Εκτυπωμένα φάρμακα, προσαρμοσμένα στις ανάγκες κάθε ασθενή, αναμένεται να αποτελέσουν πραγματικότητα στα φαρμακεία μέσα στην επόμενη δεκαετία. Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας υπόσχεται να δώσει στους φαρμακοποιούς τη δυνατότητα να εκτυπώνουν εξατομικευμένα σκευάσματα με τη χρήση τρισδιάστατων εκτυπωτών, προσφέροντας νέα διάσταση στην εξατομικευμένη θεραπεία. Τα φάρμακα αυτά δεν θα περιορίζονται στη μορφή χαπιού, αλλά θα μπορούν να παρασκευάζονται και ως μασώμενα δισκία.
Οι εξελίξεις παρουσιάστηκαν στο 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εφαρμοσμένης Φαρμακευτικής (ΠΣΕΦ), που διοργάνωσε ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης. Όπως επισημάνθηκε, η παραγωγή αυτών των φαρμάκων μπορεί να γίνει είτε μέσω ειδικού kit με πρώτες ύλες και οδηγίες, είτε με τη χρήση λογισμικού που θα επιτρέπει την εισαγωγή των επιθυμητών χαρακτηριστικών. Με τη βοήθεια αλγορίθμων θα πραγματοποιούνται οι απαραίτητοι υπολογισμοί, οδηγώντας στον αυτόματο σχεδιασμό του φαρμάκου, το οποίο θα παράγεται από τον τρισδιάστατο εκτυπωτή.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα πλεονεκτήματα της τρισδιάστατης εκτύπωσης φαρμάκων περιλαμβάνουν την ακρίβεια στη δοσολογία, την ευκολία στη λήψη και τη βελτίωση της συμμόρφωσης των ασθενών στη θεραπεία τους.
Η προοπτική εφαρμογής της 3D εκτύπωσης
Κατά τη διάρκεια της ενότητας για τα φάρμακα υψηλού κόστους, ο πρόεδρος του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΑΠΘ, καθηγητής Δημήτριος Φατούρος, και ο επίκουρος καθηγητής Γεώργιος Ελευθεριάδης, ανέφεραν ότι η τεχνολογία αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί για την παρασκευή εξατομικευμένων σκευασμάτων για παθήσεις όπως η επιληψία και ο καρκίνος του μαστού. Παράλληλα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για φάρμακα υψηλού κόστους ή για ειδικές ομάδες, όπως παιδιά και ηλικιωμένους.
Ωστόσο, στη χώρα μας δεν υπάρχει ακόμη σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο. Όταν η νέα τεχνολογία ενταχθεί στην κλινική πράξη, εκτιμάται ότι θα εφαρμοστεί αρχικά στα νοσοκομεία και, σε βάθος δεκαετίας, και στα φαρμακεία.
Καθυστερήσεις στη διάθεση φαρμάκων υψηλού κόστους
Καθυστέρηση περίπου ενός μηνός παρατηρείται στη διάθεση από τα ιδιωτικά φαρμακεία των βιολογικών παραγόντων για τη θεραπεία συστηματικών φλεγμονωδών νοσημάτων. Πρόκειται για φάρμακα υψηλού κόστους με στοχευμένη δράση, που χρησιμοποιούνται για παθήσεις όπως η νόσος Crohn, η ελκώδης κολίτιδα, η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η ψωρίαση.
Όπως επισήμανε ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης (ΦΣΘ), Διονύσιος Ευγενίδης, παρά τις διαβεβαιώσεις του υπουργείου Υγείας, τα συγκεκριμένα φάρμακα δεν έχουν ακόμη ενταχθεί στην ειδική λίστα των ΦΥΚ. Ως αποτέλεσμα, οι ασθενείς παραμένουν σε αναμονή, ελπίζοντας ότι σύντομα θα μπορούν να τα προμηθεύονται από τα φαρμακεία της γειτονιάς τους.
Ο κ. Ευγενίδης υπογράμμισε ότι η επιστροφή των φαρμάκων υψηλού κόστους στα φαρμακεία αποτελεί χρόνιο αίτημα των φαρμακοποιών, το οποίο αρχίζει να παίρνει σάρκα και οστά. «Τα πλεονεκτήματα είναι ότι οι ασθενείς μπορούν να προμηθεύονται τα φάρμακά τους άμεσα, χωρίς την ταλαιπωρία των ουρών έξω από τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ», ανέφερε, τονίζοντας τη σημασία της συνεργασίας ιατρών και φαρμακοποιών για την παροχή βέλτιστων υπηρεσιών υγείας.
Αυτόματοι απινιδωτές στα φαρμακεία
Τη σημασία της εγκατάστασης αυτόματων απινιδωτών στα φαρμακεία ανέδειξε ο πρόεδρος της Καρδιολογικής Εταιρείας Βορείου Ελλάδος και διευθυντής της Καρδιολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου, καρδιολόγος Ιωάννης Στυλιάδης. Στο πλαίσιο σχετικής στρογγυλής τράπεζας, οι ομιλητές παρουσίασαν τρόπους διαχείρισης περιστατικών καρδιογενούς προέλευσης από τους φαρμακοποιούς, όπως η δυσλιπιδαιμία, το έμφραγμα του μυοκαρδίου, η κολπική μαρμαρυγή και η καρδιακή ανεπάρκεια.