Σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική αβεβαιότητα και ο διεθνής ανταγωνισμός εντείνονται, η ασφάλεια και η ευημερία της Ευρώπης εξαρτώνται από τη δυνατότητά της να προστατεύει τις θαλάσσιες οδούς, να διασφαλίζει προσιτή ενέργεια και να ενισχύει τη στρατηγική της αυτονομία. Οι στόχοι αυτοί είναι πλέον αλληλένδετοι και αποτελούν βασικούς πυλώνες για την οικονομική ανθεκτικότητα, την ασφάλεια και την κυριαρχία της Ευρώπης.
Η θέση της Ελλάδας σε αυτό το πλαίσιο είναι ιδιαίτερα σημαντική. Η χώρα, διαθέτοντας έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους παγκοσμίως, εκτεταμένη ακτογραμμή και στρατηγική τοποθεσία στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, λειτουργεί ως σημαντικός ναυτιλιακός και ενεργειακός κόμβος. Η ενίσχυση των ελληνικών ναυτιλιακών και ενεργειακών υποδομών δεν αποτελεί μόνο εθνικό συμφέρον, αλλά και στρατηγική συμβολή στα συλλογικά συμφέροντα και τη μακροπρόθεσμη ευημερία της Ευρώπης.
Η ελληνόκτητη ναυτιλία καλύπτει πάνω από το 19% της παγκόσμιας χωρητικότητας, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στη διακίνηση αγαθών που στηρίζουν τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Πάνω από το 98% του εξωτερικού εμπορίου της ΕΕ, σε όγκο, μεταφέρεται δια θαλάσσης. Η προστασία των θαλάσσιων οδών και η θωράκιση των κρίσιμων υποδομών πρέπει να αποτελέσουν προτεραιότητα για την ευρωπαϊκή ατζέντα τα επόμενα χρόνια.
Η στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών, η ενίσχυση της θαλάσσιας ασφάλειας και οι επενδύσεις σε σύγχρονα λιμάνια και δίκτυα μεταφορών είναι αναγκαίες. Τα ελληνικά λιμάνια, συνδεδεμένα με το Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών (TEN-T), ενισχύουν τη συνδεσιμότητα, διαφοροποιούν τις εφοδιαστικές διαδρομές και αναβαθμίζουν τη θέση της Ευρώπης στο παγκόσμιο εμπόριο.
Η Ευρώπη πρέπει να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητα της ναυτιλιακής της βιομηχανίας, προωθώντας παράλληλα τους κλιματικούς της στόχους. Η απανθρακοποίηση χρειάζεται να συνδυάζεται με ρεαλιστικές διαδρομές μετάβασης, τεχνολογική καινοτομία και ίσους όρους ανταγωνισμού διεθνώς. Η πράσινη μετάβαση οφείλει να εξυπηρετεί ταυτόχρονα τη βιομηχανία, την οικονομία και το περιβάλλον.
Η ενεργειακή ασφάλεια αναδεικνύεται εξίσου κρίσιμη για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Η μετάβαση σε καθαρότερες μορφές ενέργειας πρέπει να επιταχυνθεί, διατηρώντας την προσιτή τιμή και την αξιοπιστία του εφοδιασμού. Η ελληνική εμπειρία δείχνει ότι η οικονομική ανάπτυξη και η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών μπορούν να συμβαδίζουν, ενώ το φυσικό αέριο και το υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) παραμένουν σημαντικά για τη διασφάλιση της επάρκειας και της σταθερότητας των τιμών κατά τη μεταβατική περίοδο.
Η Ευρώπη οφείλει να ακολουθήσει μια ισορροπημένη ενεργειακή στρατηγική, συνδυάζοντας ανανεώσιμες πηγές, υποδομές, διαφοροποίηση προμηθειών και υπεύθυνη αξιοποίηση των εγχώριων πόρων. Η Ανατολική Μεσόγειος, με τα υπεράκτια αποθέματα φυσικού αερίου, μπορεί να συμβάλει στη μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από εξωτερικούς προμηθευτές. Η αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας απαιτεί επενδύσεις, περιφερειακή συνεργασία, σεβασμό του διεθνούς δικαίου και συνέπεια με τις περιβαλλοντικές φιλοδοξίες της Ευρώπης.
Η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της μέσω υποδομών LNG και ενεργειακών διασυνδέσεων, όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector με την Κύπρο. Τέτοια έργα προωθούν την ενοποίηση της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς, ενισχύουν την περιφερειακή ανθεκτικότητα και συμβάλλουν στη δημιουργία μιας πραγματικής Ενεργειακής Ένωσης.
Ωστόσο, οι υποδομές από μόνες τους δεν αρκούν. Η Ευρώπη πρέπει να επενδύσει στους ανθρώπους που στηρίζουν τους ναυτιλιακούς και ενεργειακούς της τομείς. Η ενίσχυση της ναυτικής εκπαίδευσης, η ανάπτυξη εξειδικευμένων δεξιοτήτων και η δημιουργία ευκαιριών για τις νεότερες γενιές είναι βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση της διεθνούς πρωτοπορίας. Παράλληλα, η νησιωτική συνδεσιμότητα πρέπει να παραμείνει προτεραιότητα, ώστε η πράσινη μετάβαση και η οικονομική ανάπτυξη να ωφελούν όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, συμπεριλαμβανομένων των απομακρυσμένων και νησιωτικών περιοχών.
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη απαιτούν συστηματική συνεργασία, κοινή φιλοδοξία και συντονισμένη δράση. Η Ελλάδα, χάρη στη γεωγραφική της θέση, τη ναυτιλιακή της παράδοση και τον ενισχυόμενο ρόλο της στον ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη, βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση για να συμβάλει ουσιαστικά σε αυτή την κοινή ευρωπαϊκή προσπάθεια.
Μια ισχυρότερη Ελλάδα μπορεί να στηρίξει τη διαμόρφωση μιας ισχυρότερης Ευρώπης, στόχος που παραμένει κοινός για όλα τα κράτη μέλη.