ΓΔ: 875.47 1.86% Τζίρος: 38.12 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:20:02 ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
ECB, European Central Bank, EKT, Lagarde
Πηγή: Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα

Μήνυμα Λαγκάρντ για συνεχείς αυξήσεις επιτοκίων τους επόμενους μήνες

Στόχος της ΕΚΤ η μείωση, μακροπρόθεσμα, του πληθωρισμού στο επίπεδο του 2%, έστω και εάν αυτό σημαίνει συνεχή σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.

Απόλυτα ξεκάθαρη ως προς τις προθέσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι, πλέον, η επικεφαλής της Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία σε σημερινή της ομιλία ξεκαθάρισε ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε όσες αυξήσεις επιτοκίων κρίνει απαραίτητες. 

Το μήνυμα της κας Λαγκάρντ ήταν σαφές: «Θα συνεχίσουμε σε αυτή την πορεία εξομάλυνσης (σ.σ.: της νομισματικής πολιτικής) - και θα προχωρήσουμε όσο χρειάζεται για να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στο στόχο μας του 2% μεσοπρόθεσμα». Φρόντισε, μάλιστα, να ντύσει τη δήλωσή της και ένα απόφθεγμα που αποδίδεται στον Βίκτορ Ουγκώ, σύμφωνα με το οποίο «η επιμονή είναι το μυστικό όλων των θριάμβων».

Επανέλαβε ότι η ΕΚΤ διαθέτει ευελιξία αναφορικά με τις παρεμβάσεις της στην αγορά ομολόγων, μέσω επαναεπενδύσεων των ομολόγων του ΡΕΡΡ που λήγουν αλλά και μέσω του περίφημου νέου εργαλείου που θα δημιουργηθεί. Ως προς αυτό, πάντως, παρέμεινε «σφίγγα», επαναλαμβάνοντας απλά μία παράγραφο της τελευταίας ανακοίνωσης της ΕΚΤ μετά τη συνεδρίασή της στα μέσα Ιουνίου. 

Ένα ακόμη μήνυμα που έστειλε η κα Λαγκάρντ, έστω και έμμεσα, ήταν ότι δεν θα πρέπει να γίνεται σύγκριση με την οικονομία της ευρωζώνης και αυτής των ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι η ευρωζώνη είναι μία «ατελής ένωση» 19 χωρών. «η ζώνη του ευρώ διαθέτει ένα μοναδικό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο βασίζεται σε 19 όχι ακόμη πλήρως ενοποιημένες εθνικές χρηματοπιστωτικές αγορές και 19 εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές, με περιορισμένο συντονισμό. Αυτό ενέχει τον κίνδυνο η κατεύθυνση της νομισματικής μας πολιτικής να μεταδίδεται άνισα σε ολόκληρη την Ένωση», σημείωσε. 

Η ομιλία της κας Λαγκάρντ

Ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ είναι ανεπιθύμητα υψηλός και αναμένεται να παραμείνει έτσι για αρκετό καιρό ακόμη. Αυτό αποτελεί μεγάλη πρόκληση για τη νομισματική μας πολιτική.

Ανταποκρινόμενοι στις μεταβαλλόμενες προοπτικές για τον πληθωρισμό, ακολουθούμε με συνέπεια την πορεία ομαλοποίησης της πολιτικής μας από τον περασμένο Δεκέμβριο, προσαρμόζοντας διαδοχικά τη στάση πολιτικής μας. Οι καθαρές αγορές περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο των διαφόρων προγραμμάτων μας θα τερματιστούν αυτή την εβδομάδα. Τον Ιούλιο σκοπεύουμε να αυξήσουμε τα επιτόκια πολιτικής μας για πρώτη φορά μετά από 11 χρόνια. Και έχουμε παράσχει κάποιες κατευθύνσεις για τη συνεδρίαση πολιτικής μας τον Σεπτέμβριο και για την πορεία των επιτοκίων που σκοπεύουμε να ακολουθήσουμε στη συνέχεια.

Θα συνεχίσουμε σε αυτή την πορεία εξομάλυνσης - και θα προχωρήσουμε όσο χρειάζεται για να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στο στόχο μας του 2% μεσοπρόθεσμα. Όπως φέρεται να έχει παρατηρήσει ο Βίκτωρ Ουγκώ, η επιμονή είναι το "μυστικό όλων των θριάμβων". Ταυτόχρονα, η ζώνη του ευρώ διαφέρει από ορισμένες άλλες μεγάλες οικονομίες για δύο βασικούς λόγους και η πορεία εξομάλυνσης πρέπει να αντιμετωπιστεί αναλόγως.

