Ο πρώτος ολοκληρωμένος άτλας του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος αποκαλύπτει πώς τα όργανα μετά την εμμηνόπαυση υφίστανται βαθιές και ανομοιόμορφες μεταμορφώσεις, προσφέροντας νέα γνώση για τη γήρανση και τις επιπτώσεις της στην υγεία των γυναικών.
Παρότι επηρεάζει το ήμισυ του παγκόσμιου πληθυσμού, η εμμηνόπαυση παραμένει ανεπαρκώς μελετημένη στη βιοϊατρική έρευνα και στην κλινική πράξη. Με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, ο αριθμός των γυναικών σε μεταεμμηνοπαυσιακή φάση αυξάνεται συνεχώς. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το 2021 οι γυναίκες άνω των 50 ετών αντιστοιχούσαν στο 26% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Οι επιπτώσεις της εμμηνόπαυσης δεν περιορίζονται στο αναπαραγωγικό σύστημα, αλλά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών, μεταβολικών, νευροεκφυλιστικών και οστικών παθήσεων, γεγονός που καθιστά την κατανόηση της διαδικασίας κρίσιμη για τη δημόσια υγεία.
Η συμβολή του Barcelona Supercomputing Center
Μια νέα μελέτη του Barcelona Supercomputing Center (BSC-CNS), που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Aging, παρουσιάζει τον πρώτο άτλαντα μεγάλης κλίμακας για τη γήρανση του γυναικείου αναπαραγωγικού συστήματος. Η έρευνα φωτίζει πώς αυτή η διαδικασία επηρεάζει την υγεία και ανοίγει τον δρόμο για νέες διαγνωστικές και θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Με ενσωμάτωση 1.112 εικόνων ιστού από 659 δείγματα, τα οποία προέρχονται από 304 γυναίκες ηλικίας 20 έως 70 ετών, και ανάλυση της έκφρασης χιλιάδων γονιδίων, οι ερευνητές ανακατασκεύασαν την πορεία της γήρανσης σε μήτρα, ωοθήκες, κόλπο, τράχηλο, μαστό και σάλπιγγες.
Τεχνητή νοημοσύνη και υπερυπολογιστική ισχύς
Αξιοποιώντας την υψηλή ικανότητα ταξινόμησης εικόνων της τεχνητής νοημοσύνης και τους υπολογιστικούς πόρους του ισπανικού υπερυπολογιστή MareNostrum 5, η ομάδα χρησιμοποίησε τεχνικές βαθιάς μηχανικής μάθησης για να εντοπίσει αλλαγές στους ιστούς και τις μοριακές διεργασίες που συνδέονται με τη γήρανση.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι τα όργανα δεν γερνούν με ομοιόμορφο ή γραμμικό τρόπο. Οι ωοθήκες και ο κόλπος εμφανίζουν προοδευτική γήρανση που ξεκινά χρόνια πριν από την εμμηνόπαυση, ενώ η μήτρα παρουσιάζει πιο απότομες μεταβολές κατά τη διάρκειά της.
Η ανάλυση αποκαλύπτει ακόμη ότι οι ιστοί εντός του ίδιου οργάνου, όπως ο βλεννογόνος ή ο μυς της μήτρας, αντιδρούν διαφορετικά στις ορμονικές και μοριακές αλλαγές που συνοδεύουν την εμμηνόπαυση.
Νέα δεδομένα για τη βιολογία της εμμηνόπαυσης
«Μέχρι τώρα, είχαμε την τάση να θεωρούμε την εμμηνόπαυση κυρίως ως το τέλος της αναπαραγωγικής λειτουργίας των ωοθηκών. Ωστόσο, τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι αποτελεί ένα σημείο καμπής που αναδιαμορφώνει ριζικά άλλα όργανα και ιστούς του αναπαραγωγικού συστήματος, και μας επιτρέπουν να εντοπίσουμε τα γονίδια και τις μοριακές διεργασίες που ενδέχεται να κρύβονται πίσω από αυτές τις αλλαγές», σημειώνει η Μάρτα Μελέ, επικεφαλής της ομάδας Μεταγραφωμικής και Λειτουργικής Γονιδιωματικής στο BSC.
Αναλύοντας δείγματα πλάσματος αίματος από 21.441 γυναίκες, η μελέτη εντόπισε μοριακά σήματα που σχετίζονται με τη γήρανση και μπορούν να ανιχνευθούν στο αίμα. Οι βιοδείκτες αυτοί επιτρέπουν μη επεμβατική παρακολούθηση της κατάστασης των αναπαραγωγικών οργάνων και πρόβλεψη κινδύνων που συνδέονται με την εμμηνόπαυση, όπως η πρόπτωση του πυελικού εδάφους ή άλλες επιπλοκές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
