Ένα καφέ στη Στοκχόλμη προκαλεί παγκόσμιο ενδιαφέρον, καθώς για πρώτη φορά Τεχνητή Νοημοσύνη αναλαμβάνει ρόλο μάνατζερ, διαχειριζόμενη όλες τις λειτουργίες του καταστήματος. Παρά τα συνηθισμένα τοστ με αβοκάντο και τους μπαρίστες που ετοιμάζουν καφέδες, το συγκεκριμένο καφέ ξεχωρίζει χάρη στην «Μόνα», την υπεύθυνη ΤΝ που λειτουργεί με την υποστήριξη του Google’s Gemini.
Ο χώρος είναι μινιμαλιστικός, με γκρι τοίχους και μικρά φυτά στα τραπέζια. Στο ταμείο βρίσκεται ο μπαρίστα Καγετάν Γκρέλτσακ, ο οποίος προσλήφθηκε από τη Μόνα. «Οι παραγγελίες δεν είναι το φόρτε της Μόνα», λέει αστειευόμενος στο AFP, δείχνοντας έναν «τοίχο της ντροπής» με άχρηστες αγορές που έκανε η ΤΝ, όπως 10 λίτρα μαγειρικού λαδιού και 15 κιλά κονσερβοποιημένης ντομάτας.
Παρά τα λάθη της, η Μόνα έχει δημιουργήσει το μενού και διαχειρίζεται τις παραγγελίες, ενώ οι πελάτες μπορούν να επικοινωνούν μαζί της μέσω τηλεφώνου ή μεγάλης οθόνης που προβάλλει σε πραγματικό χρόνο τις συναλλαγές του καφέ. Το εγχείρημα αποτελεί πείραμα της νεοφυούς επιχείρησης Andon Labs με έδρα το Σαν Φρανσίσκο.
Ηθικά και εργασιακά ερωτήματα
«Νομίζουμε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αφορά ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας και την αγορά εργασίας στο μέλλον», δηλώνει στο Γαλλικό Πρακτορείο η Χάνα Πέτερσον, μέλος του τεχνικού τμήματος της εταιρείας. Στόχος του πειράματος είναι να εξεταστούν τα ηθικά ζητήματα που ανακύπτουν όταν η ΤΝ αναλαμβάνει ρόλους εργοδότη.
Η Μόνα ανέλαβε πλήρως τη διαχείριση του καφέ: εξασφάλισε άδειες, σχεδίασε το μενού, βρήκε προμηθευτές και οργάνωσε τον εφοδιασμό. Προχώρησε ακόμη και σε προσλήψεις μέσω αγγελιών στο Indeed και το LinkedIn, πραγματοποιώντας τηλεφωνικές συνεντεύξεις πριν επιλέξει προσωπικό.
Ο Γκρέλτσακ, που προσλήφθηκε ύστερα από 30λεπτη συνέντευξη με τη Μόνα, παραδέχεται ότι αρχικά θεώρησε την αγγελία πρωταπριλιάτικο αστείο. Αν και ο μισθός του είναι ικανοποιητικός, αναφέρει πως η ΤΝ δεν σέβεται το δικαίωμά του στην αποσύνδεση, στέλνοντάς του μηνύματα ακόμα και τη νύχτα.
Η Πέτερσον σημειώνει ότι αυτά τα ζητήματα αποτελούν μέρος της έρευνας. «Η Μόνα έκανε καλή δουλειά. Ο μισθός που δίνει είναι δίκαιος· αν δεν ήταν, θα είχαμε παρέμβει», επισημαίνει.
Αντιδράσεις και προβληματισμοί
Το καφέ λειτουργεί μόλις μία εβδομάδα, εξυπηρετώντας ήδη 50 έως 80 πελάτες ημερησίως. Ανάμεσά τους, η 27χρονη ερευνήτρια ΤΝ Ούρια Ριζάλ, που επισκέφθηκε το κατάστημα για να δει από κοντά το πείραμα. «Ακούμε συνεχώς ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα μας πάρει τις δουλειές, αλλά τι σημαίνει αυτό στην πράξη;», αναρωτιέται, θέτοντας ερωτήματα για την ασφάλεια και την ανθρώπινη ευθύνη όταν ο μάνατζερ είναι μια μηχανή.