Ανησυχία για επάρκεια και τιμές καυσίμων άνω των 2 ευρώ μέχρι τα Χριστούγεννα

Παρά τη μικρή αποκλιμάκωση που καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες στις τιμές των καυσίμων και τη σχετική σταθεροποίηση του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές, εντείνονται οι φόβοι ότι η «ανάσα» αυτή είναι παροδική, με το μεγαλύτερο «σοκ» στις τιμές να θεωρείται πιθανό ότι θα φανεί το προσεχές διάστημα, ιδιαίτερα σε περίπτωση συνέχισης του πολέμου.

Πάντως, αργά χθες το απόγευμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι Ισραήλ και Λίβανος προχωρήσουν επισήμως σε δεκαήμερη κατάπαυση του πυρός, η οποία είναι σε ισχύ από χθες τα μεσάνυχτα.

Μάλιστα, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σε συνέντευξή του τόσο στο CNBC όσο και στην ΕΡΤ, χαρακτήρισε την τρέχουσα ενεργειακή κρίση πιθανώς τη σοβαρότερη στην ιστορία, επισημαίνοντας ότι η απώλεια παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου μπορεί να ξεπεράσει τις προηγούμενες κρίσεις των δεκαετιών του ’70 και του 2022.

Το καλό και το κακό σενάριο για τα καύσιμα

Σύμφωνα με όσα μεταφέρει στο Business Daily ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αττικής Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων, Νίκος Παπαγεωργίου, «ακόμη και στο καλύτερο σενάριο τερματισμού του πολέμου τον επόμενο μήνα, η ενεργειακή κρίση αναμένεται να διαρκέσει έως τα Χριστούγεννα, με τις τιμές καυσίμων να κινούνται γύρω στα 2 ευρώ και τα κράτη να απαιτείται να διαθέτουν περίπου 200 εκατ. ευρώ μηνιαίως για τη στήριξη ευάλωτων καταναλωτών».

Σε περίπτωση συνέχισης των εχθροπραξιών, ο ίδιος προειδοποιεί για πλήρη εκτροχιασμό της κατάστασης, με σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας και πιθανή επιβολή πλαφόν ακόμη και στην κατανάλωση ρεύματος.

«Με βάση τα σημερινά δεδομένα, έως τις 22 Απριλίου οι τιμές αναμένεται να παραμείνουν στα τρέχοντα επίπεδα, με το πετρέλαιο κίνησης περίπου στο 1,90 ευρώ το λίτρο (λαμβάνοντας υπόψη την επιδότηση 20 λεπτών στην αντλία) και τη βενζίνη στα 2,02-2,03 ευρώ, ενώ ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται και για την επάρκεια των αεροπορικών καυσίμων», εξηγεί ο κ. Παπαγεωργίου.

«Έκρηξη» στις τιμές καυσίμων από το ξεκίνημα του πολέμου

Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία από το Παρατηρητήριο Τιμών, όπως αυτά αποτυπώνονται στον παρακάτω πίνακα, από τις 27 Φεβρουαρίου (μία μέρα πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στο Ιράν) έως τις 15 Απριλίου, όλες οι βασικές κατηγορίες καυσίμων σημείωσαν έντονες αυξήσεις, με ορισμένες να ξεπερνούν ακόμη και το 50%.

Συγκεκριμένα, η αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων αυξήθηκε από 1,751 ευρώ ανά λίτρο στα 2,045 ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 29,4 λεπτών ή 16,79%.

Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει και η αμόλυβδη 100 οκτανίων, η οποία από 1,956 ευρώ έφτασε τα 2,272 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 31,6 λεπτών (16,16%).

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση για το ντίζελ κίνησης, το οποίο αυξήθηκε κατά 45,3 λεπτά ανά λίτρο, από 1,565 ευρώ στα 2,018 ευρώ, σημειώνοντας άνοδο 28,95%.