  • Πρώτον, ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ οδηγείται σήμερα από ένα σύνθετο μείγμα παραγόντων που αντανακλούν, εν μέρει, τις οικονομικές μας δομές και τις στρατηγικές μας εξαρτήσεις. Αυτό δημιουργεί αβεβαιότητα σχετικά με το πόσο γρήγορα θα επιστρέψει ο πληθωρισμός στον μεσοπρόθεσμο στόχο μας. Σε αυτό το περιβάλλον, πρέπει να ενεργήσουμε με αποφασιστικότητα και σταθερότητα, ενσωματώνοντας τις αρχές μας της σταδιακής προσέγγισης και της προαιρετικότητας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να κινούμαστε σταδιακά εάν υπάρχει αβεβαιότητα σχετικά με τις προοπτικές, αλλά με τη δυνατότητα να ενεργούμε αποφασιστικά σε οποιαδήποτε επιδείνωση του μεσοπρόθεσμου πληθωρισμού, ιδίως εάν υπάρχουν ενδείξεις αποδυνάμωσης των προσδοκιών για τον πληθωρισμό.
  • Δεύτερον, η ζώνη του ευρώ διαθέτει ένα μοναδικό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο βασίζεται σε 19 όχι ακόμη πλήρως ενοποιημένες εθνικές χρηματοπιστωτικές αγορές και 19 εθνικές δημοσιονομικές πολιτικές, με περιορισμένο συντονισμό. Αυτό ενέχει τον κίνδυνο η κατεύθυνση της νομισματικής μας πολιτικής να μεταδίδεται άνισα σε ολόκληρη την Ένωση. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο έχουμε τονίσει από την αρχή ότι η ευελιξία είναι αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας εξομάλυνσης της νομισματικής μας πολιτικής. Είναι απαραίτητη για να μας επιτρέψει να εφαρμόσουμε την απαραίτητη πολιτική στάση και να προστατεύσουμε τη σταθερότητα των τιμών σε ένα περιβάλλον όπου ο πληθωρισμός είναι πολύ υψηλός.

Σήμερα, θα ήθελα να περιγράψω πώς ένας συνδυασμός κλονισμών πλήττει σήμερα την οικονομία της ζώνης του ευρώ- πώς πρέπει να αντιδράσει η στάση της νομισματικής μας πολιτικής στις προκλήσεις που δημιουργούν αυτοί οι κλονισμοί- και πώς μπορούμε να διατηρήσουμε τη μετάδοση αυτής της στάσης σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

Σε γενικές γραμμές, ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ οφείλεται σε δύο διαφορετικούς τύπους κλυδωνισμών: 

  • Πρώτον, η αρχική πηγή του πληθωρισμού είναι μια εξαιρετική σειρά εξωτερικών σοκ. Οι διαταραχές της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού σε συνδυασμό με την εκτίναξη της παγκόσμιας ζήτησης έχουν ωθήσει σε απότομη άνοδο τις τιμές των βιομηχανικών αγαθών κατά μήκος της αλυσίδας τιμολόγησης. Και ο πόλεμος Ρωσίας - Ουκρανίας έχει ενισχύσει και τους δύο αυτούς παράγοντες, ενώ παράλληλα έχει αυξήσει τις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων. Δεδομένης της ενεργειακής της εξάρτησης, η ζώνη του ευρώ βιώνει έντονα αυτούς τους κλυδωνισμούς. Τα σημερινά επίπεδα πληθωρισμού των τροφίμων και των βιομηχανικών αγαθών έχουν να παρατηρηθούν από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 και η αύξηση της σχετικής τιμής της ενέργειας τους τελευταίους μήνες είναι πολύ υψηλότερη από τις μεμονωμένες αιχμές που σημειώθηκαν στη δεκαετία του 1970. Μαζί, η ενέργεια, τα τρόφιμα και τα βιομηχανικά αγαθά ευθύνονται για το 80% περίπου του συνολικού ρυθμού πληθωρισμού που παρατηρείται από τις αρχές του τρέχοντος έτους.
  • Ο δεύτερος παράγοντας που ανεβάζει τον πληθωρισμό - και ο οποίος έχει ενταθεί τους τελευταίους μήνες - είναι η ανάκαμψη της εσωτερικής ζήτησης, καθώς η οικονομία άνοιξε ξανά μετά την πανδημία.Οι δαπάνες στρέφονται από τα αγαθά πίσω στις υπηρεσίες, καθώς αίρονται οι περιορισμοί, ενώ η ανεκπλήρωτη ζήτηση για τουρισμό και δραστηριότητες αναψυχής αποδεικνύεται απροσδόκητα ισχυρή. Αυτή η ανάκαμψη των δαπανών έχει οδηγήσει τον πληθωρισμό των υπηρεσιών σε άνοδο σε 3,5% τον Μάιο - το υψηλότερο ποσοστό από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 - με τις υψηλότερες αυξήσεις τιμών στους τομείς έντασης επαφών.

