H συγκράτηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης και η αύξηση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης, ήταν μεταξύ των τεσσάρων συνολικά παρεμβάσεων, που ανακοίνωσε το πρωί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο Υπουργικό Συμβούλιο, με στόχο τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων που πλήττονται από τη νέα ενεργειακή κρίση με φόντο την επί επτά σχεδόν μήνες έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με όσα είπε ο πρωθυπουργός κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση, «δεν χρειάζεται άλλη μία εθνική κρίση μέσα σε μία παγκόσμια κρίση», υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα επανεξετάζονται ανά 15 ημέρες, ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης.
Οι τέσσερις παρεμβάσεις που προανήγγειλε είναι η διεύρυνση της ρύθμισης οφειλών έως και 120 δόσεις, η αυστηροποίηση του πλαισίου για τους servicers, η συγκράτηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κάτω από τα 1,75 ευρώ και η αύξηση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης.
Στα 15 λεπτά η επιδότηση στο ντίζελ
Στο μέτωπο των καυσίμων, ο πρωθυπουργός προανήγγειλε την αύξηση της επιδότησης του ντίζελ στα 15 λεπτά από τα 10 λεπτά που ήταν έως τώρα.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση θα ισχύσει για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, με την κυβέρνηση να προαναγγέλλει πως η κατάσταση θα επανεκτιμάται κάθε δεκαπέντε ημέρες.
Παράλληλα, τα διυλιστήρια θα συνεχίσουν για τις επόμενες δύο εβδομάδες την έκτακτη έκπτωση που εφαρμόζουν ήδη σε αμόλυβδη βενζίνη των 95 οκτανίων και πετρέλαιο κίνησης κατά 5 λεπτά σε όλες τις εταιρείας εμπορίας, επανεξετάζοντας και αυτά τις συνθήκες ανά 15 ημέρες δεδομένης της μεταβλητότητας που επικρατεί στην παγκόσμια αγορά.
Έτσι, στην περίπτωση του πετρελαίου κίνησης, που αποτελεί και τον μεγαλύτερο «πονοκέφαλο» για την κυβέρνηση, η συνολική ελάφρυνση θα φτάσει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Σε δεύτερη φάση το πετρέλαιο θέρμανσης, στόχος η τιμή κάτω από 1,75
Σχετικά με την τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, αυτή αναμένεται να διατηρηθεί, όπως είχε γίνει ήδη γνωστό, κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, εκεί δηλαδή όπου έκλεισε το πετρέλαιο θέρμανσης στα τέλη του Απριλίου αυτού του έτους.
Οι σχετικές ανακοινώσεις, ωστόσο, αναμένονται στις 14 Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν την επίσημη εκκίνηση διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, το ύψος της τελικής επιδότησης, που θα είναι μια συνδυαστική επιδότηση κυβέρνησης και διυλιστηρίων, θα εξαρτηθεί τελικά από τις τιμές οι οποίες μεταβάλλονται καθημερινά. Γι’ αυτό, εξάλλου, οι εξαγγελίες θα γίνουν όσο το δυνατόν πιο κοντά στη 15η Οκτωβρίου.
Θυμίζουμε, πως, όπως έχει ήδη προαναγγελθεί, πέρα από την επιδότηση στην αντλία, αναμένεται οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης ακόμη και κατά 20%.
«Είναι μια στοχευμένη παρέμβαση, η οποία κατευθύνεται σε εκείνους που το έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, είτε εισοδηματική είτε γεωγραφική. Διότι, όταν μιλάμε για θέρμανση, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο ένα νοικοκυριό στα Χανιά με ένα άλλο στο Σουφλί», σχολίασε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός.
Αξίζει να σημειώσουμε πως το επίδομα θέρμανσης δε θα χορηγηθεί μόνο για πετρέλαιο, αλλά και για το φυσικό αέριο, την ηλεκτρική ενέργεια και τα καυσόξυλα, χωρίς, ωστόσο, να μεταβάλλονται τα ισχύοντα εισοδηματικά κριτήρια, όπως έχει άλλωστε ξεκαθαρίσει εδώ και καιρό ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης.
Ο μεγαλύτερος «πονοκέφαλος» το ντίζελ κίνησης, ράλι άνω του 40%
Το πετρέλαιο κίνησης, λόγω του ράλι άνω του 40% που έχει καταγράψει από το ξεκίνημα του πολέμου, και δεδομένων των πιέσεων που ασκεί σε όλους τους τομείς της οικονομίας, αποτελεί και δικαιολογημένα τον μεγαλύτερο «πονοκέφαλο» της κυβέρνησης.
