Νέα δεδομένα για τις επενδύσεις σε data centers δημιουργεί το νομοθετικό πλαίσιο για τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου, καθώς η προσπάθεια να μπει τέλος στις κερδοσκοπικές αιτήσεις συνοδεύεται από σημαντικές οικονομικές δεσμεύσεις και πρόσθετες επιβαρύνσεις, προκαλώντας προβληματισμό στους πραγματικούς επενδυτές.
Την ώρα που η Ελλάδα επιχειρεί να αποκτήσει ισχυρότερη θέση στον ευρωπαϊκό χάρτη των ψηφιακών υποδομών, οι νέες απαιτήσεις για υψηλές εγγυητικές επιστολές, πρόσθετα ετήσια τέλη και κάλυψη της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από νέες εγκαταστάσεις ΑΠΕ ανεβάζουν σημαντικά τον πήχη για την υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων.
Όπως σημείωσε ο πρόεδρος του Ελληνικού Συνδέσμου Data Center Α. Μπεχράκης στην πρώτη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποίησε για δημοσιογράφους ο σύνδεσμος, είναι χαρακτηριστικό ότι, με βάση τα ποσά που έχουν τεθεί στη συζήτηση για το νέο πλαίσιο, ένα data center ισχύος 100 MW μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπο με εγγυητική επιστολή 20 εκατ. ευρώ και ετήσιο ειδικό τέλος 1,5 εκατ. ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται οι δαπάνες σύνδεσης και ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος.
Οι επιβαρύνσεις αυτές έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική αγορά βρίσκεται μπροστά σε έναν νέο επενδυτικό κύκλο, με τη διαθέσιμη ισχύ των data centers να εκτιμάται ότι μπορεί να αυξηθεί από περίπου 30 MW σήμερα σε 200 MW μέσα στην επόμενη πενταετία.
Παράλληλα, η υποχρέωση κάλυψης τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) προσθέτει νέες απαιτήσεις στον επενδυτικό σχεδιασμό, με την αγορά να εκφράζει ιδιαίτερες επιφυλάξεις για τη σύνδεση της συγκεκριμένης υποχρέωσης με την ανάπτυξη νέων μονάδων παραγωγής.
Ωστόσο, η αγορά προειδοποιεί ότι η προσπάθεια αντιμετώπισης των κερδοσκοπικών αιτήσεων για ηλεκτρικό χώρο, παρότι κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετα εμπόδια ακόμη και για επενδυτές που διαθέτουν πραγματικά κεφάλαια και ώριμα σχέδια.
Ο κίνδυνος για επενδύσεις που έρχονται την επόμενη 5ετια
Η Ελλάδα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη γεωγραφική της θέση και την ανάπτυξη των διεθνών τηλεπικοινωνιακών δικτύων για να προσελκύσει μεγάλες επενδύσεις σε data centers, με την αυξανόμενη ζήτηση για υπηρεσίες cloud και Τεχνητής Νοημοσύνης να δημιουργεί νέες προοπτικές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν από εκπροσώπους του κλάδου, η σημερινή διαθέσιμη ισχύς των ελληνικών data centers βρίσκεται περίπου στα 30 MW IT load, ενώ μαζί με τα έργα που βρίσκονται σε προχωρημένη φάση κατασκευής διαμορφώνεται στην περιοχή των 40 έως 60 MW.
Η αγορά εκτιμά ότι μέσα στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια μπορεί να φτάσει περίπου τα 200 MW, με πιθανότερο χρονικό ορίζοντα την πενταετία.
Η προοπτική αυτή δημιουργεί σημαντικό επενδυτικό αντικείμενο, καθώς η κατασκευή των εγκαταστάσεων αποτελεί μόνο ένα μέρος των κεφαλαίων που απαιτούνται.
Όπως επισημάνθηκε στην ενημερωτική συζήτηση, μια επένδυση 100 εκατ. ευρώ σε υποδομές data center μπορεί να συνοδεύεται από επενδύσεις σε πληροφοριακό εξοπλισμό τετραπλάσιας έως δεκαπλάσιας αξίας.
