«Βουτιά» των μετοχών το α' τρίμηνο 2022, ράλι φυσικού αερίου - πετρελαίου

Πόλεμος, πληθωρισμός, πανδημία και σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής ήταν οι τέσσερις μεγάλοι αντίπαλοι των αγορών κατά τη διάρκεια του α’ τριμήνου, με μετοχές και ομόλογα να παραδίδονται σε σοβαρές απώλειες. 

Στον αντίποδα απόλυτος νικητής για το τρίμηνο αποδείχθηκε το φυσικό αέριο στην αγορά της Ολλανδίας, με την τιμή του να ενισχύεται σχεδόν 72%, ενώ ισχυρά κέρδη άνω του +38% σημείωσε η τιμή του μπρεντ. Κοινός παρονομαστής στην αύξηση των ενεργειακών τιμών η ανησυχία για μείωση ή διακοπή προσφοράς από τη Ρωσία μετά την επιβολή των διεθνών κυρώσεων.

Αυτή η πορεία, αν και προσέφερε μεγάλα κέρδη σε όσους δραστηριοποιούνται στις συγκεκριμένες αγορές, αποτελεί έναν από τους βασικούς πονοκεφάλους για τις μετοχές, ενώ οι αναλυτές προχωρούν σε υποβάθμιση των εκτιμήσεών τους κυρίως για τους μεγάλους ευρωπαϊκούς δείκτες. 

Όπως φαίνεται και στον πίνακα, το Χρηματιστήριο Αθηνών ήταν μεταξύ αυτών που επέδειξαν σχετική αντοχή, με τον Γενικό Δείκτη να έχει υποχωρήσει 1,55% στο α' τρίμηνο, με το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών του να καταγράφεται τον Μάρτιο και να συνδέεται με τη ρωσική εισβολή.

Η ελληνική αγορά είχε αρχίσει με ιδιαίτερα θετικές διαθέσεις το 2022, μετά από τη σχετικά ήπια πορεία της το προηγούμενο έτος και κατόρθωνε στο δίμηνο Ιανουαρίου - Φεβρουαρίου να υπεραποδίδει έναντι των ευρωπαϊκών. Όμως η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έπληξε το ΧΑ σε μία περίοδο που είχε, εκ νέου, αρχίσει να προσελκύει το ενδιαφέρον ξένων χαρτοφυλακίων.

Η πορεία των αγορών το α' τρίμηνο 2022

Η Bank of America και η Goldman Sachs μείωσαν και οι δύο τους στόχους τους για τον πανευρωπαϊκό δείκτη Stoxx 600, ενώ η Credit Suisse υποβάθμισε τη σύστασή του. Οι αναλυτές της Goldman Sachs υποβάθμισαν τον 12μηνο στόχο τους για τον δείκτη Stoxx 600 στις 490 μονάδες από 530 και την προσδοκία τους για τον δείκτη των blue chip Euro Stoxx 50 στις 4.300 από 4.800 μονάδες, ενώ αύξησαν την πρόβλεψή τους για τον βρετανικό δείκτη FTSE 100 στις 8.190 μονάδες.

Η Bank of America, η οποία συγκαταλέγεται μεταξύ των απαισιόδοξων για την πορεία των ευρωπαϊκών αγορών, υποβάθμισε τον στόχο της για τον Stoxx 600 στις 410 μονάδες από 430 μονάδες που ήταν πριν. 

Ούτως ή άλλως οι αγορές δεν ξεκίνησαν το 2022 με τις καλύτερες διαθέσεις, έχοντας, βέβαια καταρρίψει αρκετά ιστορικά υψηλά κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους. Η πανδημία και η διατήρηση των προβλημάτων στην εφοδιαστική αλυσίδα συνέχισε να προκαλεί ενίσχυση των πληθωριστικών πιέσεων και να οδηγεί εκ των πραγμάτων σε μία πιο σφιχτή νομισματική πολιτική. 

Την ώρα που οι αγορές είχαν «χωνέψει» ότι η Fed θα προχωρούσε σε αύξηση επιτοκίων, ενώ η ΕΚΤ θα μείωνε σημαντικά τις αγορές ομολόγων, μέσω του τακτικού προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης ΑΡΡ και θα διέκοπτε, όπως ήταν προγραμματισμένο, στα τέλη Μαρτίου το έκτακτο πρόγραμμα ΡΕΡΡ, ήλθε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και άλλαξε άρδην τα δεδομένα. 

Η βασική διαφορά, όμως, για το α’ τρίμηνο του 2022, σε σύγκριση με άλλα όπου οι μετοχές και τα ομόλογα είχαν μεγάλες απώλειες, όπως στο α’ τρίμηνο του 2020, ήταν η έλλειψη ουσιαστικών καταφυγίων για τους επενδυτές. 

«Οι αγορές βρέθηκαν αντιμέτωπες με ένα πρωτόγνωρο κοκτέιλ αρνητικών ειδήσεων. Πρώτη ανησυχία ο υψηλός πληθωρισμός, δεύτερη η σύσφιξη πολιτικής από τη Fed και φυσικά η ρωσική εισβολή, που δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερες ανησυχίες για την πορεία των ενεργειακών τιμών, τις επιπτώσεις στον πληθωρισμό και στο πόσο ισχυρό θα είναι το πλήγμα για την ανάκαμψη της οικονομίας», σημειώνει η Φιόνα Τσινκότα, επικεφαλής αναλύσεων στη City Index. 

Βάσει των στοιχείων του Bloomberg περισσότερα από τρία τρισ. δολάρια εξαφανίστηκαν από τις αγορές μετοχών και ομολόγων στο α’ τρίμηνο, ενώ οι επενδυτές, πλέον, εξετάζουν πιο προσεκτικά τις αποδόσεις, κυρίως στις ΗΠΑ, καθώς υπάρχει αντιστροφή στην καμπύλη των αποδόσεων. 

Όταν η απόδοση των ομολόγων βραχυχρόνιας διάρκειας (από 3 έως 5 έτη) είναι υψηλότερη από αυτήν των 10ετών, τα οποία είναι και το σημείο αναφοράς για το κόστος δανεισμού, αυτό υποδεικνύει ότι οι traders «βλέπουν» ύφεση στον ορίζοντα.

Το μόνο σημαντικό περιουσιακό στοιχείο που «άνθισε» είναι τα εμπορεύματα. Από το πετρέλαιο μέχρι τον χαλκό και το σιτάρι, οι τιμές των βασικών εμπορευμάτων έχουν εκτοξευθεί, καθώς η κρίση προσφοράς επιδεινώθηκε από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Ο δείκτης εμπορευμάτων του Bloomberg εκτινάχθηκε κατά 25%, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη άνοδο από το 1990.