Η κρίση χρέους προκάλεσε σημαντική αύξηση στις ανισότητες κατανομής του πλούτου στην Ελλάδα και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που επλήγησαν από τη δημοσιονομική αναταραχή, σύμφωνα με ανάλυση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ).
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ, το μερίδιο του πλουσιότερου 10% στον συνολικό καθαρό πλούτο στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της ευρωζώνης που βρέθηκαν στο επίκεντρο της κρίσης, αυξήθηκε σημαντικά. Συγκεκριμένα, το ποσοστό αυτό ενισχύθηκε από 46% το 2010 σε 51,8% το 2023.
Η σχετική μελέτη περιλαμβάνει την Ελλάδα, την Κύπρο, την Ισπανία, την Ιρλανδία, την Ιταλία και την Πορτογαλία. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η ανισότητα αυξήθηκε εντονότερα και διατηρήθηκε σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στις χώρες που επηρεάστηκαν περισσότερο. Το 2023, ο συντελεστής Gini για την ομάδα αυτή διαμορφώθηκε στις 65,9 μονάδες, έναντι 61,5 το 2010. Αντίθετα, στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης ο Gini μειώθηκε από 71,8 το 2010 σε 69,7 το 2023.
Η διεύρυνση του χάσματος σημειώθηκε κυρίως κατά τα έτη της κρίσης, όταν η πτώση των τιμών ακινήτων μείωσε την αξία της περιουσίας των νοικοκυριών με στεγαστικά δάνεια, ενώ το χρέος τους παρέμεινε αμετάβλητο. Παράλληλα, τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα εξάντλησαν τις αποταμιεύσεις τους, ενώ οι μετοχές, που ανήκουν κυρίως σε εύπορους, ανέκαμψαν ταχύτερα. Η υποχώρηση της ιδιοκατοίκησης, ειδικά στους νέους, περιόρισε τη δυνατότητα πολλών νοικοκυριών να επωφεληθούν από τη μετέπειτα άνοδο των τιμών ακινήτων.
Η μεταγενέστερη ανάκαμψη των τιμών ακινήτων δεν στάθηκε αρκετή για να αντιστρέψει την τάση αύξησης της ανισότητας. Στις έξι χώρες, το ποσοστό ιδιοκατοίκησης μειώθηκε, κυρίως μεταξύ των νεότερων νοικοκυριών, αφήνοντας λιγότερους να αποκομίσουν οφέλη από την άνοδο των τιμών. Τα φτωχότερα νοικοκυριά χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο για να αναπληρώσουν τις απώλειες στις αποταμιεύσεις τους.
Η ανισότητα συνεχίστηκε ανοδικά μέχρι το 2021 και διατηρήθηκε στα ίδια επίπεδα το 2023. Σε αντίθεση, στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης, ο συντελεστής Gini το 2023 ήταν κατά 2,1 μονάδες χαμηλότερος σε σχέση με το 2010, γεγονός που υπογραμμίζει τη διαρκή επίδραση της κρίσης στις πλέον πληγείσες οικονομίες.
Η ΕΚΤ διευκρινίζει ότι τα στοιχεία αφορούν τον καθαρό πλούτο, δηλαδή την αξία των περιουσιακών στοιχείων μείον τα χρέη. Αυτό δεν συνεπάγεται ότι τα πλουσιότερα νοικοκυριά αύξησαν τον πλούτο τους σε απόλυτους αριθμούς ή ότι τα φτωχότερα έχασαν απαραίτητα απόλυτο πλούτο. Ωστόσο, το μερίδιο του συνολικού πλούτου που κατέχουν τα εύπορα νοικοκυριά αυξήθηκε, ενώ το μερίδιο του φτωχότερου μισού μειώθηκε.
Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε από τους Danilo Bianco, Jiri Slacalek και Oreste Tristani, βασιζόμενη στα δεδομένα της έρευνας Household Finance and Consumption Survey του Ευρωσυστήματος. Η έρευνα καλύπτει περίπου 90.000 νοικοκυριά σε 22 χώρες, καταγράφοντας μεταξύ άλλων την περιουσία, το εισόδημα και το χρέος τους.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