Οι κλυδωνισμοί αυτοί, ιδίως η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, οδηγούν τον βραχυπρόθεσμο πληθωρισμό σε πολύ υψηλά επίπεδα. Οδηγούν επίσης σε σημαντικές ανοδικές αναθεωρήσεις των μεσοπρόθεσμων προβλέψεών μας για τον πληθωρισμό. Οι προβολές των εμπειρογνωμόνων του Ευρωσυστήματος του Ιουνίου έβλεπαν τον πληθωρισμό πάνω από 2% για ολόκληρο τον ορίζοντα προβολής, συγκλίνοντας ξανά σε επίπεδα ελαφρώς υψηλότερα του μεσοπρόθεσμου στόχου μας το 2024. Όμως, το μέγεθος και η πολυπλοκότητα αυτών των κλυδωνισμών δημιουργούν επίσης αβεβαιότητα σχετικά με το πόσο επίμονος θα είναι αυτός ο πληθωρισμός.

Δεν αντιμετωπίζουμε μια απλή κατάσταση γενικευμένης υπερβάλλουσας ζήτησης ή οικονομικής υπερθέρμανσης, οπότε η πορεία του μεσοπρόθεσμου πληθωρισμού θα ήταν σαφέστερη. Παρά την ανάκαμψη των υπηρεσιών, η ιδιωτική κατανάλωση στη ζώνη του ευρώ εξακολουθεί να βρίσκεται περισσότερο από 2% κάτω από το προ της πανδημίας επίπεδό της. Και οι επενδύσεις παραμένουν υποτονικές. Παρόλο που υπήρξαν κάποιες ενδείξεις αναθεωρήσεων πάνω από τον στόχο τους τελευταίους μήνες, οι μακροπρόθεσμες προσδοκίες για τον πληθωρισμό διαμορφώνονται επί του παρόντος γύρω στο 2% σε μια σειρά μέτρων. Αυτό στηρίζει τη βασική μας πρόβλεψη για σύγκλιση του πληθωρισμού προς τον μεσοπρόθεσμο στόχο μας για τον πληθωρισμό.

Ταυτόχρονα, οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται και διευρύνονται μέσω της εγχώριας οικονομίας. Σχεδόν τα τέσσερα πέμπτα των ειδών του καλαθιού κατανάλωσης είχαν ετήσιες αυξήσεις τιμών άνω του 2% τον Απρίλιο, και αυτό δεν αντανακλά μόνο τις υψηλές τιμές των εισαγωγών. Ένας νέος δείκτης της ΕΚΤ για τον εγχώριο πληθωρισμό - ο οποίος αφαιρεί τα είδη με υψηλό εισαγωγικό περιεχόμενο - βρίσκεται σήμερα πάνω από το 3%. Σε αυτό το περιβάλλον, είναι σημαντικό να κατανοήσουμε πόσο επίμονες είναι πιθανό να γίνουν οι πιέσεις στις εγχώριες τιμές. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που αξίζει να εξεταστούν εδώ.

  • Πρώτον, ο πληθωρισμός αρχίζει να ριζώνει στον τομέα των υπηρεσιών, ο οποίος είναι η πολύ σημαντική συνιστώσα του πληθωρισμού και έχει μεγαλύτερο βάρος από τα αγαθά.
  • Δεύτερον, η ανεργία στη ζώνη του ευρώ βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο ρεκόρ, οι ελλείψεις σε εργατικό δυναμικό είναι ευρείας κλίμακας σε όλους τους τομείς και οι δείκτες της ζήτησης εργασίας παραμένουν ισχυροί. Αυτή η σύσφιξη της αγοράς εργασίας, σε συνδυασμό με το φαινόμενο της αναπλήρωσης που προκλήθηκε από το περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού, υποδηλώνει ότι η αύξηση των μισθών θα επιταχυνθεί. Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις μας, η αύξηση των μισθών υπερβαίνει το 4% το 2022 και το 2023 και το 3,7% το 2024 - σχεδόν το διπλάσιο του ιστορικού μέσου όρου πριν από την πανδημία.
  • Τρίτον, αυτοί οι παράγοντες σε συνδυασμό μας οδήγησαν να προβλέψουμε ότι ο πυρήνας του πληθωρισμού θα διαμορφωθεί στο 2,3% το 2024 - και, στη ζώνη του ευρώ, ο πυρήνας του πληθωρισμού τείνει να αποτελεί δείκτη του συνολικού πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα.

