύνη έχει καθιερωθεί ως βασικό εργαλείο σε πολλούς τομείς, ωστόσο η ενσωμάτωσή της στην εκπαίδευση εξακολουθεί να προκαλεί συζητήσεις, κυρίως σχετικά με την αξιοπιστία της παραγόμενης γνώσης. Σε αυτό το πλαίσιο, το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης παρουσίασε πρόσφατα την καινοτόμα εφαρμογή «AI Δημόκριτος», έναν ακαδημαϊκό βοηθό τεχνητής νοημοσύνης σχεδιασμένο αποκλειστικά για εκπαιδευτική χρήση, με στόχο να αποτελέσει αξιόπιστο εργαλείο για φοιτητές και καθηγητές.
Η ανάπτυξη της εφαρμογής πραγματοποιήθηκε στο εργαστήριο AETMA του τμήματος Πληροφορικής του ΔΠΘ, υπό την επιστημονική καθοδήγηση του καθηγητή Αύγουστου Τσινάκου. Όπως επισημαίνει ο ίδιος, η δημιουργία του «AI Δημόκριτος» προέκυψε ως απάντηση σε πραγματικές ανάγκες της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης και όχι ως αντίδραση στην πρόσφατη αύξηση της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης. Σύμφωνα με τον κ. Τσινάκο, το ζητούμενο ήταν η ορθή αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης ώστε να προσφέρει ουσιαστική βοήθεια στη μαθησιακή διαδικασία.
Κεντρικός προβληματισμός που οδήγησε στη δημιουργία της εφαρμογής ήταν η συχνή ανακρίβεια των γενικών εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης. Ο κ. Τσινάκος εξηγεί ότι συχνά τέτοιες εφαρμογές παρέχουν ανακριβείς απαντήσεις, γεγονός που πλήττει την εμπιστοσύνη και οδηγεί σε διασπορά εσφαλμένης γνώσης. Η «AI Δημόκριτος» αντιμετωπίζει αυτό το ζήτημα, παρέχοντας απαντήσεις αποκλειστικά βάσει του εκπαιδευτικού υλικού κάθε μαθήματος και της διδασκαλίας του καθηγητή.
Ο φοιτητής μπορεί να είναι βέβαιος ότι οι απαντήσεις που λαμβάνει είναι ακριβείς και ευθυγραμμισμένες με το γνωστικό αντικείμενο, ενώ ο καθηγητής διατηρεί τον έλεγχο της ποιότητας της πληροφορίας. Ο τελικός έλεγχος της ορθότητας ανήκει στον ίδιο τον διδάσκοντα, συμβάλλοντας σε ένα πιο αποδοτικό εκπαιδευτικό περιβάλλον.
Εστίαση στην κατανόηση και την ποιότητα της γνώσης
Η εφαρμογή δεν αποσκοπεί στο να «κάνει τη δουλειά» του φοιτητή, αλλά να τον βοηθήσει να κατανοήσει σε βάθος την ύλη. Παρέχει ακριβή ανατροφοδότηση στις απορίες, διευκολύνοντας την ανάπτυξη δεξιοτήτων και την κατανόηση σύνθετων εννοιών. Ταυτόχρονα, δίνει τη δυνατότητα στον διδάσκοντα να εντοπίζει τα σημεία που δυσκολεύουν τους φοιτητές, βελτιώνοντας το εκπαιδευτικό υλικό.
Η γνωστική εκπαίδευση της εφαρμογής πραγματοποιείται σε μεγάλο βαθμό αυτόματα, μέσω σάρωσης όλου του διαθέσιμου υλικού στην ηλεκτρονική τάξη του πανεπιστημίου. Οποιαδήποτε νέα γνώση προσθέτει ο καθηγητής ενσωματώνεται στη γνωστική βάση της εφαρμογής εντός 24 ωρών, καθιστώντας την ένα δυναμικό και εξελισσόμενο εργαλείο. Κάθε απάντηση συνοδεύεται από τεκμηρίωση και παραπομπές στο εκπαιδευτικό υλικό, επιτρέποντας στους φοιτητές να ελέγχουν τις πηγές.
Οικονομικό όφελος και εθνική πρωτοπορία
Απαντώντας στον προβληματισμό περί αντικατάστασης των εκπαιδευτικών, ο υπεύθυνος του τμήματος Πληροφορικής του ΔΠΘ υπογραμμίζει ότι η «AI Δημόκριτος» λειτουργεί ως βοηθός και σύμμαχος στην εκπαιδευτική διαδικασία, χωρίς να υποκαθιστά τον ανθρώπινο παράγοντα. Στόχος παραμένει η ταχύτερη και βαθύτερη κατανόηση της γνώσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι η εφαρμογή αναπτύχθηκε και προσφέρεται δωρεάν από δημόσιο πανεπιστήμιο. Ο καθηγητής Τσινάκος αναδεικνύει το σημαντικό οικονομικό όφελος, καθώς το κόστος αντίστοιχων εμπορικών λύσεων θα ήταν δυσβάσταχτο για ένα ίδρυμα του μεγέθους του ΔΠΘ. Επιπλέον, η κατοχή της τεχνολογίας και της γνώσης επιτρέπει στο πανεπιστήμιο να εξελίσσει το εργαλείο σύμφωνα με τις ανάγκες της εκπαίδευσης.
Καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της εφαρμογής είχαν οι Κωνσταντίνος Αναστασίου και Χαράλαμπος Καπάκης, απόφοιτοι του τμήματος Πληροφορικής και κάτοχοι μεταπτυχιακού τίτλου στις Τεχνολογίες Εμβύθισης του ΔΠΘ. Η υλοποίηση στηρίχθηκε από τη διοίκηση του πανεπιστημίου και το διδακτικό προσωπικό, με το τμήμα Ψυχολογίας να γίνεται το πρώτο στην Ελλάδα που προσφέρει δωρεάν τη χρήση της εφαρμογής σε όλους τους φοιτητές και καθηγητές του.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Τσινάκο, η επιτυχία της «AI Δημόκριτος» αποτελεί αποτέλεσμα συλλογικής συνεργασίας ανάμεσα στη διοίκηση, τους καθηγητές και τους φοιτητές, ανοίγοντας νέους ορίζοντες για το μέλλον της εκπαίδευσης.
Περισσότερες πληροφορίες για την εφαρμογή «AI Δημόκριτος» είναι διαθέσιμες στη διεύθυνση: https://aetma.cs.duth.gr/aiduth/