money_laundering
Πηγή: Shutterstock

Σκάνδαλο ξεπλύματος 2 τρισ. δολ. «χτυπά» τις μεγάλες τράπεζες

Απόρρητα αμερικανικά έγγραφα αποκαλύπτουν ότι κορυφαίες διεθνείς τράπεζες διενεργούσαν ύποπτες συναλλαγές εγκληματιών, απατεώνων και ολιγαρχών. JP Morgan και Deutsche Bank έχουν τη σοβαρότερη εμπλοκή.

Βαριές απώλειες στις ευρωπαϊκές τραπεζικές μετοχές, με την Deutsche Bank και την ING να χάνουν γύρω στο 8% σήμερα και την Barclay's πάνω από 6%, προκαλούν οι νέες αποκαλύψεις για ανοχή των μεγάλων διεθνών τραπεζικών ομίλων στο ξέπλυμα χρήματος από ολιγάρχες, εγκληματίες και εμπλεκόμενους σε μεγάλες απάτες.

Σε μια υπόθεση που θυμίζει τα Panama Papers, χιλιάδες απόρρητα έγγραφα της αμερικανικής αρχής για την αντιμετώπιση του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος περιήλθαν στην κατοχή της αμερικανικής ενημερωτικής ιστοσελίδας BuzzFeed News και, ακολούθως, η διεθνής ερευνητική κοινοπραξία ICIJ (International Consortium of Investigative Journalists) προχώρησε σε μια διεθνή έρευνα, με την εμπλοκή περισσότερων από 400 δημοσιογράφων σε όλο τον κόσμο.

Σύμφωνα με το ICIJ, τα απόρρητα κυβερνητικά έγγραφα των ΗΠΑ αποκαλύπτουν ότι η JPMorgan Chase, η Deutsche Bank, η HSBC και άλλες μεγάλες τράπεζες αψήφησαν τους κανόνες για την καταστολή του ξεπλύματος χρήματος και επέτρεψαν να διακινηθούν τεράστια ποσά ύποπτου χρήματος, που συνολικά φθάνουν τα 2 τρισ. δολ.

Πέντε διεθνείς τράπεζες -JPMorgan, HSBC, Standard Chartered Bank, Deutsche Bank και Bank of New York Mellon- συνέχισαν να επωφελούνται από τις συναλλαγές με οικονομικά ισχυρούς υπόπτους για ξέπλυμα, ακόμη και αφού επιβλήθηκαν σε αυτά τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα κυρώσεις από τις αμερικανικές αρχές για προηγούμενες αποτυχίες στον έλεγχο του ξεπλύματος. Οι αρμόδιες αμερικανικές υπηρεσίες σπάνια διώκουν τις μεγάλες τράπεζες που παραβιάζουν το νόμο, όπως τονίζει το ICIJ. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι τράπεζες συνέχιζαν να μεταφέρουν παράνομα κεφάλαια, ακόμη και αφού Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι θα αντιμετωπίσουν ποινικές διώξεις, αν δεν σταματούσαν να συναλλάσσονται με μαφιόζους, απατεώνες ή διεφθαρμένα καθεστώτα.

Η JPMorgan, η μεγαλύτερη τράπεζα με έδρα τις Ηνωμένες Πολιτείες, διακίνησε χρήματα φυσικών και νομικών προσώπων που συνδέονται με τη μαζική λεηλασία κρατικού χρήματος στη Μαλαισία, τη Βενεζουέλα και την Ουκρανία, όπως αποκαλύπτεται από τα έγγραφα που διέρρευσαν. Η τράπεζα κινήθηκε περισσότερο από 1 δισ. για λογαριασμό του πρωταγωνιστή του σκανδάλου 1MDB της Μαλαισίας και περισσότερα από 2 εκατ. δολ. για την επιχείρηση ενός νεαρού μεγιστάνα της ενέργειας, που έχει κατηγορηθεί για εξαπάτηση της κυβέρνησης της Βενεζουέλας με τεχνητές διακοπές ρεύματος.