Βέβαια, στην αύξηση αυτή δεν έχει συμβάλει μόνο η Μέση Ανατολή αλλά και ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας, καθώς οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια έχουν οδηγήσει ήδη από τον Ιούλιο την Μόσχα, τον μεγαλύτερο εξαγωγέα ντίζελ παγκοσμίως, να αναστείλει τις περισσότερες εξαγωγές ντίζελ, περιορίζοντας σημαντικά τις διαθέσιμες ποσότητες στη διεθνή αγορά.
Η εξέλιξη αυτή έχει δημιουργήσει έντονη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, καθώς χώρες που μέχρι πρότινος προμηθεύονταν ρωσικό ντίζελ, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Τουρκία, στράφηκαν σε άλλες αγορές, ανταγωνιζόμενες πλέον και την Ευρώπη για τις ίδιες ποσότητες καυσίμου. Το αποτέλεσμα είναι η σημαντική αύξηση των διεθνών τιμών.
Μάλιστα, η Ρωσία ανακοίνωσε πως η απαγόρευση των περισσότερων εξαγωγών ντίζελ παρατείνεται έως τέλη Οκτωβρίου.
| Προϊόν | Μέση Τιμή 27 Φλεβάρη σε €/λίτρο συμπ. ΦΠΑ | Μέση Τιμή 29 Σεπτεμβρίου σε €/λίτρο συμπ. ΦΠΑ | Ποσοστό μεταβολής (%) |
| Αμόλυβδη 95 οκτ. | 1,751 | 2,207 | 26,04% |
| Αμόλυβδη 100 οκτ. | 1,956 | 2,437 | 24,59% |
| Diesel Κίνησης | 1,565 | 2,214 | 41,47% |
Συγκρίνοντας τα στοιχεία που είναι διαθέσιμα στην πλατφόρμα του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων για την πορεία των καυσίμων από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφεται στο πετρέλαιο κίνησης, του οποίου η μέση τιμή αυξήθηκε από 1,565 ευρώ/λίτρο σε 2,214 ευρώ/λίτρο. Πρόκειται για αύξηση της τάξης του 41,47%, δηλαδή σχεδόν 65 λεπτά ανά λίτρο.
Αυξήσεις έχει σημειώσει και η αμόλυβδη, με τη μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων να αυξάνεται από τα 1,751 ευρώ/λίτρο στις 27 Φεβρουαρίου σε 2,207 ευρώ/λίτρο στις 29 Σεπτεμβρίου, σημειώνοντας αύξηση 26,04%.
Αντίστοιχα, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 100 οκτανίων διαμορφώθηκε από 1,956 ευρώ/λίτρο σε 2,437 ευρώ/λίτρο, καταγράφοντας αύξηση 24,59%.
Με το βλέμμα στην Ευρώπη
Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι κάθε ευρύτερη πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση της κρίσης θα πρέπει να έχει ευρωπαϊκή σφραγίδα, καθώς, όπως σημείωσε, η κατάσταση αφορά συνολικά τα κράτη-μέλη.
Όπως ο ίδιος αποκάλυψε, απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, την οποία κοινοποίησε και στον Πρόεδρο του Eurogroup, με την οποία ζητά να εξεταστούν επιλογές ώστε τα κράτη μέλη να αποκτήσουν μια πρόσθετη έκτακτη ευελιξία εν μέσω της παρούσας κρίσης.
Θυμίζουμε πως ο κ. Μητσοτάκης έχει εκδηλώσει ανοιχτά την επιθυμία του για μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ), εφόσον, βέβαια, υπάρξει δημοσιονομικός χώρος και τα εχέγγυα από την Ευρώπη.
Πάντως, στη χθεσινή άτυπη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας στο Δουβλίνο, η εντύπωση που δόθηκε είναι ότι η Κομισιόν δίνει περισσότερο έμφαση στους μακροπρόθεσμους στόχους της Ευρώπης για την ενεργειακή μετάβαση παρά στα άμεσα προβλήματα που δημιουργεί η ενεργειακή κρίση.
Παρά τις προσδοκίες, δηλαδή, για συζήτηση σχετικά με τις αυξήσεις στις τιμές καυσίμων, φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στην ενίσχυση της καθαρής ενέργειας, τον εξηλεκτρισμό και τη σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα και όχι στο τι θα γίνει ενόψει χειμώνα.