Τη χαλάρωση βασικών κανόνων εποπτείας των ευρωπαϊκών τραπεζών εξετάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με στόχο να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά τους απέναντι στα αμερικανικά και βρετανικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που βρίσκονται στο τραπέζι είναι η πιθανή κατάργηση πρόσθετου κεφαλαιακού «μαξιλαριού», το οποίο μπορούν να επιβάλλουν οι εποπτικές αρχές μέσω του Πυλώνα 2 του δείκτη μόχλευσης.
Το συγκεκριμένο εργαλείο χρησιμοποιείται όταν οι επόπτες εκτιμούν ότι οι υφιστάμενες κεφαλαιακές απαιτήσεις δεν καλύπτουν επαρκώς τους κινδύνους μιας τράπεζας. Η κατάργησή του θα μπορούσε να απελευθερώσει κεφάλαια δισεκατομμυρίων ευρώ για τη χρηματοδότηση επιχειρήσεων και νοικοκυριών, θα περιόριζε όμως τις δυνατότητες παρέμβασης των εποπτικών αρχών.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες εξετάζουν το ενδεχόμενο να μειωθεί ο αριθμός των τραπεζών που υποχρεούνται να εφαρμόζουν πλήρως τους διεθνείς κανόνες της Βασιλείας.
Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εφαρμόζει τα συγκεκριμένα πρότυπα σχεδόν στο σύνολο των πιστωτικών ιδρυμάτων. Αντίθετα, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στο Ηνωμένο Βασίλειο οι αυστηρότερες απαιτήσεις αφορούν κυρίως τις μεγαλύτερες και συστημικά σημαντικές τράπεζες.
Αντιδράσεις και επιφυλάξεις για τη χαλάρωση των τραπεζικών κανόνων
Η σχεδιαζόμενη αναθεώρηση αποτελεί την πρώτη μεγάλη προσπάθεια χαλάρωσης του ευρωπαϊκού τραπεζικού πλαισίου μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες υποστηρίζουν ότι οι υπερβολικά αυστηροί κανόνες περιορίζουν τη δυνατότητά τους να αναλαμβάνουν κινδύνους, να χορηγούν δάνεια και να ανταγωνίζονται διεθνώς.
Υπάρχουν, ωστόσο, και έντονες αντιδράσεις. Χώρες όπως η Φινλανδία εκτιμούν ότι το βασικό πρόβλημα των ευρωπαϊκών τραπεζών δεν είναι η αυστηρή εποπτεία, αλλά το μικρότερο μέγεθός τους σε σχέση με τους διεθνείς ανταγωνιστές τους.
Οι επικριτές της χαλάρωσης επισημαίνουν επίσης ότι το αυστηρό ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο συνέβαλε στην προστασία της Ευρωζώνης από τις αναταράξεις που προκάλεσαν η κατάρρευση της Silicon Valley Bank και η κρίση στον ελβετικό τραπεζικό τομέα.
Οι τελικές νομοθετικές προτάσεις αναμένεται να παρουσιαστούν εντός του 2027. Μέχρι τότε, οι σχεδιαζόμενες αλλαγές παραμένουν υπό διαβούλευση και ενδέχεται να τροποποιηθούν.