Η JPMorgan διακίνησε, επίσης, περισσότερα από 50 εκατ. δολάρια για λογαριασμό του Πολ Μάναφορτ, πρώην διευθυντή της προεκλογικής εκστρατείας του Ντόναλντ Τραμπ. Η τράπεζα μετέφερε τουλάχιστον 6,9 εκατ. δολάρια σε συναλλαγές του Μάναφορτ τους 14 μήνες μετά την παραίτησή του από την εκστρατεία του Τραμπ, εν μέσω θύελλας καταγγελιών για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος μέσω της συνεργασίας του Μάναφορτ με φιλορωσικό πολιτικό κόμμα στην Ουκρανία.

Οι «βρώμικες» συναλλαγές συνέχισαν να αυξάνονται μέσω λογαριασμών στην JPMorgan παρά τις υποσχέσεις της τράπεζας να βελτιώσει τους ελέγχους της για ξέπλυμα χρήματος στο πλαίσιο των διακανονισμών στους οποίους κατέληξε με τις αμερικανικές αρχές το 2011, το 2013 και το 2014.

Η HSBC, η Standard Chartered Bank, η Deutsche Bank και η Bank of New York Mellon συνέχισαν επίσης να διεκπεραιώνουν ύποπτες πληρωμές παρά τις παρόμοιες υποσχέσεις προς τις κυβερνητικές αρχές, σύμφωνα με τα μυστικά έγγραφα.

Τα έγγραφα που διέρρευσαν από την FinCEN, την υπηρεσία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών για την αντιμετώπιση του ξεπλύματος, περιλαμβάνουν περισσότερες από 2.100 ύποπτες αναφορές δραστηριότητας που κατατέθηκαν από τράπεζες και άλλες χρηματοπιστωτικές εταιρείες.

Συνολικά, σύμφωνα με ανάλυση της ICIJ, τα έγγραφα αφορούν συναλλαγές άνω των 2 τρισ. δολ. μεταξύ του 1999 και του 2017, οι οποίες επισημάνθηκαν από στελέχη των τραπεζών που είναι υπεύθυνα για τη συμμόρφωση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων με τη νομοθεσία ως πιθανή νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες ή άλλη εγκληματική δραστηριότητα. Σε αυτά τα ποσά περιλαμβάνονται 514 δισ. δολ. που διακινήθηκαν μέσω της JPMorgan και 1,3 τρισ. δολ. από την Deutsche Bank. Οι ύποπτες αναφορές δραστηριοτήτων αντικατοπτρίζουν τις ανησυχίες των αρμόδιων στελεχών των τραπεζών και δεν αποτελούν απαραίτητα απόδειξη εγκληματικής συμπεριφοράς ή άλλης αδικοπραξίας.

Τα 2 τρισ. δολ. των ύποπτων συναλλαγών που προκύπτουν από τα έγγραφα είναι ένα μεγάλο ποσό, αλλά αποτελεί μόνο ένα μικρό μέρος του βρώμικου χρήματος που διακινείται διεθνώς. Αναφέρεται χαρακτηριστικά από το ICIJ ότι τα αρχεία που διέρρευσαν αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 0,02% των περισσότερων από 12 εκατ. αναφορών.

Σύμφωνα με το BuzzFeed News, ορισμένα από τα μυστικά αρχεία ζητήθηκαν στο πλαίσιο των ερευνών του Κογκρέσου των ΗΠΑ σχετικά με τη ρωσική παρέμβαση στις προεδρικές εκλογές του 2016 στις ΗΠΑ. Άλλα συγκεντρώθηκαν από την FinCEN μετά από αιτήματα προς την υπηρεσία από άλλες διωκτικές αρχές των ΗΠΑ, όπως ανακοίνωσε το BuzzFeed.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΙΕΘΝΗ

ΔΝΤ: Σε ακραία πίεση ο παγκόσμιος τραπεζικός τομέας

Οι τράπεζες παγκοσμίως λειτουργούν λόγω της πανδημίας σε συνθήκες που μοιάζουν με το χειρότερο σενάριο των τεστ αντοχής. Μπορεί να απαιτηθούν ανακεφαλαιοποιήσεις και αναδιαρθρώσεις μετά την κρίση, εκτιμά το Ταμείο.