Θεσσαλονίκη: Τελευταίο αντίο στον επιζώντα του Ολοκαυτώματος Χάιντς Κούνιο

Στην τελευταία του κατοικία, στο κοιμητήριο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης στη Σταυρούπολη, οδηγήθηκε ο τελευταίος άρρεν Θεσσαλονικιός Εβραίος επιζών του Ολοκαυτώματος, Χάιντς Ντάριο-Κούνιο. Η τελετή πραγματοποιήθηκε παρουσία συγγενών, φίλων, εκπροσώπων της κυβέρνησης, των τοπικών αρχών και μελών της Κοινότητας.

Ο Χάιντς Κούνιο, εμβληματική φυσιογνωμία της Θεσσαλονίκης, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών. Όπως ειπώθηκε στην τελετή, «η μνήμη του δε θα ξεχαστεί», καθώς αφιέρωσε τη ζωή του στη διατήρηση της ιστορικής αλήθειας και της μνήμης των χιλιάδων ομοθρήσκων του που χάθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης. Με το μήνυμά του «Ποτέ ξανά», ενέπνευσε γενιές νέων ανθρώπων, μεταφέροντας τη φρίκη του Ολοκαυτώματος και τη σημασία της ειρήνης και της ανεκτικότητας.

Ο Κούνιο και η οικογένειά του βίωσαν τον εκτοπισμό από το γκέτο του Βαρώνου Χιρς και αναχώρησαν με τον πρώτο συρμό για το Άουσβιτς, εγκλεισμένοι σε βαγόνια ζώων. Ήταν μόλις 15 ετών. Πέρασε από επτά διαλογές θανάτου και επιβίωσε χάρη στη γνώση της γερμανικής γλώσσας, που τον κατέστησε διερμηνέα των δεσμωτών του. Μετά την απελευθέρωσή του, κατέγραψε την εμπειρία του στο βιβλίο «Έζησα τον Θάνατο», συμβάλλοντας καθοριστικά στη δημιουργία του ιστορικού αρχείου της Κοινότητας. Παράλληλα, ανέπτυξε έντονη κοινωνική και φιλανθρωπική δράση, υπηρετώντας ως πρόεδρος του Ροταριανού Συλλόγου Θεσσαλονίκης.

Η ζωή και η παρακαταθήκη του

Γεννημένος το 1927 στο Κάρλοβι Βάρι, ο Χάιντς Κούνιο καταγόταν από οικογένεια Σεφαραδιτών Εβραίων με μακραίωνη παρουσία στη Θεσσαλονίκη. Μετά την επιστροφή του από τα στρατόπεδα, ανέλαβε την οικογενειακή επιχείρηση φωτογραφίας, εισάγοντας καινοτομίες στον χώρο. Παρέμεινε ενεργός πολίτης, συμμετέχοντας στα κοινά και διατηρώντας αδιάλειπτη παρουσία σε θέματα ιστορικής μνήμης.

Το Διοικητικό Συμβούλιο της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης αποφάσισε η κηδεία του να τελεστεί με κοινοτική δαπάνη και να θεσπιστεί υποτροφία «Χάιντς Κούνιο» για τη νέα γενιά. Ο ραβίνος Ιτσχακ Νταγιάν τον αποχαιρέτησε με Ψαλμούς του Δαβίδ, χαρακτηρίζοντάς τον ως τον άνθρωπο πίσω από τη «Λίστα Κούνιο», που κατέγραψε τα ονόματα των δολοφονηθέντων Θεσσαλονικέων Εβραίων στο Άουσβιτς.

Αναφορές και δηλώσεις

Η εκπρόσωπος της Γενικής Γραμματείας Θρησκευμάτων, Δόμνα Χατζηγιαννάκη, τόνισε ότι το μήνυμα του Κούνιο ήταν «ένα μήνυμα αγάπης, που αφορούσε το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος». Ανακοίνωσε επίσης ότι θα οργανωθεί εκπαιδευτική δράση με το όνομά του, αφιερωμένη στο όραμά του για τη διατήρηση της μνήμης.

Ο πρόεδρος της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, Δαβίδ Σαλτιέλ, αναφέρθηκε συγκινημένος στον «Μπούμπη» της Κοινότητας, υπογραμμίζοντας τη συμβολή του στη δημιουργία του Μουσείου Ολοκαυτώματος και την ανιδιοτελή του προσφορά. Παράλληλα, τα παιδιά του, Σόλων και Χέλα, μίλησαν με συγκίνηση για τον πατέρα τους, περιγράφοντάς τον ως «φάρο ανθρωπιάς και ευθύνης».

Ο Υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας-Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας χαρακτήρισε τη μαρτυρία του «πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο», ενώ ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, τον περιέγραψε ως «μια εμβληματική προσωπικότητα που εξέπεμπε αγάπη, ανθρωπιά και αντίσταση». Ο Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, υπογράμμισε ότι ο Κούνιο «άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην πόλη».

Η μνήμη ως μέλλον

Ο Δαβίδ Σαλτιέλ υπενθύμισε ότι ο Κούνιο δεν εξέφρασε ποτέ μίσος για τους Γερμανούς, αλλά επέλεξε να προβάλλει την αλήθεια της εμπειρίας του, ώστε να μη συμβούν ξανά τέτοιες φρικαλεότητες. Το 2016 παρέδωσε προσωπικά επιστολή στον Πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάιερ, σε μια πράξη υψηλού συμβολισμού, ενώ είχε τιμηθεί τόσο από την Ισραηλιτική Κοινότητα όσο και από το γερμανικό κράτος για τη συμβολή του στη συμφιλίωση και τη διατήρηση της μνήμης.

Κοινή διαπίστωση όλων όσοι μίλησαν στην τελετή ήταν ότι ο Χάιντς Κούνιο δεν υπήρξε απλώς επιζών του Ολοκαυτώματος, αλλά ενεργός φορέας μνήμης και ειρήνης. Η στάση του απέναντι στη ζωή, η πίστη του στην ανθρωπιά και η αφοσίωσή του στην αλήθεια αποτελούν παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.

Με τον θάνατό του, όπως ειπώθηκε, «μια ολόκληρη εποχή φτάνει στο τέλος της», όμως το «νήμα της μνήμης» περνά στις επόμενες γενιές, ως ευθύνη και υπόσχεση ότι η φωνή του Χάιντς Κούνιο θα συνεχίσει να ηχεί, υπενθυμίζοντας ότι η μνήμη είναι ο δρόμος προς την ειρήνη.