Η περαιτέρω ανάπτυξη του εφοδιασμού φυσικού αερίου της Σερβίας μέσω Ελλάδας αποτέλεσε βασικό θέμα στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στο Βελιγράδι μεταξύ του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, και της υπουργού Μεταλλείων και Ενέργειας της Σερβίας, Dubravka Đedović Handanović. Παρόντες ήταν η Πρέσβης της Ελλάδας στη Σερβία, Μαρία Λεβαντή, και ο Πρέσβης της Σερβίας στην Ελλάδα, Nikola Nedeljković.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, οι δύο πλευρές συζήτησαν διεξοδικά τις διεθνείς εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας, εστιάζοντας στις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία και της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Τονίστηκε η ανάγκη ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας μέσω διαφοροποίησης των πηγών, ενώ επιβεβαιώθηκε ο στρατηγικός χαρακτήρας της ενεργειακής συνεργασίας Ελλάδας και Σερβίας.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο της Ελλάδας ως αξιόπιστης ενεργειακής πύλης για τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Παράλληλα, εξετάστηκαν προοπτικές συνεργασίας στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την ενίσχυση των διασυνδέσεων στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα.
«Η σημερινή συνάντηση επιβεβαιώνει για άλλη μια φορά το υψηλό επίπεδο σχέσεων Ελλάδας-Σερβίας. Όπως έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένως από τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, τον Κυριάκο Μητσοτάκη, και τον Πρόεδρο της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς», δήλωσε ο κ. Παπασταύρου κατά τη διάρκεια κοινής συνέντευξης Τύπου. Τόνισε επίσης ότι «στη σημερινή εποχή αβεβαιότητας η ενέργεια δεν είναι απλώς ένα οικονομικό ζήτημα. Είναι ένα ζήτημα εθνικής ασφάλειας, σταθερότητας και κυριαρχίας».
Ο Έλληνας υπουργός υπογράμμισε τη σημασία της διαφοροποίησης πηγών και οδεύσεων ενέργειας, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια σε πύλη εισόδου για τη Νοτιοανατολική και την Κεντρική Ευρώπη. «Με υποδομές LNG, αγωγούς φυσικού αερίου και διασυνδέσεις, συμβάλουμε ενεργά στην ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Παπασταύρου έκανε ειδική αναφορά στη διασύνδεση της Σερβίας με τη Βουλγαρία και της Βουλγαρίας με την Ελλάδα μέσω του IGB, καθώς και στις προγραμματισμένες διασυνδέσεις Σερβίας – Βόρειας Μακεδονίας και Βόρειας Μακεδονίας – Ελλάδας. Επισήμανε τη σημασία του Κάθετου Διαδρόμου ως «αρτηρίας ανάπτυξης, προόδου και σταθερότητας», υπογραμμίζοντας ότι «από αυτόν τον σχεδιασμό δεν μπορεί να λείπει η Σερβία». Παράλληλα, εξέφρασε τη στήριξη της Ελλάδας «στην επιτάχυνση της ενταξιακής διαδικασίας της Σερβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση».
«Η Ενεργειακή Συνεργασία Ελλάδας-Σερβίας αποτελεί βασικό πυλώνα και μετατρέπει τη γεωγραφία της Βαλκανικής σε γεωπολιτικό πλεονέκτημα. Και αυτή την ευκαιρία δεν πρέπει να την χάσουμε» σημείωσε ο υπουργός, προσθέτοντας ότι «η Ελλάδα και η Σερβία επιλέγουν να είναι μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος».
«Επιλέγουν να συνεργαστούν, να δημιουργήσουν περισσότερη ενεργειακή ασφάλεια και ισχυρότερη διασυνδεσιμότητα και μαζί να συνδιαμορφώσουμε τη νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική της περιοχής», κατέληξε.
Νέα έργα και προοπτικές από τη σερβική πλευρά
Από την πλευρά της, η κ. Handanović ανακοίνωσε ότι η Σερβία σχεδιάζει την κατασκευή δύο νέων διασυνδέσεων φυσικού αερίου με τη Βόρεια Μακεδονία και τη Ρουμανία. Μέσω αυτών, η χώρα θα εξασφαλίσει επιπλέον πάνω από 4 δισ. κυβικά μέτρα αερίου ετησίως.
«Οι εργασίες για τη διασύνδεση Σερβίας-Βόρειας Μακεδονίας ξεκινούν φέτος και θα τεθεί σε λειτουργία στις αρχές του 2028. Η προβλεπόμενη δυναμικότητα είναι περίπου 1,5 δισ. κυβικά μέτρα ετησίως και μας συνδέει περισσότερο με την Ελλάδα. Με αυτόν τον τρόπο θα αποκτήσουμε έναν ακόμη δρόμο εφοδιασμού, μέσω του οποίου το αέριο θα μπορεί να φτάνει στη Σερβία από διάφορες πηγές, συμπεριλαμβανομένου του αγωγού TANAP και των τερματικών LNG στην Ελλάδα» ανέφερε η υπουργός.
Η κ. Handanović υπενθύμισε ότι η Srbijagas έχει δεσμεύσει 300 εκατ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου στον τερματικό LNG της Αλεξανδρούπολης για περίοδο 10 ετών, ενώ διαθέτει άδεια δραστηριοποίησης στην Ελλάδα.
Παράλληλα, εξέφρασε ευγνωμοσύνη προς την εταιρεία EKO Serbia, μέλος του ομίλου HelleniQ Petroleum, για τη σημαντική αύξηση των εισαγωγών πετρελαιοειδών το περασμένο έτος, συμβάλλοντας στην ασφάλεια εφοδιασμού της αγοράς σε περίοδο προκλήσεων για τη NIS λόγω κυρώσεων.
Τέλος, η υπουργός της Σερβίας ανέφερε ότι η χώρα έχει ολοκληρώσει όλα τα απαραίτητα βήματα για τη σύνδεση με την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ. «Θα είμαστε η πρώτη χώρα εκτός ΕΕ που θα συνδεθεί με την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Ελπίζουμε ότι η ΕΕ θα ολοκληρώσει τη διαδικασία σύντομα, με τη σημαντική στήριξη της Ελλάδας» κατέληξε.