Ακόμη μεγαλύτερα είναι τα μεγέθη για τις υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης. Σύμφωνα με ενδεικτικές εκτιμήσεις, ένα AI data center ισχύος 1 GW μπορεί να απαιτήσει 8 έως 12 δισ. ευρώ για τις βασικές υποδομές, ενώ με τον πλήρη υπολογιστικό εξοπλισμό το κόστος θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 40 έως 50 δισ. ευρώ.
Για τους διεθνείς επενδυτές, η επιλογή χώρας εγκατάστασης εξαρτάται από το συνολικό κόστος, τη διαθεσιμότητα ηλεκτρικής ισχύος, την ταχύτητα αδειοδότησης και τη σταθερότητα του ρυθμιστικού περιβάλλοντος.
Εγγυητικές και πρόσθετα τέλη ανεβάζουν τον πήχη
Σύμφωνα με τον κ. Μπεχράκη, η βασική φιλοσοφία της νομοθετικής παρέμβασης βρίσκει σύμφωνη την αγορά, καθώς επιχειρεί να αντιμετωπίσει τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου από επενδυτικά σχέδια που δεν διαθέτουν επαρκή χρηματοδότηση ή πραγματική προοπτική υλοποίησης.
Ωστόσο, οι εκπρόσωποι του κλάδου εκφράζουν επιφυλάξεις για το ύψος των νέων οικονομικών υποχρεώσεων.
Με βάση τα ποσά που αναφέρονται για τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, η εγγυητική επιστολή των 200.000 ευρώ ανά MW μεταφράζεται σε χρηματοοικονομική δέσμευση 20 εκατ. ευρώ για ένα έργο 100 MW.
Παράλληλα, το ετήσιο ειδικό τέλος των 15.000 ευρώ ανά MW ανεβάζει τη σχετική επιβάρυνση στο 1,5 εκατ. ευρώ κάθε χρόνο για την ίδια εγκατάσταση.
Αν και η εγγυητική επιστολή δεν αποτελεί αυτομάτως οριστική δαπάνη, δεσμεύει χρηματοδοτική δυνατότητα, ενώ στις επιβαρύνσεις προστίθεται και το κόστος των αναγκαίων έργων σύνδεσης και ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος.
Στις επιβαρύνσεις αυτές προστίθεται η πλήρης ανάληψη από τον επενδυτή του κόστους σύνδεσης και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος, δημιουργώντας ένα σημαντικά υψηλότερο οικονομικό βάρος για την ανάπτυξη νέων εγκαταστάσεων.
Για τους μεγάλους διεθνείς ομίλους, που εξετάζουν ταυτόχρονα επενδύσεις σε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες, οι πρόσθετες επιβαρύνσεις αποτελούν παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει την τελική επιλογή εγκατάστασης.
Προβληματισμός υπάρχει και για τα χρονοδιαγράμματα συμμόρφωσης. Στη συζήτηση αναφέρθηκε προθεσμία πέντε μηνών για ορισμένες υφιστάμενες περιπτώσεις, έναντι δώδεκα μηνών που είχε ζητήσει ο κλάδος.
Όπως επισημάνθηκε, η εξασφάλιση εταιρικών εγγυήσεων και εγκρίσεων από πολυεθνικούς ομίλους απαιτεί χρόνο, ιδιαίτερα όταν νέες υποχρεώσεις προστίθενται σε έργα που έχουν ήδη ξεκινήσει, δημιουργώντας επιπλέον αβεβαιότητα, καθώς οι επενδυτές καλούνται να επαναξιολογήσουν οικονομικά σχέδια που έχουν ήδη καταρτιστεί.
Από τις 75 αιτήσεις, μόλις οκτώ με προσφορά σύνδεσης
Η απόσταση ανάμεσα στις επενδυτικές εξαγγελίες και στην πραγματική ανάπτυξη νέων υποδομών αποτυπώνεται στις αιτήσεις σύνδεσης data centers στο ηλεκτρικό δίκτυο.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο BD ο κ. Σάκης Αμαξόπουλος, Board Coordinator του Ελληνικού Συνδέσμου Data Center, στην ελληνική αγορά υπάρχουν περίπου 75 αιτήσεις, από τις οποίες μόλις οκτώ φέρεται να έχουν εξασφαλίσει προσφορά σύνδεσης.