Βλέπουμε επίσης ενδείξεις ότι οι κλυδωνισμοί της προσφοράς που πλήττουν την οικονομία θα μπορούσαν να παραμείνουν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ενώ είναι λογικό να υποθέσουμε ότι οι διαταραχές της παγκόσμιας αλυσίδας εφοδιασμού θα επιλυθούν σταδιακά, οι προοπτικές για την ενέργεια και τα εμπορεύματα παραμένουν θολές.

Δεν είναι ακόμη ορατό το τέλος του πολέμου Ρωσίας - Ουκρανίας και εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε τον κίνδυνο περικοπών στην προσφορά που θα μπορούσαν να διατηρήσουν τις τιμές της ενέργειας σε υψηλά επίπεδα. Αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στον πληθωρισμό άμεσα -αν οδηγήσει σε περαιτέρω αυξήσεις του ενεργειακού κόστους- ή έμμεσα, αν ένα υψηλότερο επίπεδο τιμών ενέργειας καταστήσει ορισμένη παραγωγή ασύμφορη και οδηγήσει σε διαρκή απώλεια οικονομικής ικανότητας.

Ο πόλεμος είναι επίσης πιθανό να επιταχύνει την πράσινη μετάβαση της Ευρώπης ως έναν τρόπο ενίσχυσης της ενεργειακής μας ασφάλειας. Μακροπρόθεσμα, αυτό αναμένεται να οδηγήσει σε μείωση του ενεργειακού κόστους στην Ευρώπη. Εν τω μεταξύ, όμως, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυξήσεις των τιμών για σπάνια ορυκτά και μέταλλα, σε υψηλότερο κόστος για τις επενδύσεις που απαιτούνται σε καθαρές τεχνολογίες και σε επέκταση των συστημάτων τιμολόγησης του άνθρακα.

Τούτου λεχθέντος, τα σοκ αυτά έχουν επίσης επιπτώσεις στην ανάπτυξη και, ως εκ τούτου, μπορούν να επιβαρύνουν τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό. Τι βλέπουμε λοιπόν από αυτή την άποψη; Τα σοκ της εξωτερικής προσφοράς που πλήττουν τη ζώνη του ευρώ επηρεάζουν τις δαπάνες. Οι αυξανόμενες τιμές των εισαγωγών αντιπροσωπεύουν έναν "φόρο" όρων εμπορίου που μειώνει το συνολικό εισόδημα της οικονομίας.

Τα νοικοκυριά βλέπουν το πραγματικό τους εισόδημα να συμπιέζεται. Η αύξηση των πραγματικών μισθών είναι αρνητική για δύο συνεχόμενα τρίμηνα. Και οι έρευνες καταναλωτών δείχνουν ότι τα νοικοκυριά αναμένουν ότι το πραγματικό εισόδημα και η κατανάλωσή τους θα μειωθούν περαιτέρω κατά το επόμενο έτος. Οι επιχειρήσεις προσπαθούν να προστατεύσουν τα περιθώρια κέρδους τους αυξάνοντας τις τιμές, αλλά αυτό το αβέβαιο περιβάλλον τις οδηγεί επίσης στην καθυστέρηση των επενδυτικών αποφάσεων. Και η αύξηση των πωλήσεων φαίνεται τώρα να επιβραδύνεται. Οι τελευταίοι δείκτες διευθυντών αγορών δεν δείχνουν περαιτέρω αύξηση των νέων επιχειρήσεων και οι επιχειρηματικές προσδοκίες σε ένα χρόνο έχουν φθάσει στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2020.

Ταυτόχρονα, οι δαπάνες υποστηρίζονται από την ώθηση της ζήτησης από την πλήρη επαναλειτουργία του τομέα των υπηρεσιών. Και η κατανάλωση αντισταθμίζεται από το μεγάλο απόθεμα αποταμιεύσεων των νοικοκυριών που δημιουργήθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, τα μέτρα δημοσιονομικής στήριξης και τη συνεχιζόμενη ισχύ της αγοράς εργασίας, η οποία συμβάλλει στη διατήρηση του εισοδήματος από την εργασία συνολικά.

