Νέο ρεκόρ στις εκπομπές CO2 από ορυκτά καύσιμα το 2025, λένε ειδικοί

Νέο ρεκόρ αναμένεται να καταγράψουν οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την καύση ορυκτών καυσίμων το 2025, σύμφωνα με επιστημονική μελέτη του Global Carbon Project. Η ετήσια έκθεση, που συντάσσεται από 130 επιστήμονες και δίνεται στη δημοσιότητα ενόψει της διάσκεψης COP30 του ΟΗΕ για το κλίμα, προβλέπει αύξηση των εκπομπών CO2 κατά 1,1% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, φτάνοντας τα 38,1 δισεκατομμύρια τόνους.

Η αύξηση αυτή υπερβαίνει τον μέσο ετήσιο ρυθμό της τελευταίας δεκαετίας, που διαμορφώθηκε στο 0,8%. Σύμφωνα με τη μελέτη, οι σημερινές εκπομπές είναι 10% υψηλότερες σε σύγκριση με το 2015, χρονιά κατά την οποία υπογράφηκε η Συμφωνία του Παρισιού με στόχο τον περιορισμό της αύξησης της θερμοκρασίας στους 2°C, ή ιδανικά στον 1,5°C, σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή.

Παρά τη μείωση των εκπομπών σε ορισμένες χώρες, λόγω υιοθέτησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ηλεκτροκίνησης και περιορισμού της αποψίλωσης, η παγκόσμια πρόοδος παραμένει ανεπαρκής. Όπως δήλωσε ο Γκλεν Πίτερς του Κέντρου Διεθνούς Έρευνας για το Κλίμα, «συλλογικά, ο κόσμος δεν ανέρχεται στο ύψος των περιστάσεων» και απαιτείται μεγαλύτερη προσπάθεια από όλους.

Η μελέτη υπολογίζει ότι το "αποθεματικό" εκπομπών CO2 που απομένει για να διατηρηθεί η υπερθέρμανση κάτω από 1,5°C είναι μόλις 170 δισ. τόνοι. Αυτό αντιστοιχεί σε τέσσερα χρόνια εκπομπών με τον τρέχοντα ρυθμό, καθιστώντας τον στόχο πρακτικά ανέφικτο, όπως επισημαίνει ο καθηγητής Πιερ Φρίντλινγκσταϊν του πανεπιστημίου του Έξετερ, επικεφαλής της μελέτης.

Η αποτυχία επίτευξης του στόχου αναγνωρίζεται πλέον επίσημα από τον ΟΗΕ, κλιματολόγους, τη Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή (GIEC) και τις χώρες που συμμετέχουν στην COP30. Ο στόχος πλέον είναι η υπέρβαση του ορίου να παραμείνει προσωρινή, κάτι που ωστόσο εκτιμάται ότι θα απαιτήσει δεκαετίες.

Αν συνεχιστεί η τρέχουσα πορεία, η αύξηση της θερμοκρασίας ως το τέλος του αιώνα εκτιμάται ότι θα φτάσει μεταξύ 2,3°C και 2,5°C, ακόμη και αν οι χώρες τηρήσουν τις υπάρχουσες δεσμεύσεις, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. Παρόμοιες προβλέψεις δημοσιεύει και το Climate Action Tracker, τοποθετώντας την αύξηση στους 2,6°C έως το 2100.

Οι πιο πρόσφατες κυβερνητικές ανακοινώσεις δεν μεταβάλλουν ουσιαστικά τις προβλέψεις, όπως σημειώνει η ομάδα των επιστημόνων.

Νέο ρεκόρ για τις εκπομπές από άνθρακα και άλλες πηγές

Ειδικά για το 2025, οι εκπομπές από την καύση άνθρακα αναμένεται να αγγίξουν νέο υψηλό, αυξανόμενες κατά 0,8% παγκοσμίως, κυρίως λόγω των ΗΠΑ και της Ινδίας. Οι εκπομπές από πετρέλαιο και αέριο παρουσιάζουν επίσης αύξηση, κατά 1% και 1,3% αντίστοιχα. Για το φυσικό αέριο, οι εκπομπές φαίνεται να επιστρέφουν σε αυξητική τάση, όπως πριν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Ανά περιοχή, οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ένωση κατέγραψαν αύξηση εκπομπών κατά 1,9% και 0,4% αντίστοιχα, κυρίως λόγω των χαμηλότερων θερμοκρασιών που αύξησαν τη ζήτηση για θέρμανση. Στην Κίνα, τη χώρα με τις υψηλότερες εκπομπές παγκοσμίως, οι εκπομπές φαίνεται να σταθεροποιούνται (+0,4%), ωστόσο η αβεβαιότητα ως προς τις πολιτικές της χώρας δεν επιτρέπει ασφαλή συμπεράσματα για το αν έχουν φτάσει στο ανώτατο σημείο τους.