Σημαντική είναι και η αύξηση στο υγραέριο κίνησης (autogas), το οποίο από 1,045 ευρώ ανήλθε στα 1,359 ευρώ, δηλαδή κατά 31,4 λεπτά ή 30,05%.

Ωστόσο, η πιο εντυπωσιακή μεταβολή καταγράφεται στο πετρέλαιο θέρμανσης κατ’ οίκον. Η τιμή του εκτοξεύθηκε από 1,179 ευρώ σε 1,811 ευρώ ανά λίτρο, σημειώνοντας αύξηση 63,2 λεπτών, ποσοστό που αγγίζει το 53,60%.

Μικρή αποκλιμάκωση το τελευταίο δεκαήμερο

Ωστόσο, συγκρίνοντας τις τιμές των καυσίμων τις τελευταίες δέκα ημέρες, καταγράφεται μια ήπια τάση αποκλιμάκωσης, χωρίς όμως δραστικές αλλαγές, γεγονός που υποδηλώνει σχετική σταθεροποίηση των τιμών σε υψηλά επίπεδα, με την πορεία του πολέμου στη Μέση Ανατολή να αναμένεται να κρίνουν αν η πτωτική αυτή πορεία θα έχει συνέχεια ή αν πρόκειται για μια μικρή μείωση πριν τις νέες αυξήσεις.

Ειδικότερα, όπως φαίνεται και στον παραπάνω πίνακα, συγκρίνοντας τις τιμές των καυσίμων στις 6 και 15 Απριλίου, η μεγαλύτερη μείωση εντοπίζεται στο ντίζελ κίνησης, όπου η μέση τιμή υποχώρησε από 2,072 ευρώ/λίτρο σε 2,018 ευρώ/λίτρο, σημειώνοντας πτώση της τάξης του 2,61%.

Αντίστοιχα, η αμόλυβδη 95 οκτανίων παρουσίασε μείωση 1,35%, με την τιμή να διαμορφώνεται από 2,073 σε 2,045 ευρώ/λίτρο.

Πιο ήπια ήταν η πτώση στην αμόλυβδη 100 οκτανίων, η οποία περιορίστηκε μόλις στο 0,39%, παραμένοντας σε υψηλά επίπεδα (2,272 ευρώ/λίτρο από 2,281).

Στο υγραέριο κίνησης (autogas), η μείωση διαμορφώθηκε στο 0,95%, με τη μέση τιμή να υποχωρεί από 1,372 σε 1,359 ευρώ/λίτρο, διατηρώντας ωστόσο το συγκριτικό του πλεονέκτημα ως οικονομικότερη επιλογή.

Αξίζει να σημειωθεί  πως το πετρέλαιο θέρμανσης κινήθηκε σε αντίθετη τροχιά από τα υπόλοιπα καύσιμα, καταγράφοντας τη μοναδική αύξηση στο διάστημα 6 έως 15 Απριλίου (ενισχύθηκε από 1,793 ευρώ/λίτρο σε 1,811 ευρώ/λίτρο).

Φόβοι για δευτερογενές «σοκ» στις τιμές

Η πίεση που σημειώνεται στις τιμές των καυσίμων από το ξεκίνημα του πολέμου στη Μέση Ανατολή, φαίνεται πως δεν αποτελεί παροδικό φαινόμενο.

Η διεθνής αγορά πετρελαίου, παρά τη σχετική σταθεροποίηση που καταγράφηκε τις τελευταίες ημέρες (το μπρεντ κινούταν μέχρι χθες γύρω στα 95 δολάρια το βαρέλι) δεν δείχνει σημάδια επιστροφής στα προηγούμενα επίπεδα.

Μάλιστα, μετά την ανακοίνωση του Τραμπ για εκεχειρία η τιμή σκαρφάλωσε ξανά στα 99 δολάρια το βαρέλι.