Ωστόσο ακόμα και από τις περιπτώσεις που έχουν εξασφαλίσει προσφορά σύνδεσης, ενδέχεται να προχωρήσουν τελικά μόνο οι μισές, ενώ η εφαρμογή του νέου πλαισίου αναμένεται να περιορίσει δραστικά τον αριθμό των υπόλοιπων σχεδίων.
Η εκκαθάριση αυτή μπορεί να λειτουργήσει θετικά, αρκεί να μη συνοδευτεί από την αποχώρηση επενδυτών που έχουν ήδη προχωρήσει σε ουσιαστική προετοιμασία.
Η υποχρέωση για νέες ΑΠΕ αυξάνει το επενδυτικό ρίσκο
Ένα από τα σημεία που προκαλούν τις μεγαλύτερες αντιδράσεις αφορά την απαίτηση κάλυψης τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από νέες εγκαταστάσεις ΑΠΕ.
Η αγορά δεν αμφισβητεί την ανάγκη περιορισμού του ενεργειακού αποτυπώματος των data centers, αλλά εκφράζει επιφυλάξεις για την εξάρτηση της λειτουργίας τους από την ανάπτυξη νέων μονάδων παραγωγής.
Όπως επισημάνθηκε χαρακτηριστικά, ένα data center αξίας 500 εκατ. ευρώ μπορεί να έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση και να έχει ολοκληρώσει την κατασκευή του, αλλά να αντιμετωπίσει καθυστερήσεις επειδή ο τρίτος επενδυτής με τον οποίο έχει συμβληθεί δεν κατάφερε να ολοκληρώσει εγκαίρως ένα φωτοβολταϊκό ή αιολικό έργο.
«Εμείς είμαστε εταιρείες υποδομών δεδομένων, όχι παραγωγοί ηλεκτρικής ενέργειας», σημειώνουν χαρακτηριστικά μέλη της διοίκησης του Συνδέσμου, με την αγορά να ζητά μεγαλύτερη ευελιξία ώστε να μπορούν να αξιοποιούνται και υφιστάμενες μονάδες ΑΠΕ.
Το πρόβλημα συνδέεται και με τις καθυστερήσεις στις επενδύσεις αποθήκευσης ενέργειας, καθώς η ανάπτυξη περισσότερων μπαταριών θα μπορούσε να επιτρέψει την αξιοποίηση φωτοβολταϊκής παραγωγής που σήμερα περικόπτεται.
Η ενεργειακή κατανάλωση και ο διεθνής ανταγωνισμός
Παρά την αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ισχύος, οι εκπρόσωποι του κλάδου υποστηρίζουν ότι η συμμετοχή των data centers στην ελληνική κατανάλωση παραμένει σχετικά περιορισμένη.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρουσιάστηκαν, ακόμη και με την ανάπτυξη της αγοράς στα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια, οι εγκαταστάσεις αυτές θα μπορούσαν να αντιπροσωπεύουν περίπου 1% έως 1,5% της συνολικής κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στη χώρα.
Ωστόσο, η διαθεσιμότητα ισχύος και το κόστος ενέργειας παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για την προσέλκυση επενδύσεων, ιδιαίτερα καθώς η Ελλάδα ανταγωνίζεται χώρες με φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια, ισχυρότερα δίκτυα ή μεγαλύτερη εγγύτητα στα ευρωπαϊκά κέντρα ζήτησης.
Το στοίχημα για την κυβέρνηση είναι να εξασφαλίσει ότι ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος θα κατευθυνθεί σε πραγματικές επενδύσεις, χωρίς οι νέες οικονομικές και ενεργειακές απαιτήσεις να λειτουργήσουν αποτρεπτικά για τους μεγάλους διεθνείς ομίλους.
Διαφορετικά, η Ελλάδα κινδυνεύει να περιορίσει τις κερδοσκοπικές αιτήσεις, χάνοντας όμως ταυτόχρονα μέρος των επενδύσεων δισεκατομμυρίων ευρώ που διεκδικεί για την ανάπτυξη ενός ισχυρού ψηφιακού κόμβου στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
