Ο ενεργειακός χάρτης της Ευρώπης αλλάζει ριζικά, καθώς η ήπειρος αναθεωρεί τις στρατηγικές της επιλογές στον τομέα της ενέργειας.
«Ο ενεργειακός χάρτης στην Ευρώπη έχει αλλάξει ριζικά, γιατί στην Ευρώπη θεωρούσαμε ότι η εξάρτηση σημαίνει σταθερότητα και πιστεύαμε ότι το ρωσικό αέριο ήταν φθηνό, ενώ δεν μπορείς να χαρακτηρίσεις κάτι ως φθηνό αν δεν είναι ασφαλές. Και αυτό το μάθαμε με τον δύσκολο τρόπο», δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο συνέδριο CERAWeek 2026 στο Χιούστον των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο κ. Παπασταύρου συμμετείχε σε πάνελ με θέμα «The Gas bridge: Connecting EastMed gas to global markets», μαζί με την Ditte Juul-Joergensen, γενική διευθύντρια Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τον Eric Eyberg, επικεφαλής Παγκόσμιας Συμβουλευτικής Φυσικού Αερίου και Ηλεκτρικής Ενέργειας της S&P Global, και τον Osama Mobarez, γενικό γραμματέα του East Mediterranean Gas Forum.
Αναφερόμενος στην απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, ο υπουργός τόνισε ότι τα κράτη-μέλη της ΕΕ πρέπει να εργαστούν εντατικά προς αυτή την κατεύθυνση. «Δεν υπάρχει επιστροφή. Πρόκειται για μια απόφαση που έχουμε λάβει και θα την υλοποιήσουμε. Υπάρχουν δύο βασικά πράγματα που πρέπει να γίνουν. Πρώτον, να διασφαλίσουμε ότι το σημείο εισόδου ρωσικού αερίου μέσω του TurkStream θα κλείσει.
Το ένα είναι να κλείσεις την πόρτα και το άλλο είναι να δημιουργήσεις τις απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε το αμερικανικό LNG να την αντικαταστήσει. Για αυτό χρειάζονται υποδομές, χρειάζεται σταθερότητα και χρειάζεται τα κράτη-μέλη του Κάθετου Διαδρόμου να συνεργαστούν, ώστε το προϊόν να γίνει πιο ελκυστικό εμπορικά. Χρειάζεται όμως και όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης να στηρίξουν το εγχείρημα».
Ο υπουργός υπογράμμισε ακόμη ότι «υπάρχει και η ευθύνη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να εξαλείψει κάθε μορφή ρυθμιστικής αβεβαιότητας, ώστε η αγορά να δίνει στον ιδιωτικό τομέα την αίσθηση ότι υπάρχει ένα αξιόπιστο, ασφαλές και σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον».
Ο ρόλος του Κάθετου Διαδρόμου και η ενεργειακή συνεργασία
«Ο Κάθετος Διάδρομος, κατά κάποιον τρόπο, επανασχεδιάζει ολόκληρη την περιοχή. Μια περιοχή που ήταν διαιρεμένη από την ιστορία, την ιδεολογία και τη γεωγραφία, πρόκειται να επανασυνδεθεί μέσω αυτού του έργου. Πρόκειται λοιπόν, για ένα μετασχηματιστικό εγχείρημα για τις χώρες της περιοχής και γι' αυτό έχει τόσο μεγάλη σημασία», σημείωσε ο υπουργός.
Παράλληλα, ανέδειξε την πρόοδο της Ελλάδας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την παράλληλη αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου της χώρας. «Γι' αυτό και, μαζί με δύο από τις ισχυρότερες ενεργειακές εταιρείες παγκοσμίως από τις ΗΠΑ, τη Chevron και την ExxonMobil, προχωρούμε με ταχύτητα στην ανάπτυξη του τομέα των υδρογονανθράκων. Πιστεύω ότι η Ελλάδα έχει τη δυνατότητα να γίνει παραγωγός φυσικού αερίου τα επόμενα χρόνια, κάτι που είναι σημαντικό για την Ευρώπη».
Ο κ. Παπασταύρου τόνισε ότι «ο Κάθετος Διάδρομος αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, ενώ συνδέεται και με τον IMEC, τον Διάδρομο Ινδίας-Μέσης Ανατολής-Ευρώπης, που μπορεί να εξελιχθεί σε έναν άξονα ανάπτυξης και σταθερότητας από την Ινδία έως την καρδιά της Ευρώπης».
Αναφερόμενος στην πρωτοβουλία 3+1 με το Ισραήλ, την Κύπρο, την Ελλάδα και τις ΗΠΑ, υπογράμμισε ότι «όλοι επιδιώκουμε έναν νέο τρόπο συνεργασίας, ένα νέο μοντέλο που βασίζεται στην εμπιστοσύνη, τη σταθερότητα και την αξιοπιστία, που περιορίζει τις προκλήσεις και δημιουργεί στους επενδυτές την αίσθηση ενός σταθερού πλαισίου».
Η ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας
Νωρίτερα, ο υπουργός παραχώρησε συνέντευξη στη δημοσιογράφο του Bloomberg, Julie Fine, όπου αναφέρθηκε στον ενεργειακό μετασχηματισμό της χώρας.
«Η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει έναν τεράστιο ενεργειακό μετασχηματισμό. Από το 65% της ηλεκτρικής ενέργειας που προερχόταν από λιγνίτη το 2005, τώρα έχουμε πάνω από 55% της ηλεκτρικής ενέργειας να προέρχεται από ηλιακή, αιολική και υδροηλεκτρική ενέργεια.
Αυτό σημαίνει ότι αυτή η ενεργειακή διαφοροποίηση επιτρέπει στην Ελλάδα να μην επηρεάζεται στον ίδιο βαθμό από την αύξηση των τιμών, γιατί το 55% της ηλεκτρικής ενέργειας προέρχεται από αυτές τις πηγές, που λειτουργούν, κατά κάποιο τρόπο, ως αντιστάθμισμα στις αυξήσεις τιμών. Παρόλα αυτά, μια παρατεταμένη κρίση θα οδηγούσε σε αύξηση των τιμών ενέργειας, κάτι που δεν θέλουμε να συμβεί».
Αναφορικά με το χρονοδιάγραμμα των γεωτρήσεων για τη Chevron και την ExxonMobil, ο κ. Παπασταύρου ανέφερε ότι πρόκειται για ιστορική στιγμή για την Ελλάδα.
«Μετά από σχεδόν μισό αιώνα, η Ελλάδα θα έχει την πρώτη της ερευνητική γεώτρηση μέσα στους επόμενους 12 μήνες από την ExxonMobil στο Ιόνιο. Και πριν από 10 ημέρες, περάσαμε από το ελληνικό Κοινοβούλιο τις συμφωνίες με τη Chevron και την HelleniQ Energy για σεισμικές έρευνες νότια της Κρήτης».
Κλείνοντας, ο υπουργός επισήμανε: «Η Ελλάδα είναι στην πράξη ένας πυλώνας, αν όχι ένας φάρος σταθερότητας σε μια πολύ ταραγμένη περιοχή. Θέλουμε να γίνουμε παραγωγός φυσικού αερίου τα επόμενα χρόνια. Είμαστε πύλη για το αμερικανικό LNG προς τη νοτιοανατολική Ευρώπη και, στην πράξη, αποτελούμε έναν ενεργειακό κόμβο για ολόκληρη την περιοχή».