Αν όμως οι διαταραχές της προσφοράς παραταθούν και ο πληθωρισμός συνεχίσει να υπερβαίνει κατά πολύ την αύξηση των μισθών, οι απώλειες του πραγματικού εισοδήματος θα μπορούσαν να ενταθούν και το μαξιλάρι της πλεονάζουσας αποταμίευσης θα μπορούσε να διαβρωθεί. Το επακόλουθο πλήγμα στη ζήτηση θα μπορούσε να δοκιμάσει την ανθεκτικότητα της αγοράς εργασίας και ενδεχομένως να μετριάσει την αναμενόμενη αύξηση του εισοδήματος από εργασία.

Σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε αναθεωρήσει αισθητά προς τα κάτω τις προβλέψεις μας για την ανάπτυξη τα επόμενα δύο χρόνια. Ωστόσο, εξακολουθούμε να αναμένουμε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης λόγω των εγχώριων ρυθμιστικών μηχανισμών έναντι της απώλειας της αναπτυξιακής δυναμικής.

Με βάση τις συνολικές προοπτικές, η διαδικασία εξομάλυνσης της νομισματικής μας πολιτικής θα συνεχιστεί με αποφασιστικότητα και σταθερότητα. Δεδομένης όμως της αβεβαιότητας που εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε, ο ρυθμός εξομάλυνσης των επιτοκίων δεν μπορεί να καθοριστεί εκ των προτέρων. Όπως εξέθεσα σε πρόσφατη ανάρτηση στο ιστολόγιο μου, η κατάλληλη στάση νομισματικής πολιτικής πρέπει να ενσωματώνει τις αρχές μας της σταδιακής προσέγγισης και της προαιρετικότητας.

Η σταδιακότητα επιτρέπει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να αξιολογούν τον αντίκτυπο των κινήσεών τους στις προοπτικές του πληθωρισμού καθώς προχωρούν, γεγονός που μπορεί να αποτελέσει συνετή στρατηγική σε περιόδους αβεβαιότητας. Η προαιρετικότητα διασφαλίζει ότι η πολιτική μπορεί να αντιδράσει σβέλτα στα εισερχόμενα δεδομένα για την οικονομία και τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό και, εάν η αβεβαιότητα μειωθεί, να επαναπροσδιορίσει την πορεία της πολιτικής, όπως απαιτείται. 

Πράγματι, υπάρχουν σαφώς συνθήκες στις οποίες ο σταδιακός προσανατολισμός δεν θα ήταν κατάλληλος. Εάν, για παράδειγμα, βλέπαμε υψηλότερο πληθωρισμό που απειλεί να αγκυλώσει τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό ή ενδείξεις μιας πιο μόνιμης απώλειας του οικονομικού δυναμικού που περιορίζει τη διαθεσιμότητα των πόρων, θα έπρεπε να αποσύρουμε τη διευκόλυνση πιο γρήγορα για να εξαλείψουμε τον κίνδυνο ενός αυτοεκπληρούμενου σπιράλ.

Αυτά τα δύο στοιχεία της κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής διέπουν τις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου κατά τη συνεδρίασή μας στις 9 Ιουνίου.

Συνεπείς με τη σταδιακή μετακίνηση, ανακοινώσαμε ότι θα τερματίσουμε τις καθαρές αγορές περιουσιακών στοιχείων στο πλαίσιο του προγράμματος αγοράς περιουσιακών στοιχείων την 1η Ιουλίου και σκοπεύουμε να αυξήσουμε τα τρία βασικά μας επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης στην επόμενη συνεδρίασή μας στις 21 Ιουλίου.

Ανακοινώσαμε όμως επίσης ότι αναμένουμε να αυξήσουμε εκ νέου τα βασικά επιτόκια τον Σεπτέμβριο και ότι "εάν οι μεσοπρόθεσμες προοπτικές για τον πληθωρισμό διατηρηθούν ή επιδεινωθούν, θα είναι σκόπιμη μια μεγαλύτερη αύξηση στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου".

Αυτό αντανακλά την αρχή της προαιρετικότητας. Εάν οι προοπτικές για τον πληθωρισμό δεν βελτιωθούν, θα έχουμε επαρκείς πληροφορίες για να κινηθούμε ταχύτερα. Η δέσμευση αυτή εξαρτάται, ωστόσο, από τα δεδομένα.

