Δέκα βελτιωτικές παρεμβάσεις μπαίνουν στο κάδρο για την αποσυμφόρηση της Αττικής Οδού, όπου οι ταχύτητες πέφτουν πια καθημερινά κατά τις ώρες αιχμής. Καθώς δεν φαίνεται φως στην άκρη του τούνελ για τις πολυσυζητημένες επεκτάσεις του αστικού αυτοκινητόδρομου, αξίας άνω των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, εξετάζονται σημειακές διαπλατύνσεις, αναβαθμίσεις κόμβων, καθώς η προσθήκη μίας επιπλέον λωρίδας σε δύο σημεία, συνολικού μήκους 7,6 χιλιομέτρων.
Η αρχή έγινε με την υπό εξέλιξη αναβάθμιση του κόμβου Μεταμόρφωσης, προκειμένου να μειωθεί το μποτιλιάρισμα κατά 50% στην έξοδο προς Λαμία.
Οι εργασίες για τη δημιουργία διπλής εξόδου, οι οποίες εκτελούνται, κατόπιν εντολής του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, από την παραχωρησιούχο ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, θα ολοκληρωθούν εντός Δεκεμβρίου. Το κόστος έχει προσδιοριστεί στα 2,45 εκατ. ευρώ.
Με την κυκλοφορία στην Αττική Οδό να αυξάνεται συνεχώς, ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων έρχεται στο προσκήνιο. Είναι ενδεικτικό ότι μετά την αύξηση κατά 4,6% των ημερήσιων διελεύσεων το 2025, το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους η κυκλοφορία αυξήθηκε κατά 2,4% σε ετήσια βάση. Ρυθμός που διατηρήθηκε και κατά το δίμηνο Ιουλίου και Αυγούστου.
Στο πλαίσιο της ανανέωσης ισχύος της περιβαλλοντικής αδειοδότησης της Αττικής Οδού, εξετάσθηκαν και προτείνονται δέκα επιμέρους παρεμβάσεις, οι οποίες, «εφόσον υλοποιηθούν μελλοντικά, θα συμβάλλουν στη βελτιστοποίηση της λειτουργίας του αυτοκινητόδρομου».
Παρότι, δεν υπάρχουν τελικές αποφάσεις για το ποιες από αυτές θα μπουν -και πότε- σε τροχιά υλοποίησης, δίνουν τον τόνο των λύσεων που θα επιλεγούν.
Έχουν σχεδιαστεί κατά τρόπο, ώστε να διατηρείται σε λειτουργία ο αυτοκινητόδρομος καθ’ όλη τη διάρκεια των εργασιών, με σταδιακές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και τμηματική ανάπτυξη των εργοταξίων.
Όσο για το επιπλέον κόστος λειτουργίας και συντήρησης των προτεινόμενων έργων, αυτό εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει ποσοστό 2% του συνολικού ετήσιου κόστους, το οποίο και ανέρχεται σε 11 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 4,2 εκατ. ευρώ για τακτική συντήρηση και 6,8 εκατ. ευρώ για λειτουργία.
Πού βγαίνει μια επιπλέον λωρίδα
Όπως γίνεται παραδεκτό, στην υπό διαβούλευση συμπληρωματική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ) της Αττικής Οδού, την οποία εκπόνησε η ΕΝVECO A.E., τα προτεινόμενα έργα «αποσκοπούν κυρίως στην αντιμετώπιση του αυξανόμενου κυκλοφοριακού φόρτου και στη βελτίωση της συνολικής λειτουργικότητας του αυτοκινητοδρόμου».
Οι κεντρικές παρεμβάσεις περιλαμβάνουν την αύξηση της χωρητικότητας σε δύο βασικά τμήματα του αυτοκινητόδρομου, αναβάθμιση κρίσιμων κόμβων, όπως του Λεονταρίου και της Δυτικής Περιφερειακής Υμηττού, καθώς και τη βελτίωση των συνδέσεων με περιοχές υψηλής ζήτησης και στρατηγικής σημασίας, όπως το «Ελευθέριος Βενιζέλος» και η Ανατολική Αττική.
Ειδικότερα, προτείνεται η αναμόρφωση του κεντρικού τμήματος της Αττικής Οδού από τον ανισόπεδο κόμβο της Λεωφόρου Πεντέλης ως την ανατολική πρόσβαση του ανισόπεδου κόμβου Μεταμόρφωσης, σε μήκος 6,3 χλμ., ώστε σε κάθε κλάδο να προστεθεί μία λωρίδα διαμπερούς κυκλοφορίας, άρα αυτές να γίνουν τέσσερις.
