Το νέο σύστημα επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στην αντλία για το αγροτικό πετρέλαιο, που προανήγγειλε η κυβέρνηση, φαίνεται ότι βρίσκει αντίθετους τους πρατηριούχους, οι οποίοι έχουν ήδη επιβαρυνθεί με πλήθος αλλαγών και υποχρεώσεων, που έχουν καταστήσει εξαιρετικά δύσκολη την καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεών τους.
Σύμφωνα με όσα παρουσίασε την Τετάρτη ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, από την 1η Νοεμβρίου εισάγεται ένα νέο σύστημα άμεσης έκπτωσης κατά την αγορά καυσίμων, αλλάζοντας ριζικά τον τρόπο επιστροφής του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο.
Μάλιστα, ο κ. Πετραλιάς περιέγραψε ένα πλήρως ψηφιοποιημένο σύστημα, βασισμένο στις υποδομές της ΑΑΔΕ και στη διασύνδεση με το MyDataApp.
Γιατί αντιδρούν οι πρατηριούχοι
Πρόκειται για μια αλλαγή που φιλοδοξεί να απαντήσει σε ένα διαχρονικό αίτημα του αγροτικού κόσμου, μειώνοντας τη γραφειοκρατία, βελτιώνοντας τη ρευστότητα των παραγωγών και ενισχύοντας ταυτόχρονα τους μηχανισμούς ελέγχου κατά του λαθρεμπορίου.
Ωστόσο, ο πρόεδρος των Πρατηριούχων-Εμπόρων Καυσίμων Αττικής, Νίκος Παπαγεωργίου, μιλώντας στο BD, ξεκαθάρισε ότι παρότι φαίνεται να βρίσκεται κοντά σε λύση ένα από τα αιτήματα των αγροτών, ο κλάδος των πρατηριούχων δεν έχει τη δυνατότητα να επωμιστεί ένα ακόμη πρόβλημα.
Όπως τόνισε, οι πρατηριούχοι έχουν ήδη επιβαρυνθεί με πλήθος αλλαγών και υποχρεώσεων, οι οποίες έχουν καταστήσει εξαιρετικά δύσκολη την καθημερινή λειτουργία των επιχειρήσεών τους.
«Εμείς πλέον έχουμε γίνει γραφειοκράτες. Όλη μέρα τρέχουμε με τα τιμολόγια, το Σύστημα Εισροών-Εκροών, τις αλλαγές στα συστήματα και τα POS, πληρώνοντας παράλληλα πάρα πολλά χρήματα κάθε χρόνο για τη συντήρηση και την υποστήριξη όλων αυτών», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Δεν έχουμε τη δυνατότητα να φορτωθούμε ένα πρόβλημα ακόμη. Αν βρεθεί μια λύση, αυτή θα πρέπει να είναι αυτοματοποιημένη, χωρίς να επηρεάζει καθόλου το πρατήριο και χωρίς να καθιστά εμάς τον οικονομικό υποστηρικτή όλης αυτής της κατάστασης.
Αν υποθέσουμε ότι οι αγρότες θα πληρώνουν σε εμάς το προϊόν χωρίς τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης και εμείς θα υποστηρίζουμε οικονομικά τον ΕΦΚ μέχρι να μας πιστωθεί από την κυβέρνηση, καταλαβαίνετε ότι αυτό είναι αδύνατον να συμβεί. Ήδη όλες οι επιχειρήσεις βρισκόμαστε στο χείλος του γκρεμού», εξήγησε.
Παρότι εξέφρασε την κατανόησή του προς τους αγρότες και αναγνώρισε τη σημασία της αγροτικής δραστηριότητας, ειδικά στην επαρχία, κατέστησε σαφές ότι οι πρατηριούχοι δεν θα αποδεχθούν καμία λύση που τους επιβαρύνει οικονομικά ή λειτουργικά.
«Είναι προφανές ότι εμείς δεν θα δεχτούμε σε καμία περίπτωση να κάνουμε κάτι τέτοιο, όσο και να συμπαθούμε τους αγρότες και όσο κι αν, ειδικά στην επαρχία, πολλά πρατήρια υγρών καυσίμων συντηρούνται από την αγροτική δραστηριότητα.
Θα δούμε πώς θα υλοποιηθεί τεχνικά η εξαγγελία της κυβέρνησης και, αν είναι κάτι που μας επηρεάζει, προφανώς και δεν θα το δεχτούμε», κατέληξε ο κ. Παπαγεωργίου.
Ωστόσο, αξίζει να θυμίσουμε ότι ο κ. Πετραλιάς, αναφερόμενος στους πρατηριούχους- οι οποίοι πρέπει να σημειώσουμε ότι προκαταβάλλουν τον ΕΦΚ κατά την αγορά του πετρελαίου- εξήγησε ότι προβλέπεται μηχανισμός ταχείας επιστροφής του φόρου με χρονικό ορίζοντα έως δέκα ημέρες προκειμένου να μην επιβαρυνθούν με πρόβλημα ρευστότητας.
