Το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού αποτελεί σήμερα ένα από τα πιο φιλόδοξα έργα αστικού σχεδιασμού στη Μεσόγειο, συνδέοντας τον σχεδιασμό των πόλεων με την ποιότητα ζωής, το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία. Δεν λειτουργεί απλώς ως χώρος πρασίνου, αλλά ως πρότυπο για τη δημιουργία ανθεκτικών και βιώσιμων πόλεων.
Το ζήτημα του σύγχρονου σχεδιασμού αστικών πάρκων βρέθηκε στο επίκεντρο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, όπου παρουσιάστηκαν απαντήσεις και προτάσεις για τη νέα εποχή των δημόσιων χώρων. Στο πλαίσιο της συζήτησης, παρουσιάστηκε οδηγός σχεδιασμού για μεσογειακές συνθήκες, βασισμένος στο έργο του Ελληνικού, που κωδικοποιεί αρχές όπως η διαχείριση νερού, οι ανθεκτικές φυτεύσεις, η σκίαση, η βιοποικιλότητα και η μακροπρόθεσμη συντήρηση.
Οι ομιλητές υπογράμμισαν ότι τα αστικά πάρκα αποτελούν πλέον κρίσιμες υποδομές δημόσιας υγείας, περιβαλλοντικής ισορροπίας και κοινωνικής συνοχής, ειδικά σε πυκνοδομημένες πόλεις όπως η Αθήνα. Το Μητροπολιτικό Πάρκο Ελληνικού παρουσιάστηκε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα νέας γενιάς αστικής ανάπτυξης, που ανταποκρίνεται στην κλιματική πρόκληση.
Η Σίσσυ Ηλιοπούλου, Chief Marketing & Communications Officer της LAMDA Development, χαρακτήρισε το έργο «ζωντανό παράδειγμα επανασχεδιασμού μιας πόλης» με βάση τη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα και την ποιότητα ζωής. Όπως ανέφερε, δεν πρόκειται για μια απλή ανάπλαση, αλλά για ένα νέο μοντέλο πόλης σε ευρωπαϊκή και διεθνή κλίμακα.
Η κ. Ηλιοπούλου τόνισε ότι το πάρκο αποτελεί την καρδιά της νέας αστικής ταυτότητας της περιοχής, με τέσσερις βασικούς άξονες: την κλίμακα για ουσιαστικό περιβαλλοντικό και κοινωνικό αντίκτυπο, τη συνδεσιμότητα εντός των νέων γειτονιών και με τους όμορους δήμους, τις εκτεταμένες φυτεύσεις που ενισχύουν τη βιοποικιλότητα και τον ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα που βελτιώνει την καθημερινότητα των κατοίκων.
Το πάρκο θα εκτείνεται σε περίπου 2.000 στρέμματα, ενώ συνολικά προβλέπονται ακόμη 600 στρέμματα ανοιχτών και πράσινων δημόσιων χώρων, καθιστώντας το έναν από τους μεγαλύτερους συνεχόμενους πράσινους πυρήνες στην Ευρώπη.
Παράλληλα, ενσωματώνει εκτεταμένη αστική και περιβαλλοντική αναβάθμιση, με δίκτυο πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων, γειτονιές μικτής χρήσης και εφαρμογή του μοντέλου της «πόλης των 15 λεπτών». Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σύνδεση με το παράκτιο μέτωπο και στη δημιουργία νέας δημόσιας παραλίας μήκους 1,5 χιλιομέτρου.
Όπως σημείωσε η κ. Ηλιοπούλου, το πάρκο σχεδιάζεται ως ζωντανό αστικό οικοσύστημα που θα φιλοξενεί αθλητισμό και πολιτισμό. Ήδη έχουν παραδοθεί περίπου 75 στρέμματα, ενώ προβλέπεται η ολοκλήρωση του ενός τρίτου έως το 2028 και η πλήρης ανάπτυξη γύρω στο 2032.
Αστικοί χώροι πρασίνου και κλιματική πίεση
Η Ελένη Μυριβήλη, Global Chief Heat Officer, UNEP / Atlantic Council CRC, επεσήμανε ότι οι μεσογειακές πόλεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας και τα συχνότερα θερμικά κύματα επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή ζωή.
Όπως ανέφερε, οι πόλεις λειτουργούν ως «θερμικές νησίδες», λόγω των υλικών, της πυκνής δόμησης και της έλλειψης πρασίνου, γεγονός που οδηγεί σε υψηλότερες θερμοκρασίες και αυξημένους κινδύνους για την υγεία, ιδίως των ευάλωτων ομάδων. Χωρίς δίκτυα πρασίνου και φυσικής ψύξης, οι πιέσεις αυτές θα ενταθούν στο μέλλον.
Στο πλαίσιο της παρέμβασής της παρουσίασε τον οδηγό που εκπονήθηκε με τη συνεργασία της αρχιτέκτονα τοπίου Δήμητρας Θεοχάρη, του 1830 lab και με την υποστήριξη της LAMDA Development. Ο οδηγός προσφέρει ένα συνεκτικό πλαίσιο για τον σχεδιασμό αστικών πάρκων σε μεσογειακές συνθήκες, δίνοντας έμφαση στις ανθεκτικές φυτεύσεις, την ορθολογική διαχείριση νερού, τη σκίαση και τη βιοποικιλότητα.
Τέλος, αναδείχθηκε η σημασία της επιλογής υλικών που περιορίζουν τη θερμική επιβάρυνση, καθώς και η ανάγκη για μακροπρόθεσμη συντήρηση με ρεαλιστικό κόστος και συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Τον συντονισμό της συζήτησης είχε ο Θοδωρής Γεωργακόπουλος, ιδρυτής του 1830 lab.