ΗΠΑ: Το Ανώτατο Δικαστήριο ακυρώνει τον εκλογικό χάρτη της Λουιζιάνας

Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, όπου επικρατεί συντηρητική πλειοψηφία, ακύρωσε τον εκλογικό χάρτη της Λουιζιάνα, σε μια απόφαση με σημαντικές συνέπειες για την εκπροσώπηση των μειονοτήτων στο Κογκρέσο, ιδίως των Αφροαμερικανών και των ισπανόφωνων.

Η εξέλιξη αυτή θεωρείται πλήγμα για τους Δημοκρατικούς, που βρίσκονται σε παρατεταμένη αντιπαράθεση με τους Ρεπουμπλικάνους σχετικά με τον επανακαθορισμό των εκλογικών περιφερειών ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Σε αυτή την αντιπαράθεση, οι Ρεπουμπλικάνοι του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να ενισχύονται, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα.

Η απόφαση του Δικαστηρίου

Με ψήφους έξι έναντι τριών, το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο Νόμος περί Δικαιωμάτων Ψήφου του 1965 δεν υποχρέωνε τη Λουιζιάνα να δημιουργήσει δεύτερη εκλογική περιφέρεια με πλειοψηφία Αφροαμερικανών ψηφοφόρων. Ως εκ τούτου, κρίθηκε αντισυνταγματική η χάραξη των περιφερειών στον εκλογικό χάρτη της πολιτείας, σύμφωνα με τον συντηρητικό δικαστή Σάμιουελ Αλίτο που συνέταξε την απόφαση εκ μέρους της πλειοψηφίας.

Η φιλελεύθερη δικαστής Έλενα Κάγκαν, μειοψηφώντας, προειδοποίησε ότι «η απόφαση του Δικαστηρίου θα υποβαθμίσει το θεμελιώδες δικαίωμα στη φυλετική ισότητα», το οποίο είχε κατοχυρωθεί με τον νόμο που επικύρωσε ο τότε πρόεδρος Λίντον Τζόνσον το 1965.

Αποδυνάμωση του Νόμου του 1965

Η συντηρητική πλειοψηφία του Δικαστηρίου έχει, εδώ και μια δεκαετία, περιορίσει σημαντικά το εύρος του ιστορικού αυτού νόμου, που υιοθετήθηκε στο αποκορύφωμα του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα. Ο νόμος είχε στόχο να αποτρέψει πολιτείες του Νότου, όπου ίσχυε ο φυλετικός διαχωρισμός, από το να εμποδίζουν τους Αφροαμερικανούς να ασκήσουν το δικαίωμα ψήφου.

Σύμφωνα με τον Αλίτο, το άρθρο 2 του νόμου γράφτηκε «για να διασφαλιστεί η τήρηση του Συντάγματος, όχι για να συγκρουστεί μαζί του». Τόνισε ότι ορισμένα κατώτερα δικαστήρια ερμήνευσαν τη νομολογία με τρόπο που αναγκάζει τις πολιτείες να κάνουν φυλετικές διακρίσεις, κάτι που απαγορεύεται από το Σύνταγμα.

Η Κάγκαν, από την πλευρά της, υποστήριξε ότι η απόφαση καθιστά τον νόμο του 1965 «νεκρό γράμμα» και προειδοποίησε πως «οι συνέπειες θα είναι σοβαρές».

Ο φυλετικός παράγοντας και οι πολιτικές επιπτώσεις

Η υπόθεση αφορά την πρακτική ανασχεδιασμού των εκλογικών περιφερειών, γνωστή ως gerrymandering, με στόχο την εξασφάλιση πλεονεκτήματος για ένα κόμμα. Οι ρεπουμπλικανικές αρχές της Λουιζιάνας είχαν υποχρεωθεί με δικαστική απόφαση να δημιουργήσουν δεύτερη περιφέρεια όπου πλειοψηφούν οι Αφροαμερικανοί ψηφοφόροι. Μια ομάδα λευκών ψηφοφόρων προσέφυγε κατά του νέου χάρτη, υποστηρίζοντας ότι κυριάρχησε ο φυλετικός παράγοντας, και δικαιώθηκε.

Το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε τελικά τον εκλογικό χάρτη ως αντισυνταγματικό. Οι επιπτώσεις της απόφασης ενδέχεται να περιοριστούν στη Λουιζιάνα ενόψει των επικείμενων εκλογών, ωστόσο στο μέλλον ενδέχεται να επηρεάσουν και άλλες πολιτείες υπό ρεπουμπλικανικό έλεγχο.

Η σημασία της υπόθεσης αποτυπώθηκε και στο γεγονός ότι τόσο ο Αλίτο όσο και η Κάγκαν, που μειοψήφησε, διάβασαν αποσπάσματα των εισηγήσεών τους —μια σπάνια πρακτική στο Ανώτατο Δικαστήριο.

Αντιδράσεις

Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, καταδίκασε την απόφαση χαρακτηρίζοντάς την «φρικτό πλήγμα» στον εμβληματικό νόμο του 1965. Όπως ανέφερε, πρόκειται για «έναν νόμο γραμμένο με το αίμα, τον ιδρώτα και τις θυσίες των Αμερικανών που αγωνίστηκαν για το δικαίωμα στην ψήφο και ενάντια στις φυλετικές διακρίσεις».