Από τις τριμηνιαίες επιστροφές στην άμεση έκπτωση
Μέχρι σήμερα μη επιστροφή του ΕΦΚ στους αγρότες πραγματοποιείται ανά τρίμηνο, μετά την αγορά καυσίμων, μέσω δηλώσεων και διασταυρώσεων στοιχείων.
Από τον Νοέμβριο του 2026, ωστόσο, το μοντέλο αυτό αλλάζει ριζικά, καθώς ο αγρότης θα λαμβάνει την έκπτωση απευθείας στο πρατήριο τη στιγμή της συναλλαγής.
Ειδικότερα, μετά την υποβολή των δηλώσεων ΟΣΔΕ, οι οποίες καθορίζουν τα δικαιούμενα λίτρα ανά καλλιέργεια, οι δικαιούχοι θα αποκτούν πρόσβαση σε ειδική εφαρμογή της ΑΑΔΕ.
Η εφαρμογή, ενσωματωμένη στο MyDataApp, θα παράγει έναν μοναδικό κωδικό συναλλαγής (QRCode), με δυνατότητα ταυτοποίησης του προσώπου, περιορίζοντας τα περιθώρια καταχρήσεων.
Έτσι, κατά την αγορά πετρελαίου, ο αγρότης θα επιδεικνύει τον κωδικό στο πρατήριο, το οποίο θα πραγματοποιεί online έλεγχο σε πραγματικό χρόνο για την ταυτοποίηση του δικαιούχου, την επαλήθευση του προϊόντος και τον υπολογισμό του υπολοίπου διαθέσιμων λίτρων. Η έκπτωση, ύψους 41 λεπτών ανά λίτρο (όσο δηλαδή ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο κίνησης) θα αφαιρείται αυτόματα από το τιμολόγιο.
Αύξηση κονδυλίων και διεύρυνση ορίων
Σήμερα, τα τρέχοντα όρια επιστροφής ΕΦΚ ορίζονται σε λίτρα ανά στρέμμα ανάλογα με το είδος καλλιέργειας, για παράδειγμα 30 λίτρα/στρέμμα στο βαμβάκι και 16 λίτρα/στρέμμα στο σιτάρι. Η επιστροφή ανέρχεται σε 41 λεπτά ανά λίτρο, όσο δηλαδή είναι ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης.
Ωστόσο, αναμένεται η σύσταση ειδικής Επιτροπής για την επανεξέταση των ορίων επιστροφής ΕΦΚ ανά καλλιέργεια, με συμμετοχή και εκπροσώπων των αγροτών. Στόχος είναι το 95-99% των αγροτών να βρίσκεται εντός των ορίων, καθώς ο μοναδικός λόγος ύπαρξης των ορίων είναι η αποφυγή του λαθρεμπορίου.
Η επανεξέταση των ορίων συνοδεύεται και από ενίσχυση των δημοσιονομικών πόρων, ενώ σύμφωνα με τον κ. Πετραλιά, όπου απαιτηθεί, τα όρια θα αυξηθούν, με το συνολικό κονδύλι για την επιστροφή του ΕΦΚ να μπορεί να ξεπεράσει τα 100 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, σύμφωνα με όσα ανέφερε την Τετάρτη ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η κυβέρνηση δηλώνει ανοιχτή στην υιοθέτηση τεκμηριωμένων προτάσεων των αγροτικών οργανώσεων, ειδικά για καλλιέργειες που παρουσιάζουν αυξημένες ενεργειακές ανάγκες.
Υπενθυμίζεται ότι τα τελευταία χρόνια το πλαίσιο έχει ήδη διευρυνθεί από την επαναφορά της επιστροφής ΕΦΚ στο 50% των ορίων το 2022, μέχρι την πλήρη κάλυψη (100%) από 1ης Ιανουαρίου 2025 και την αύξηση των ανώτατων ορίων για περίπου 20.000 αγρότες το 2025.
Μεταβατική περίοδος έως τον Οκτώβριο 2026
Πάντως, μέχρι την πλήρη εφαρμογή του νέου συστήματος, θα συνεχίσει να ισχύει το υφιστάμενο καθεστώς τριμηνιαίων επιστροφών μέσω MyData, τουλάχιστον έως τον Οκτώβριο του 2026. Στη μεταβατική αυτή φάση, τα όρια θα μπορούν να διευρυνθούν, κατόπιν αποφάσεων της Επιτροπής.
Από την 1η Νοεμβρίου 2026, η περίοδος επιστροφών θα ευθυγραμμιστεί πλήρως με τον κύκλο του ΟΣΔΕ (Νοέμβριος - Οκτώβριος), απλοποιώντας τον προγραμματισμό για αγρότες και διοίκηση.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για νέους αγρότες που ξεκινούν καλλιέργεια πριν την πρώτη δήλωση ΟΣΔΕ, οι οποίοι θα συνεχίσουν προσωρινά με το παλαιό σύστημα.