Σύμφωνα με πηγές κοντά στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, παρά το γεγονός ότι οι φυσικές ροές έχουν ήδη επηρεαστεί, η εικόνα αυτή δεν έχει ακόμη αποτυπωθεί πλήρως στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

Όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, η αγορά εξακολουθεί να λειτουργεί με «χρηματιστηριακή αισιοδοξία», προεξοφλώντας σύντομη λήξη της σύρραξης. 

Δεν αποκλείεται, ωστόσο, μια παρατεταμένη κρίση να οδηγήσει σε απότομη εκτίναξη των τιμών τους επόμενους μήνες, ένα φαινόμενο που θυμίζει την καθυστέρηση με την οποία αντέδρασε η αγορά φυσικού αερίου μετά την έναρξη του ρωσοουκρανικού πολέμου.

Ψηλά στην ατζέντα νέα μέτρα για πετρέλαιο κίνησης

Χθες ο Κυριάκος Πιερρακάκης, στη συνέντευξή του στην ΕΡΤ, υπογράμμισε ότι η στρατηγική της κυβέρνησης εστιάζει τόσο στη λήψη ρυθμιστικών μέτρων, όπως το πλαφόν, όσο και στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών με συστηματικές παρεμβάσεις.

Ο κ. Πιερρακάκης επεσήμανε ότι «θα περιμένουμε να δούμε τα τελικά στοιχεία και τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο», προσθέτοντας ότι «η αξιολόγηση θα συσχετιστεί με τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ και την ενεργειακή κρίση, ώστε να υπάρξουν οι κατάλληλες παρεμβάσεις».

Πάντως, σύμφωνα με πληροφορίες κοντά στο ΥΠΕΝ, το ντίζελ κίνησης και τα αεροπορικά καύσιμα είναι αυτά που προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία.

Μάλιστα, το πρώτο βρίσκεται ψηλά στην ατζέντα του κυβερνητικού επιτελείου για ενδεχόμενα νέα μέτρα στήριξης και αυτό γιατί οι τιμές του κινούνται σχεδόν από τις πρώτες ημέρες του πολέμου σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, πάνω από 2 ευρώ ανά λίτρο, σημειώνοντας «άλμα» σχεδόν 30%.

Προς το παρόν, ωστόσο, δεν προγραμματίζονται άμεσες παρεμβάσεις, καθώς μέχρι τον Μάιο θυμίζουμε πως παραμένει σε ισχύ η επιδότηση στην αντλία, ενώ συνεχίζεται και το fuel pass.

Αξίζει να σημειώσουμε πως παρά το γεγονός πως και η βενζίνη κινείται σε υψηλά επίπεδα, σημειώνοντας αύξηση σχεδόν 20% από το ξεκίνημα του πολέμου, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, φαίνεται να μην προκαλεί στον ίδιο βαθμό συναγερμό.

Σήμα κινδύνου για την επάρκεια αεροπορικών καυσίμων στην Ευρώπη

Όσον αφορά τα αεροπορικά καύσιμα, ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), Φατίχ Μπιρόλ, εξέπεμψε σήμα κινδύνου για την επάρκεια αεροπορικών καυσίμων στην Ευρώπη, προειδοποιώντας ότι τα διαθέσιμα αποθέματα επαρκούν μόλις για περίπου έξι εβδομάδες.

Όπως εξήγησε, η ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος με το Ιράν και η διαταραχή στις ροές από τα Στενά του Ορμούζ δημιουργούν σοβαρές πιέσεις σε ολόκληρη την παγκόσμια αγορά ενέργειας.

Ο ίδιος προειδοποίησε ότι, αν συνεχιστεί ο αποκλεισμός, οι επιπτώσεις θα γίνουν πολύ γρήγορα ορατές και στις αερομεταφορές.

 «Σύντομα θα δούμε ειδήσεις για ακυρώσεις πτήσεων μεταξύ ευρωπαϊκών πόλεων λόγω έλλειψης καυσίμων», ανέφερε χαρακτηριστικά.