Αυτή η υπό όρους προσέγγιση του ρυθμού προσαρμογής των επιτοκίων δεν πρέπει να συγχέεται με την καθυστέρηση της ομαλοποίησης. Καθώς η στάση πολιτικής μας στηρίζεται σε μια σαφή συνάρτηση αντίδρασης, οι προσδοκίες για τα επιτόκια και τα επιτόκια χωρίς κίνδυνο μπορούν να προσαρμοστούν εκ των προτέρων.

Η προσαρμογή της πολιτικής μας λειτουργεί ήδη στην οικονομία της ζώνης του ευρώ. Το προθεσμιακό επιτόκιο €STR σε βάθος δεκαετίας είναι περίπου 240 μονάδες βάσης πάνω από το προ της πανδημίας επίπεδό του, χωρίς να έχουν ακόμη μετακινηθεί τα επιτόκια πολιτικής. Τα μονοετή προθεσμιακά πραγματικά επιτόκια, ένα έτος μπροστά και τα πενταετή προθεσμιακά πραγματικά επιτόκια, πέντε έτη μπροστά είναι περίπου 100 και 140 μονάδες βάσης υψηλότερα, αντίστοιχα.

Μετά τον Σεπτέμβριο, το Διοικητικό Συμβούλιο έχει συμφωνήσει ότι θα είναι κατάλληλη μια "σταδιακή αλλά σταθερή" πορεία περαιτέρω αυξήσεων των επιτοκίων. Το σημείο εκκίνησης σε κάθε συνεδρίαση θα είναι η αξιολόγηση της εξέλιξης των κλυδωνισμών, των επιπτώσεών τους στις προοπτικές και του βαθμού εμπιστοσύνης που έχουμε για τη σύγκλιση του πληθωρισμού προς τον μεσοπρόθεσμο στόχο μας.

Για να είναι αποτελεσματικές αυτές οι αλλαγές στη στάση της νομισματικής μας πολιτικής, πρέπει να διατηρήσουμε την ομαλή μετάδοση της στάσης μας σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ.

Η ΕΚΤ ασκεί νομισματική πολιτική σε μια ατελή νομισματική ένωση, στην οποία η πολιτική της πρέπει να μεταδίδεται μέσω 19 διαφορετικών χρηματοπιστωτικών αγορών και αγορών κρατικών ομολόγων. Οι αποδόσεις των εν λόγω κρατικών ομολόγων αποτελούν το σημείο αναφοράς για την τιμολόγηση όλων των άλλων περιουσιακών στοιχείων του ιδιωτικού τομέα στα 19 κράτη μέλη - και, εν τέλει, και για να διασφαλιστεί ότι η ώθηση της νομισματικής μας πολιτικής φτάνει στις μεμονωμένες επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

Εάν τα spreads σε ορισμένες χώρες ανταποκρίνονται με γρήγορο και άτακτο τρόπο σε μια υποκείμενη μεταβολή των επιτοκίων χωρίς κίνδυνο, πέραν αυτού που θα δικαιολογούνταν από τα θεμελιώδη οικονομικά μεγέθη, παρεμποδίζεται η ικανότητά μας να ασκήσουμε ενιαία νομισματική πολιτική. Σε αυτή την περίπτωση, μια αλλαγή στην κατεύθυνση της πολιτικής μπορεί να ακολουθηθεί από μια ασύμμετρη αντίδραση των συνθηκών χρηματοδότησης, ανεξάρτητα από τον πιστωτικό κίνδυνο των μεμονωμένων δανειοληπτών.

Σε τέτοιες συνθήκες - όταν έχουμε αυτό που περιγράφουμε ως αδικαιολόγητο κατακερματισμό - η διατήρηση της μετάδοσης της πολιτικής αποτελεί προϋπόθεση για την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο μας. Η ομαλοποίηση της νομισματικής μας πολιτικής θα οδηγήσει φυσικά σε αύξηση των επιτοκίων χωρίς κίνδυνο και των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων. Και, καθώς τα κράτη της ζώνης του ευρώ ξεκινούν από διαφορετικές δημοσιονομικές θέσεις, μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αύξηση των spreads.

