Ο αγωγός πετρελαίου Druzhba μετέφερε μικρές ποσότητες ουκρανικού και σημαντικά μεγαλύτερες ποσότητες ρωσικού αργού πετρελαίου, πριν υποστεί ζημιές από ρωσική επίθεση που προκάλεσε τη διακοπή της λειτουργίας του, σύμφωνα με τρεις πηγές του κλάδου.
Οι ροές προς Ουγγαρία και Σλοβακία έχουν σταματήσει από τις 27 Ιανουαρίου, μετά την επίθεση σε εγκαταστάσεις άντλησης στη δυτική Ουκρανία. Το περιστατικό προκάλεσε ένταση εντός της ΕΕ, καθώς η Ουγγαρία επιχείρησε να μπλοκάρει νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Η χρήση του αγωγού για εξαγωγή ουκρανικού πετρελαίου προς κράτη-μέλη της ΕΕ δεν είχε αποκαλυφθεί προηγουμένως. Η αναστολή στερεί από το Κίεβο κρίσιμα έσοδα και ενδέχεται να οδηγήσει σε παύση παραγωγής, εάν η κατάσταση συνεχιστεί, σύμφωνα με πηγές της βιομηχανίας.
Το ουκρανικό υπουργείο Ενέργειας δεν σχολίασε το θέμα. Από την έναρξη της ρωσικής εισβολής, η Ουκρανία έχει περιορίσει τη δημοσιοποίηση πληροφοριών για επεξεργασία και εξαγωγές πετρελαίου.
Η παραγωγή πετρελαίου υπό πίεση
Το 2021 η Ουκρανία παρήγαγε περίπου 1,7 εκατ. τόνους πετρελαίου, ενώ σημαντικές ποσότητες διυλίζονταν στο Κρεμεντσούκ και σε μικρότερες μονάδες. Από το 2022, τα ουκρανικά διυλιστήρια αποτελούν σταθερό στόχο ρωσικών επιθέσεων.
Η καταστροφή των τελευταίων δυνατοτήτων διύλισης στα μέσα του 2025 ανάγκασε τους εμπόρους να αυξήσουν τις εισαγωγές και να επανεξετάσουν την τύχη της εγχώριας παραγωγής. Χωρίς διυλιστήρια, η Ουκρανία αναγκάστηκε να εξάγει αργό μέσω του Druzhba, που αποτελεί τη μοναδική διαθέσιμη διαδρομή, σύμφωνα με πηγή του κλάδου.
Το τμήμα του δικτύου εντός Ουκρανίας ανήκει στο Κρατικό Ταμείο Περιουσίας. Ουκρανικά μέσα ανέφεραν ότι το 2024 η Ukranafta παρήγαγε 1,4 εκατ. τόνους πετρελαίου, ποσότητα παρόμοια με το 2023.
Εξαγωγές και αντιπαραθέσεις
Πριν την επίθεση, η Ουκρανία διοχέτευε περίπου 40.000 τόνους πετρελαίου μηνιαίως στον αγωγό. Το πετρέλαιο κατέληγε για επεξεργασία στα διυλιστήρια της ουγγρικής MOL, η οποία δεν απάντησε σε σχετικό αίτημα του Reuters για σχολιασμό.
Η Ουγγαρία και η Σλοβακία, που εξακολουθούν να εξαρτώνται από ρωσικό πετρέλαιο, κατηγορούν το Κίεβο ότι παρατείνει σκόπιμα τη διακοπή του αγωγού. Παράλληλα, η Βουδαπέστη έχει συγκρουστεί με τις Βρυξέλλες, μπλοκάροντας νέο ευρωπαϊκό πακέτο κυρώσεων και δάνειο ύψους 90 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία.
Ο αγωγός «Φιλία» χάνει τη σημασία του
Ο Druzhba, ένας από τους μεγαλύτερους αγωγούς στον κόσμο, μεταφέρει παραδοσιακά ρωσικό πετρέλαιο στην Κεντρική Ευρώπη. Μετά την εισβολή και τις ευρωπαϊκές κυρώσεις, η σημασία του έχει μειωθεί δραματικά.
Το 2025 η διαμετακόμιση μέσω της νότιας διακλάδωσης υποχώρησε σε χαμηλό δεκαετίας, στους 9,7 εκατ. τόνους, σύμφωνα με την εταιρεία Expro. Η Σλοβακία παρέλαβε 4,9 εκατ. τόνους και η Ουγγαρία 4,35 εκατ., ενώ η Τσεχία σταμάτησε πλήρως τη χρήση ρωσικού πετρελαίου.
Η βόρεια διακλάδωση λειτουργεί πλέον με περιορισμένη χωρητικότητα, μεταφέροντας πετρέλαιο από το Καζακστάν στη Γερμανία. Η Ουκρανία σχεδιάζει μακροπρόθεσμα να αξιοποιήσει τον αγωγό για τη μεταφορά κασπιανού πετρελαίου προς την Ευρώπη μέσω της σύνδεσης Οδησσού–Μπρόντι.
Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε πρόσφατα ότι και αυτό το τμήμα του δικτύου υπέστη επίθεση. Οι Βρυξέλλες αποφεύγουν να λάβουν θέση στη διαμάχη, καλώντας ωστόσο τον πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν να τηρήσει τις δεσμεύσεις της ΕΕ για χρηματοδότηση της Ουκρανίας.
Η Σλοβακία ανακοίνωσε επίσημα τη διακοπή λειτουργίας του αγωγού στις 13 Φεβρουαρίου, μετά τη διακοπή των αποστολών ρωσικού πετρελαίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