Αντίστοιχα, μία πρόσθετη λωρίδα προτείνεται σε τμήμα, μήκους 1,3 χλμ., στην περιοχή του ανισόπεδου κόμβου Παλλήνης, στη λεωφόρο Μαραθώνος. Με την αύξηση του τυπικού λειτουργικού πλάτους κατά 2,15 μέτρα, θα βγει μια ακόμη διαμπερής λωρίδα κυκλοφορίας, ώστε να διατίθενται πλέον τρεις.
Επίσης, εξετάζεται η αναμόρφωση του κλάδου εισόδου της Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Υμηττού στην Αττική οδό προς Ελευσίνα προκειμένου να αποκτήσει δύο λωρίδες εισόδου.
Στις κεντρικές παρεμβάσεις, εντάσσεται και η κυκλοφοριακή αναβάθμιση του ανισόπεδου κόμβου Λεονταρίου, στη διασταύρωση των αυτοκινητόδρομων Αττικής οδού και Δυτικής Περιφερειακής Λεωφόρου Υμηττού, με την κατασκευή αναστροφών προς περιορισμό του κυκλοφοριακού προβλήματος στην απόληξη του κλάδου της Δυτικής Περιφερειακής στον κόμβο της Δουκίσσης Πλακεντίας. Θα εξασφαλιστεί και η δυνατότητα σύνδεσης του κλάδου Ραφήνας προς το αεροδρόμιο.
Αυτό που διευκρινίζεται, πάντως, στη μελέτη είναι πως οι εν λόγω παρεμβάσεις δεν συνιστούν ουσιώδεις τροποποιήσεις στο φυσικό ή λειτουργικό αντικείμενο του έργου. Αυτές αφορούν κυρίως την ενίσχυση της κυκλοφοριακής ικανότητας επιμέρους τμημάτων του άξονα, στα οποία παρατηρούνται αυξημένοι κυκλοφοριακοί φόρτοι και συνθήκες συμφόρησης.
Παρεμβάσεις ασφαλείας και αντιπλημμυρικής θωράκισης
Παράλληλα, σημαντικό μέρος των έργων αφορά στην ενίσχυση της οδικής ασφάλειας και της περιβαλλοντικής προστασίας. Για αυτό και προβλέπεται η αντικατάσταση των μεταλλικών στηθαίων του αυτοκινητοδρόμου, πλευρικών ή στην κεντρική νησίδα, σε όλα τα οδικά τμήματα, που οι μελέτες του έργου το προβλέπουν ή και πρόκειται να το προβλέψουν κατά την διάρκεια της νέας 25ετούς παραχώρησης.
Επίσης, προτείνεται η κατασκευή εξόδου διαφυγής πεζών στη σήραγγα Βριλησσίων, μήκους άνω των 500 μ., καθώς και οι συνοδές Η/Μ εγκαταστάσεις (Κατηγορία σήραγγας Ε κατά ADR). Για τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και τη βελτίωση της ασφάλειας, θα αντικατασταθούν τα φωτιστικά σώματα ανοιχτής οδοποιίας και σηράγγων με φωτιστικά νέας τεχνολογίας LED.
Στο πεδίο της αντιπλημμυρικής θωράκισης του άξονα, συνολικού μήκους 79 χλμ., εξετάζεται η κατασκευή κλειστού συστήματος απορροής των υδάτων. Αυτό θα συνδυαστεί με την κατασκευή Μονάδων Ελέγχου Ρύπανσης (ΜΕΡ), προκειμένου να προστατευθούν τα υδατικά οικοσυστήματα στην περιοχή των ρεμάτων Ραφήνας και Βραυρώνας.
Επίσης, θα αναβαθμιστούν οι εγκαταστάσεις αποχιονισμού σε τέσσερις βάσεις και θα δημιουργηθεί Βάση Άλατος στον ΣΕΑ Ασπροπύργου. Τέλος για την επίτευξη υψηλότερης οικονομίας, αλλά κυρίως αυτονομίας ως προς την τροφοδοσία καυσίμων των εταιρικών οχημάτων, προτείνεται η εγκατάσταση δεξαμενών καυσίμου στο ΚΕΣ Παιανίας και στο Σ.Δ. Ρουπακίου.