Προκειμένου όμως να διατηρήσουμε την ομαλή μετάδοση της πολιτικής μας κατεύθυνσης σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αυτή η ανατιμολόγηση δεν θα επιδεινωθεί και δεν θα στρεβλωθεί από αποσταθεροποιητικές δυναμικές της αγοράς, οδηγώντας σε κατακερματισμό της αρχικής μας πολιτικής ώθησης. Αυτός ο κίνδυνος κατακερματισμού επηρεάζεται επίσης από την πανδημία, η οποία έχει αφήσει μόνιμα τρωτά σημεία στην οικονομία της ζώνης του ευρώ. Αυτές οι ευπάθειες συμβάλλουν τώρα στην άνιση μετάδοση της ομαλοποίησης της πολιτικής μας σε όλες τις χώρες.

Ως εκ τούτου, το Διοικητικό Συμβούλιο ενεργεί με δύο τρόπους:

  • Πρώτον, θα χρησιμοποιήσουμε την ευελιξία στην επανεπένδυση των αποπληρωμών που λήγουν στο πλαίσιο του προγράμματος αγοράς έκτακτης ανάγκης για την πανδημία (PEPP) για να διατηρήσουμε τη λειτουργία του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Με άλλα λόγια, οι εν λόγω εξοφλήσεις μπορούν, κατά περίπτωση, να επενδυθούν εντός του Ευρωσυστήματος στις αγορές ομολόγων των χωρών όπου η ομαλή μετάδοση κινδυνεύει. Αποφασίσαμε να εφαρμόσουμε αυτή την ευελιξία κατά την επανεπένδυση των αποπληρωμών που λήγουν στο χαρτοφυλάκιο του PEPP από την 1η Ιουλίου.
  • Δεύτερον, αποφασίσαμε να δώσουμε εντολή στις αρμόδιες επιτροπές του Ευρωσυστήματος, από κοινού με τις υπηρεσίες της ΕΚΤ, να επιταχύνουν την ολοκλήρωση του σχεδιασμού ενός νέου μέσου προς εξέταση από το Διοικητικό Συμβούλιο. Το νέο μέσο θα πρέπει να είναι αποτελεσματικό, ενώ παράλληλα θα πρέπει να είναι αναλογικό και να περιέχει επαρκείς εγγυήσεις ώστε να διατηρείται η ώθηση των κρατών μελών προς μια υγιή δημοσιονομική πολιτική.

Η απόφαση αυτή εντάσσεται απόλυτα στην παράδοση της ΕΚΤ. Στο παρελθόν, η ΕΚΤ έκανε χρήση ξεχωριστών μέσων για τη στόχευση του πληθωρισμού και τη διατήρηση της λειτουργίας του μηχανισμού μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής. Τα μέτρα για τη διατήρηση της μετάδοσης θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε οποιοδήποτε επίπεδο επιτοκίων - αρκεί να είχαν σχεδιαστεί έτσι ώστε να μην παρεμβαίνουν στον προσανατολισμό της νομισματικής πολιτικής.

Σε περιόδους που ο πληθωρισμός έπεφτε σε πολύ χαμηλά επίπεδα, ήταν λογικό να περάσουμε από τον "διαχωρισμό" στον "συνδυασμό", ώστε όλα τα εργαλεία να ενισχύουν την απαιτούμενη χαλάρωση της πολιτικής. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο, για παράδειγμα, συνδέσαμε στενά τις αγορές περιουσιακών στοιχείων με τη μελλοντική καθοδήγηση των επιτοκίων. Αλλά με τον υψηλό πληθωρισμό να αποτελεί τώρα την κύρια πρόκληση, υπάρχουν πλεονεκτήματα στο να διαχωρίσουμε και πάλι τα εργαλεία πολιτικής.

Η διατήρηση της μετάδοσης της πολιτικής σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ θα επιτρέψει την αύξηση των επιτοκίων στο βαθμό που απαιτείται. Υπό αυτή την έννοια, δεν υπάρχει συμβιβασμός μεταξύ της δρομολόγησης αυτού του νέου εργαλείου και της υιοθέτησης της απαραίτητης στάσης πολιτικής για τη σταθεροποίηση του πληθωρισμού στο στόχο μας. Στην πραγματικότητα, το ένα επιτρέπει το άλλο.

Επιτρέψτε μου να καταλήξω.

Η ζώνη του ευρώ αντιμετωπίζει ένα σύνθετο μείγμα σοκ που μειώνει την ανάπτυξη και ανεβάζει τον πληθωρισμό. Σε αυτό το περιβάλλον, είναι επιτακτική ανάγκη οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής, στο πλαίσιο των αντίστοιχων εντολών τους, να αντιμετωπίσουν τους κινδύνους για τις οικονομικές προοπτικές.

