Το φαινόμενο Ελ Νίνιο έχει πλέον εδραιωθεί και, σύμφωνα με ανακοίνωση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω τους επόμενους μήνες, φτάνοντας σε επίπεδα «πολύ ισχυρής» έντασης. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι είναι σχεδόν βέβαιο πως το φαινόμενο θα διατηρηθεί έως τον Φεβρουάριο του 2027.
Όπως επισημαίνει ο WMO, «ο Ελ Νίνιο έχει πλέον εδραιωθεί και θα ενταθεί ως ένα φαινόμενο πολύ ισχυρής έντασης τους επόμενους μήνες, με σημαντικές επιπτώσεις στη θερμοκρασία και τις βροχοπτώσεις καθώς και στους κινδύνους πλημμυρών, ξηρασιών και ακραίας ζέστης».
Το επεισόδιο αυτό αναμένεται να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο τους προσεχείς μήνες και να κορυφωθεί προς το τέλος του 2026. Σύμφωνα με τις τελευταίες εποχιακές μετεωρολογικές προβλέψεις του WMO, η πιθανότητα να διατηρηθεί το Ελ Νίνιο έως τον Φεβρουάριο του 2027 είναι σχεδόν 100%.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες προειδοποίησε ότι «μπροστά στα μάτια μας το Ελ Νίνιο αποκτά εξαιρετικές διαστάσεις», υπογραμμίζοντας ότι «ο πλανήτης εισέρχεται σε αχαρτογράφητα νερά και αυτά τα νερά θερμαίνονται». Η θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας φτάνει σε επίπεδα ρεκόρ, ενώ τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα γίνονται η νέα κανονικότητα.
Το Ελ Νίνιο αποτελεί φυσικό φαινόμενο που επαναλαμβάνεται κάθε δύο με επτά χρόνια, με τα νερά στην επιφάνεια του κεντρικού και του ανατολικού ισημερινού Ειρηνικού να θερμαίνονται από την άνοιξη και μετά. Αυτό προκαλεί σημαντικές αλλαγές στα πρότυπα των ανέμων, την πίεση και τις βροχοπτώσεις σε παγκόσμια κλίμακα.
Η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας στην περιοχή του ισημερινού Ειρηνικού είναι αισθητά υψηλότερη από τον μέσο όρο και συνεχίζει να αυξάνεται. Μεταξύ Μαΐου και Ιουλίου του 2026, η θερμοκρασία ήταν κατά μέσο όρο 1,5° Κελσίου πάνω από το κανονικό, ενώ τον Ιούλιο έφτασε τους 2° Κελσίου, σύμφωνα με τον WMO.
Τα στοιχεία από τα τέλη Ιουλίου έως τα μέσα Αυγούστου δείχνουν ότι η θερμοκρασία στην επιφάνεια της θάλασσας κυμάνθηκε από 2,2° έως 2,6° Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, γεγονός που καταδεικνύει τη συνεχιζόμενη ενίσχυση του φαινομένου. Κάτω από την επιφάνεια του ωκεανού, σε κάποιες περιοχές, η θερμοκρασία ξεπέρασε κατά περισσότερο από 8° Κελσίου τον κανονικό μέσο όρο τον Ιούλιο και στις αρχές Αυγούστου.
Οι συνθήκες αυτές επιβεβαιώνουν ότι το Ελ Νίνιο επιμένει και υπάρχει πιθανότητα νέας ενίσχυσής του τους επόμενους μήνες. Αν και κάθε φαινόμενο Ελ Νίνιο είναι διαφορετικό, ιστορικά εντείνει τις ξηρασίες και αυξάνει τον κίνδυνο πυρκαγιών σε περιοχές όπως ο Αμαζόνιος, η Κεντρική Αμερική, η Ινδονησία και η Αυστραλία, ενώ προκαλεί αλλαγές στους μουσώνες στην Ινδία και καταρρακτώδεις βροχές στην ανατολική Αφρική.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανών και Ατμόσφαιρας (NOAA), από το 1950, επτά επεισόδια Ελ Νίνιο έχουν καταγραφεί ως «πολύ υψηλής έντασης», με το ισχυρότερο να σημειώνεται το 1982-83.
Επιπτώσεις στις οικονομίες και την κλιματική αλλαγή
Το φαινόμενο αυτό προστίθεται στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, ενισχύοντας τα ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα. Ωστόσο, η ένταση ενός Ελ Νίνιο δεν καθορίζει από μόνη της τη σοβαρότητα των συνεπειών σε μια χώρα ή περιοχή, όπως σημειώνει ο WMO.
Οι επιπτώσεις διαφέρουν ανάλογα με τις περιοχές και τις εποχές, ενώ μπορεί να επηρεάζονται και από άλλους κλιματικούς παράγοντες, όπως οι συνθήκες στον Ινδικό και τον Ατλαντικό Ωκεανό. Για την περίοδο Σεπτεμβρίου-Νοεμβρίου 2026, οι προβλέψεις του WMO κάνουν λόγο για αυξημένη πιθανότητα θερμοκρασιών άνω των κανονικών σχεδόν σε όλες τις χερσαίες μάζες, αλλά και πρότυπα βροχοπτώσεων που συνάδουν με ένα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο στον Ειρηνικό.
Η γενική γραμματέας του WMO Σελέστ Σάουλο προειδοποίησε ότι το Ελ Νίνιο μπορεί να προκαλέσει ισχυρό πλήγμα στους ανθρώπους και τις οικονομίες παγκοσμίως. Ήδη παρατηρούνται αναταράξεις και καταστροφές από ξηρασίες και πλημμύρες, με τις επιπτώσεις να αναμένεται να επιδεινωθούν όσο το φαινόμενο εντείνεται.
«Αυτό το εξαιρετικό φαινόμενο Ελ Νίνιο απαιτεί εξαιρετική προετοιμασία και αντίδραση (...) Δεν υπάρχει χρόνος για χάσιμο», σημείωσε.
Ο Γκουτέρες τόνισε ότι «έχει ξεκινήσει πλέον ένας αγώνας δρόμου ενάντια στον χρόνο μεταξύ των επιδεινούμενων κινδύνων και της αποφασιστικότητάς μας να δράσουμε για το κλίμα και να προστατεύσουμε τους πληθυσμούς. Είναι ένας αγώνας δρόμου που πρέπει να κερδίσουμε».
Τη χρονιά μετά από ένα φαινόμενο Ελ Νίνιο, η θερμότητα που έχει αποθηκευτεί στον ωκεανό απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα, συμβάλλοντας στην άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Αυτό οδηγεί πολλούς κλιματολόγους να εκτιμούν ότι το 2027 θα είναι η πιο θερμή χρονιά που έχει καταγραφεί.
Μέχρι στιγμής, η πιο θερμή χρονιά που έχει καταγραφεί ήταν το 2024, έπειτα από το προηγούμενο φαινόμενο Ελ Νίνιο.