Αμφισβήτηση για την επιρροή του ισραηλινού λόμπι στις αμερικανικές εκλογές

Λίγο πριν από τις βουλευτικές εκλογές μέσης προεδρικής θητείας στις ΗΠΑ, το ισχυρό ισραηλινό λόμπι AIPAC έχει αναδειχθεί σε πρωταγωνιστή της προεκλογικής εκστρατείας, δαπανώντας τα περισσότερα χρήματα σε σύγκριση με κάθε άλλο λόμπι. Ωστόσο, η αυξανόμενη επιρροή του AIPAC προκαλεί πλέον έντονη κριτική, ειδικά στην αμερικανική κεντροαριστερά.

Το AIPAC, αν και αρχικά χαμηλού προφίλ, εξελίχθηκε με τα χρόνια σε παράγοντα με σημαντικό ειδικό βάρος στην πολιτική σκηνή των ΗΠΑ. Όπως τονίζει ο Ιλάι Κλίφτον, συνιδρυτής του Quincy Institute, η οργάνωση «δαπανά ολοένα περισσότερο σε κάθε νέα εκλογική διαδικασία, τόσο κατά τις εσωκομματικές διαδικασίες όσο και κατά τις ψηφοφορίες, ώστε να εκλέγονται υποψήφιοι που τάσσονται υπέρ του Ισραήλ και να ηττώνται υποψήφιοι που εκτιμά ότι δεν τάσσονται αρκετά υπέρ του Ισραήλ».

Η ενισχυμένη παρέμβαση του AIPAC αποδίδεται εν μέρει σε απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου το 2010, που κατήργησε βασικά εμπόδια στη χρηματοδότηση εκλογών από οργανώσεις ειδικών συμφερόντων. Σύμφωνα με τον συγγραφέα του βιβλίου Israel’s Lobby, το οποίο κυκλοφόρησε αυτόν τον μήνα, το φαινόμενο αυτό συνδέεται με τη διευρυνόμενη επιρροή του παραδοσιακού συμμάχου των ΗΠΑ στην εσωτερική πολιτική.

Όπως επισημαίνει ο Ιλάι Κλίφτον, το AIPAC χρηματοδοτείται κυρίως από δισεκατομμυριούχους, τόσο Ισραηλινοαμερικανούς όσο και Αμερικανούς. Η οργάνωση αυτοπαρουσιάζεται ως υπέρμαχος της ενίσχυσης της εταιρικής σχέσης μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ, επιδιώκοντας την εκλογή δημοκρατικών και ρεπουμπλικανών που στηρίζουν τη διμερή συμμαχία.

Το λόμπι, σύμφωνα με το ίδιο, στηρίζεται αποκλειστικά σε Αμερικανούς δωρητές και δεν διευθύνεται ή χρηματοδοτείται από την ισραηλινή κυβέρνηση. Κεντρικό ρόλο στις δράσεις του διαδραματίζει η συνδεδεμένη οργάνωση United Democracy Project (UDP), η οποία επενδύει σε διαφημιστικές εκστρατείες υπέρ ή κατά επιλεγμένων υποψηφίων.

Ενισχυμένη χρηματοδότηση και επιτυχίες στις εκλογές

Η UDP έχει ήδη δαπανήσει πάνω από 53 εκατομμύρια δολάρια στην τρέχουσα προεκλογική εκστρατεία, σύμφωνα με στοιχεία της OpenSecrets, καταγράφοντας το μεγαλύτερο ποσό μεταξύ όλων των λόμπι για τις φετινές εκλογές.

Στα πρόσφατα «τρόπαια» της UDP περιλαμβάνεται η ήττα του ρεπουμπλικανού βουλευτή Τόμας Μάσι, ο οποίος αντιτάχθηκε στην αμερικανική βοήθεια στο Ισραήλ και επέκρινε τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ. Παράλληλα, το λόμπι υπέστη σημαντικές ήττες, όπως στο Μίσιγκαν, όπου η δημοκρατικός Άμπντουλ Ελ Σάγεντ εξασφάλισε το χρίσμα για τη Γερουσία, παρά τα πάνω από 30 εκατ. δολάρια που δαπανήθηκαν για να αποτραπεί η εκλογή του.

Ο Άμπντουλ Ελ Σάγεντ, 41 ετών, έχει προτείνει τον τερματισμό της αμερικανικής βοήθειας στο Ισραήλ και έχει καταγγείλει δημόσια τον ρόλο του AIPAC στην προεκλογική διαδικασία.

Αντιδράσεις και μεταστροφή της κοινής γνώμης

Το AIPAC χαρακτηρίζεται πλέον ως «βασικός ‘κακός’» από επιδραστικούς παράγοντες της αμερικανικής κεντροαριστεράς, όπως ο Χασάν Πικέρ, που διαθέτει πάνω από τρία εκατομμύρια ακολούθους στο Twitch. Παράλληλα, λογαριασμοί κοινωνικής δικτύωσης όπως ο «AIPAC Tracker» αναδεικνύουν τις υποψηφιότητες που στηρίζονται από φιλοϊσραηλινές οργανώσεις.

Η υποστήριξη του AIPAC σε υποψηφίους των δημοκρατικών θεωρείται πλέον ενίοτε αντιπαραγωγική, με αρκετούς να την απορρίπτουν. Η τάση αυτή εντείνεται λόγω της μεταστροφής της αμερικανικής κοινής γνώμης για τις σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, κυρίως μετά τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας το 2023.

Δημοσκόπηση του πανεπιστημίου Κουίνιπιακ έδειξε ότι το 48% των Αμερικανών ψηφοφόρων θεωρεί πως η Ουάσιγκτον υποστηρίζει υπερβολικά το Ισραήλ, με το ποσοστό αυτό να αγγίζει το 66% στους ψηφοφόρους των δημοκρατικών — το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων εννέα ετών.

Το λόμπι φαίνεται να έχει αντιληφθεί την υποχώρηση της δημοτικότητάς του. Ανάλυση των New York Times αναφέρει ότι από τις 109 προεκλογικές διαφημίσεις που χρηματοδότησε το AIPAC από το 2022 έως τον Ιούλιο του 2026, μόλις έξι αφορούσαν το Ισραήλ.

Όπως σημειώνει ο Ιλάι Κλίφτον, «προηγουμένως προσπαθούσαν να αντικρούσουν επιχειρήματα και να συνηγορήσουν υπέρ του ότι η χορήγηση οικονομικής βοήθειας στο Ισραήλ ήταν καλό πράγμα». Πλέον, φαίνεται ότι «έχουν αποφασίσει να μιλούν για τα πάντα — εκτός από το Ισραήλ».