«Τα έργα ενισχύουν την επιχειρησιακή ετοιμότητα και αποδοτικότητα του δικτύου, μέσω της αναβάθμισης των υποδομών αποχιονισμού και δημιουργίας βάσης άλατος, καθώς και εγκατάστασης δεξαμενών καυσίμου για τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης του στόλου», σημειώνεται στη μελέτη.
Παράλληλα, στη φάση της λειτουργίας προβλέπεται ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσεων για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης. Τίθεται, μάλιστα, ο στόχος για μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος κατά 42% ως το 2030 και 90% έως το 2040.
Ενδεικτικά μέτρα περιλαμβάνουν την ενεργειακή αναβάθμιση του φωτισμού (LED), την εφαρμογή συστημάτων ενεργειακής διαχείρισης σύμφωνα με το ISO 50001:2018, την προώθηση της ηλεκτροκίνησης με εγκατάσταση φορτιστών, καθώς και τη σταδιακή αντικατάσταση του στόλου οχημάτων με ηλεκτρικά ή υβριδικά. Παράλληλα, προωθούνται δράσεις εκπαίδευσης προσωπικού και οδηγών, η μείωση κατανάλωσης καυσίμων μέσω βελτιστοποίησης λειτουργιών, καθώς και η ανακύκλωση υλικών οδοστρωσίας.
Τέσσερα εναλλακτικά σενάρια
Στο πλαίσιο της μελέτης, εξετάστηκαν διάφορα σενάρια. Από τη μηδενική λύση, η οποία και θα οδηγήσει σε κυκλοφοριακό κορεσμό ενώ ενέχει και αυξημένο κίνδυνο πλημμυρών, ως και ένα πλέγμα εκτεταμένων επεκτάσεων (Λύση Γ), με νέες λωρίδες, διαπλατύνσεις και πιθανές νέες χαράξεις.
Ειδικά για το τελευταίο, που θα αυξήσει μεν σημαντικά τη χωρητικότητα, σημειώνεται πως αυτό «απαιτεί μεγάλες απαλλοτριώσεις και επιφέρει έντονη περιβαλλοντική και κοινωνική όχληση», συνοδευόμενο από υψηλές εκπομπές κατά την κατασκευή και σημαντική επίδραση στον αστικό και περιαστικό ιστό.
Ενδιαμέσως, λοιπόν, υπάρχουν η λεγόμενη Λύση Α, η οποία αφορά στοχευμένες παρεμβάσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται έργα μικρής κλίμακας, όπως συντήρηση οδοστρώματος, βελτίωση σήμανσης, αναβάθμιση φωτισμού και τοπικές βελτιώσεις κόμβων.
Πρόκειται, όπως επισημαίνεται από τους μελετητές, για ένα σενάριο με περιορισμένα οφέλη αφού δεν αντιμετωπίζει τον κυκλοφοριακό φόρτο, ούτε μειώνει ουσιαστικά τους ρύπους και τον θόρυβο.
Για αυτό και τελικά επιλέγεται η Λύση Β της ολοκληρωμένης αναβάθμισης, η οποία περιλαμβάνει εκτεταμένες παρεμβάσεις εντός της υφιστάμενης ζώνης, όπως αναλυτικά περιεγράφηκε παραπάνω. Τα έργα χωροθετούνται κατά κύριο λόγο εντός του ορίου της υφιστάμενης παραχώρησης, ενώ η απαιτούμενη πρόσθετη έκταση είναι εξαιρετικά περιορισμένη, της τάξης των 0,004 τ.χλμ., δηλαδή 0,1% της συνολικής έκτασης του έργου.
«Η Λύση Β αποτελεί τη βέλτιστη επιλογή, καθώς συνδυάζει λειτουργική αναβάθμιση, μείωση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και περιορισμό χωρικής επέμβασης», συνάγεται, με τους μελετητές να κάνουν λόγο για μια ισορροπημένη και βιώσιμη επιλογή, καθώς:
- βελτιώνει σημαντικά την κυκλοφοριακή λειτουργία της Αττικής Οδού,
- μειώνει εκπομπές ρύπων και θόρυβο,
- ενισχύει την οδική ασφάλεια και την ανθεκτικότητα σε κλιματική αλλαγή και
- επιτυγχάνει αναβάθμιση της υποδομής με ελάχιστη νέα περιβαλλοντική επιβάρυνση.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