Οι υπεύθυνοι χάραξης δημοσιονομικής πολιτικής πρέπει να διαδραματίσουν το ρόλο τους στη μείωση αυτών των κινδύνων, παρέχοντας στοχευμένη και προσωρινή στήριξη, ενώ, μεσοπρόθεσμα, θα πρέπει να ακολουθούν ένα πλαίσιο βασισμένο σε κανόνες που θα στηρίζει τόσο τη βιωσιμότητα του χρέους όσο και τη μακροοικονομική σταθεροποίηση.

Είμαστε αμετακίνητοι στη δέσμευσή μας να διασφαλίσουμε ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει στο 2% μεσοπρόθεσμα. Έχουμε σχεδιάσει μια στρατηγική για την ομαλοποίηση της πολιτικής μας που μας επιτρέπει να ανταποκρινόμαστε ευέλικτα στο περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού.

Και θα διασφαλίσουμε ότι διατηρείται η ομαλή μετάδοση της πολιτικής μας σε όλη τη ζώνη του ευρώ. Όπως έλεγε ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, "κάθε εμπόδιο υποκύπτει στην αυστηρή αποφασιστικότητα". Θα αντιμετωπίσουμε κάθε εμπόδιο που μπορεί να αποτελέσει απειλή για την εντολή μας για τη σταθερότητα των τιμών.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Christine Lagarde, Kristin Lagarde, Evropaiki Kentriki Trapeza, ECB
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Κρ. Λαγκάρντ: Το σχέδιο της ΕΚΤ για τις αυξήσεις στα επιτόκια

«Πρώτο βήμα σε ένα ταξίδι» χαρακτηρίζει η πρόεδρος της ΕΚΤ την αύξηση κατά 0,25% τον Ιούλιο. Αφήνει να εννοηθεί ότι θα γίνει αύξηση κατά μισή μονάδα τον Σεπτέμβριο. Με υπάρχοντα ή νέα εργαλεία η στήριξη των υπερχρεωμένων χωρών.
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ΕΚΤ, Ευρωσύστημα
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Έτοιμη για στήριξη της Ελλάδας η ΕΚΤ με έκτακτες αγορές ομολόγων

Η κεντρική τράπεζα αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να ενεργοποιηθεί εκ νέου το έκτακτο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων για την πανδημία, για να στηριχθούν οι υπερχρεωμένες χώρες. «Κλείδωσε» η αύξηση επιτοκίου κατά 0,25% τον Ιούλιο.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ING: Πρωταθλήτρια πληθωρισμού στην ευρωζώνη η Ελλάδα το 2022 στο 8,1%

Οριστικό το τέλος για τα αρνητικά επιτόκια από την ΕΚΤ το Σεπτέμβριο, με την τράπεζα να εκτιμά ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα φθάσει φέτος στο 2,9%, αλλά θα επιβραδυνθεί στο 2,4% το 2023 και στο 2,2% το 2024.
ECB, EKT, Europaiki Kentriki Trapeza, Lagarde
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Λαγκάρντ: Όχι βιασύνη με τα επιτόκια, δεν βλέπει ύφεση στην Ευρώπη

Αποκλείει μία αύξηση επιτοκίου κατά μισή μονάδα η πρόεδρος της ΕΚΤ και τονίζει ότι η ευρωπαϊκή οικονομία δεν βρίσκεται κοντά σε ύφεση, λόγω μίας σειράς θετικών μακροοικονομικών δεδομένων.
Christine Lagarde, Kristin Lagarde, Evropaiki Kentriki Trapeza, ECB
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ασφυκτική πίεση στην ΕΚΤ για αύξηση επιτοκίων μέσα στο καλοκαίρι

Τη «χρυσή» ισορροπία καλείται να βρει η Κριστίν Λαγκάρντ για να τεθεί υπό έλεγχο ο πληθωρισμός χωρίς να πληγεί η οικονομική ανάκαμψη της ευρωζώνης. Υπέρ της γρήγορης αύξησης επιτοκίων τάσσονται τραπεζίτες.
Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ΕΚΤ, Ευρωσύστημα
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Αύξηση επιτοκίων και «εργαλείο κρίσης» συζητά το συμβούλιο της ΕΚΤ

Η έξαρση του πληθωρισμού «κλειδώνει» την αύξηση των επιτοκίων, αν και υπάρχουν διαφορετικές εκτιμήσεις από τους κεντρικούς τραπεζίτες. Εξετάζεται νέο εργαλείο για παρέμβαση σε περίπτωση μεγάλης αύξησης του κόστους δανεισμού.