Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία προσωρινής κατάπαυσης του πυρός διάρκειας έως δύο εβδομάδων, ανοίγοντας παράθυρο για διαπραγματεύσεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου και τη διευθέτηση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Κομβικό σημείο της συμφωνίας αποτελεί η επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.
Η ανακοίνωση της προσωρινής εκεχειρίας προκάλεσε άμεσα ισχυρή θετική αντίδραση στις αγορές, με τα χρηματιστήρια να καταγράφουν ισχυρή άνοδο και το πετρέλαιο να σημειώνει «βουτιά».
Τα futeres τόσο στη Wall Street όσο και την Ευρώπη σημειώνουν ισχυρή άνοδο.
Στη Wall Street, τα futures tοy Dow Jones (US 30) ενισχύonται κατά +2,32%, ο S&P 500 κατά +2,54% και ο Nasdaq 100 κατά +3,18%, ενώ οι μικρές κεφαλαιοποιήσεις (Russell 2000) σημείωσαν άνοδο +3,68%.
Παράλληλα, ο δείκτης φόβου VIX υποχώρησε κατά -10,99%, αντανακλώντας τη μείωση της αβεβαιότητας.
Στην Ευρώπη, οι αγορές κινήθηκαν ακόμη πιο έντονα ανοδικά, με τον DAX να καταγράφει άλμα +4,97%, τον Euro Stoxx 50 +5,16%, τον CAC 40 +2,89% και τον FTSE 100 +2,22%.
Παράλληλα, οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν μία από τις μεγαλύτερες ημερήσιες πτώσεις των τελευταίων δεκαετιών, με το Brent να υποχωρεί περίπου -13% κοντά στα 95 δολάρια το βαρέλι και να επιστρέφει κάτω από τα 100 δολάρια, μετά την επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ.
Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η δυναμική αντίδραση των αγορών προοιωνίζουν μια δυναμική αντίδραση και στο Χρηματιστήριο Αθηνών που από χθες έδειξε την αισιοδοξία του με τους αγοραστές να ποντάρουν σε θετική έκβαση.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Η συμφωνία προβλέπει, μεταξύ άλλων, την επαναλειτουργία της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ, το οποίο η Τεχεράνη χρησιμοποιούσε ως βασικό μοχλό πίεσης.
Σύμφωνα με τους Financial Times η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αποκλιμακώσει ήρθε λίγο πριν την εκπνοή τελεσιγράφου προς το Ιράν, με το οποίο απειλούσε εκτεταμένα πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές. Παρά τη σκληρή ρητορική, η Ουάσιγκτον φέρεται να πίεσε για μια προσωρινή συμφωνία, με διαμεσολάβηση του Πακιστάν, προκειμένου να δοθεί χρόνος για διαπραγματεύσεις.
Στο επίκεντρο των συνομιλιών βρίσκεται το 10 σημείων σχέδιο που παρουσίασε η Τεχεράνη και το οποίο, σύμφωνα με τις δύο πλευρές, αποτελεί τη βάση των διαπραγματεύσεων.
Μεταξύ των βασικών όρων περιλαμβάνονται η πλήρης παύση των εχθροπραξιών από ΗΠΑ και Ισραήλ, καθώς και από τις δυνάμεις που συνδέονται με το Ιράν, η αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων από την ευρύτερη περιοχή και η άρση των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Παράλληλα, το Ιράν ζητά την αποδέσμευση των παγωμένων του κεφαλαίων και την κατοχύρωση της όποιας συμφωνίας μέσω δεσμευτικής απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Κεντρικό σημείο αποτελεί επίσης ο ρόλος της Τεχεράνης στον έλεγχο του Στενού του Ορμούζ, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι ενδέχεται να επιτραπεί η διέλευση πλοίων υπό ιρανική στρατιωτική επιτήρηση, ακόμη και με την επιβολή τελών σε συνεργασία με το Ομάν.
Τι προβληματίζει
Ωστόσο, σημαντικές ασάφειες παραμένουν όπως υπογραμμίζει το Associated Press. Δεν έχει διευκρινιστεί πλήρως το ακριβές χρονοδιάγραμμα έναρξης της εκεχειρίας, ενώ διαφορετικές εκδοχές του ιρανικού σχεδίου δημιουργούν ερωτήματα, ιδίως ως προς το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος και του εμπλουτισμού ουρανίου.
Η Ουάσιγκτον έχει θέσει ως βασικό στόχο τον πλήρη τερματισμό του, ενώ το Ιράν εμφανίζεται να επιδιώκει τη συνέχισή του υπό όρους.
Το Ισραήλ δηλώνει ότι στηρίζει την απόφαση των ΗΠΑ για προσωρινή αναστολή των επιθέσεων, θέτοντας όμως ως προϋπόθεση την άμεση επαναλειτουργία του Στενού και τον τερματισμό των επιθέσεων κατά ισραηλινών και αμερικανικών στόχων. Την ίδια στιγμή, η συμφωνία δεν φαίνεται να καλύπτει πλήρως το μέτωπο με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, όπου οι συγκρούσεις συνεχίζονται.
Η εκεχειρία προβλέπεται να διαρκέσει έως 15 ημέρες, με την Τεχεράνη να προειδοποιεί ότι θα αποχωρήσει από τη διαδικασία εάν δεν επιτευχθεί δεσμευτική συμφωνία εντός του χρονικού αυτού πλαισίου.
Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται σε ορισμένα μέτωπα και τις πολιτικές και στρατηγικές διαφορές να παραμένουν βαθιές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
